Gündem Haberleri

    Bosna'da zor barış

    Hürriyet Haber
    26.07.2001 - 00:00 | Son Güncelleme:

    Savaştan 6 yıl sonra, uluslararası sivil ve askeri güçler Bosna'da el birliğiyle 3 ayrı etnik grup, 4 ayrı din ve iki ayrı ordudan tek bir devlet oluşturmaya çalışıyor. Askeri ve diplomatik yetkililer, Bosna'da barışın ‘kırılgan’ olduğunu ve çekilmek için henüz erken olduğunu belirtiyor.Saraybosna'da artık keskin nişancılar yok. Sniperlerın bir zamanlar ölüm saçtığı caddede şimdi sevgililer sarmaş dolaş yürüyüşe çıkıyor. Osmanlı mirası meşhur çarşı içindeki cafeler, akşam saatlerinde cıvıl cıvıl. Yaşlılar cami önünde sohbet ediyor. Uzaktan bir kilisenin çan sesleri duyuluyor. Görünürde Bosna'ya barış geri dönmüş. Peki ya uluslararası güç Bosna'dan çekilmek isterse ne olacak?Bosna'da madalyonun bir yüzünde Avrupai bir görünüm var. Hatta Alman markalarının çokluğu nedeniyle belki ‘Küçük Almanya’ demek abartılı olmaz. ‘Sinalco’ yazan şemsiyelerin altında içtiğiniz Türk kahvesinin bedelini nitekim Alman Markı ile ödüyorsunuz. Saraybosna'da İngilizce kadar, Almanca da geçerli bir dil.kabus anıtıSaraybosna'yı çevreleyen tepelerin eteğinde savaşta zarar görmüş evler yeniden inşa ediliyor. Sniper caddesindeki camları tuz buz olmuş perdelerin dışarı uçuştuğu parlamento binası bir kabus anıtı olarak yükseliyor kentin göbeğinde.Bosna'da madalyonun öbür yüzünde ise korku ve tedirginlik var. Barış, Saraybosna'nın dış mahallerine bile henüz tam olarak ulaşmış değil. Başkent Saraybosna'nın tepelerinin arkası Bosna Sırp Cumhuriyeti. İki ülke arasında sınır yok. Saraybosna Havalimanını geçince Sırpların çoğunlukta olduğu bölgeye geçiyorsunuz. Ancak hala halklar arasında yeteri kadar güven oluşamamış. Sırp Cumhuriyeti'ne geçeceğiniz zaman taksi havalimanına kadar gidiyor, oradan Sırp taksisine binmeniz gerekiyor.İSTİKRAR GÜCÜUNMIBH, AGİT ve NATO liderliğindeki SFOR (İstikrar Gücü), 1995 yılında imzalanan Dayton Barış Anlaşması'nı hayata geçirmek için mücadele veriyor. Anlaşma, üç ayrı etnik gruptan; Boşnak, Hırvat, Sırp, dört ayrı dinden; Müslüman, Katolik, Ortodoks ve Yahudi, iki ayrı ordudan; Bosna-Hırvat ve Sırp Ordusu'ndan bir devlet oluşturulmasını öngörüyor.BM, savaşta yerinden yurdundan olan 2.2 milyon kişinin geri dönmesi, yerel ve uluslararası güvenlik güçlerinin görev aldığı polis gücü sayesinde asayişin sağlanması için uğraşıyor. Şimdiye kadar 741 bin kişi geri dönmüş, özellikle azınlık olarak yaşayan kişilerin geri dönmesi BM tarafından sevindirici bir haber olarak algılanıyor. AGİT, seçimlerin yapılması ve demokratikleşme için teşvik ederken en büyük görev de SFOR'a düşüyor. Aralarında Türkiye'nin de bulunduğu 32 ülkenin görev aldığı SFOR'un görevi ise Dayton Anlaşması'nın askeri yönünü hayata geçirmek.Şimdilik Bosna'da barış uluslararası güç sayesinde yaşıyor gibi. SFOR askeri yetkililerine göre, Bosna'da kalıcı bir barış için en az 5-6 yıl daha uluslararası gücün burada görev yapması gerekiyor. Başlangıçta 60 bin olan uluslararası asker sayısı şimdilerde 20 bine inmiş. Bu sayı kademeli olarak azaltılacak. Barışın akibeti ise uluslararası güç ülkeden elini çektiğinde ortaya çıkacak. Türk askerine övgüBOSNA'daki SFOR istikrar gücünde görev alan Mehmetçik, Zenica'da ve Saraybosna'da görev alıyor. Zenica'daki Türk Görev Birliği'nin yanı sıra, Mehmetçik, Saraybosna'daki SFOR Merkezi'nin korumasından görevli.SFOR Sözcüsü Kanadalı Yüzbaşı Andrew Coxhead, ‘Türk askeri bir hayli profesyonel. Bazıları mükemmel İngilizce konuşuyor. 5 dil bilen Türk askerleri bile var. Çok sıkı çalışıyorlar. Bir defasında SFOR merkezine geldiğimde kimliğimi unuttuğumu farkettim, beni her gün görüp, selamladıkları halde, içeri girmeme izin vermediler. SFOR çerçevesinde Tüm ülkelerin işbirliği içinde çalışmasından gurur duyuyoruz’ diye konuştu.Mülteciler geri dönüyorBOSNA'da savaş 2.2 milyon kişiyi evinden yurdundan etmiş. Şimdi mülteciler barışla birlikte geri dönüyor. Geri dönenlerin sayısı yaklaşık 750 bini bulmuş. Uluslararası görevlilerin en sevindirici bulduğu taraf ise Sırp ya da Müslüman çoğunluğun içinde yaşadığı halde geri dönen azınlıkların sayısındaki armış. SFOR çerçevesinde görev alan askerler, bir yandan da yakılan, yıkılan köylerin yeniden inşasıyla uğraşıyor, sivil kuruluşlar aracılığıyla finanse ediyor. Tronova, Saraybosna'ya 25 km uzaklıkta Sırp kontrolündeki bölgede tamamen yerle bir olmuş bir Boşnak köyü. 61 yaşındaki Melça Hromo, şimdilerde 2 odalı evine kavuşmuş olmanın sevincini yaşıyor ‘Mutluyum. Herhangi bir sıkıntımız yok’ diyor.
    Etiketler:

    EN ÇOK OKUNAN HABERLER

      Sayfa Başı