Borsalara Brezilya bombası

Hürriyet Haber
14.01.1999 - 00:00 | Son Güncelleme:

Brezilya Merkez Bankası Başkanı Gustavo Franco'nun istifa etmesi ve para birimi ‘real'in fiili olarak devalüe edilmesi, dünya borsalarında büyük düşüşlere yol açtı. Avrupa borsaları, İMKB ve New York borsalarında şok düşüşler yaşandı. Bizim borsada da hisseler tam yüzde 8.2 oranında değer kaybetti.

Uzun süredir korkuyla beklenen oldu ve dünya borsalarına dün Brezilya bombası düştü. Brezilya Merkez Bankası Başkanı Gustavo Franco'nun dün sabah saatlerinde istifa ettiğini açıklaması ve bu ülkenin para birimi realin fiilen devalüe edilmesi, Avrupa ve bizim borsamızda şok düşüşlere yol açtı.

Franco'nun kişisel nedenlerle görevinden istifa etmesine paralel, ülkenin para biriminin değerinde, mini artış bandının kaldırılarak ‘‘maksi band'' uygulamasına geçilmesi, uluslararası borsalarda yeni bir kriz dalgasının da habercisi olarak algılanmasına yetti.

Brezilya Devlet Başkanı Fernando Henrique Cardoso da Franco dahil tüm yetkililer, tüm borçların ödeneceğini ve krizin söz konusu olmadığını açıklasa da, ülkenin para birimi ‘real'in dün yüzde 8.3 oranında değer kaybetmesi, global krizde Latin Amerika halkasının eklendiğinin açık göstergesi olarak yorumlandı.

Keza Brezilya'nın en büyük eyaletlerinden Sao Paulo Borsası'nda da, şok düşüşler üzerine dün işlemlerin durdurulması, krizde Latin halkasını doğrular nitelikteydi.

Avrupa borsaları Brezilya'daki gelişmelerin ardından son haftaların en büyük düşüşleri yaşandı. Londra Borsası'nda endeks yaklaşık yüzde 5 kaybederek, 5 bin 753 puana geriledi. Frankfurt Borsası ise yüzde 6 civarında kayıpla 5 bin puanın da altına, 4 bin 893 puana geriledi.

Paris Borsası'nda hisseler yaklaşık yüzde 6 düşerken, endeks, 3 bin 865 puana indi. Brezilya'dan etkileneerek yüzde 6.6 oranında gerileyen Moskova Borsası'nın da Avrupa'daki yüzde 6'lık düşüşe ayak uydurduğu söylenebilir.

NEW YORK’TA ŞOK

Avrupa borsalarından sonra açılan New York Borsası da, güne şiddetli düşüşle başladı.

Borsanın temel mali göstergesi Dow Jones Endeksi, açılıştan kısa bir süre sonra 121 puan gerileyerek 9 bin 353 puana düştü. Borsanın düşüşünde, Latin Amerika'nın en büyük ekonomisi ve ABD ihracatının yüzde 20'sinin yapıldığı Brezilya'da derinleşen mali kriz nedeniyle ilan edilen fiili devalüasyonun yarattığı kaygılar etkili oldu.

Asya borsalarında dün küçük çaplı iniş çıkışlar yaşandı. Brezilya'daki gelişmeler zaman itibariyle Asya borsalarının kapanmasından sonra yaşandığı için krizdeki Latin Amerika dalgasının bölge borsalarını, asıl bugün etkilemesi bekleniyor.

İMKB 220 puan eridi

Brezilya'daki gelişmeler Avrupa borsalarına dün öğleden sonra daha keskin yansımaya başladı. Birkaç gündür Interbank olayının gölgesinde seyreden bizim borsa ise dün sabahtan itibaren satışlarla açıldı. Birinci seansın ilk yarısına kadar küçük çaplı dalgalanmaların yaşandığı İMKB, ilk seansı yüzde 4'lük kayıpla tamamladı.

Birinci seans sonrasında Brezilya'daki gelişmelerin ayrıntılarını öğrenen yatırımcıların, öğleden sonraki seansta panik halinde satışa geçmeleri İMKB'de, kelimenin tam anlamıyla büyük bir çöküşe yol açtı.

İkinci seansın daha ilk dakikalarında gelen satış dalgası ile endeks 2 bin 500 puan seviyesine, hisseler de ortalama yüzde 7 geriledi. Seans boyunca kapanışa kadar devam eden satışlar sonucunda İMKB endeksi günü 220 puanlık kayıpla 2 bin 447 puandan tamamladı. Hisselerin günlük ortalama kaybı ise yüzde 8.26 oranında gerçekleşti.

Dolar hızlı düştü

BREZİLYA'daki son gelişmeler ABD Doları'nda da hızlı düşüşe yolaçtı. Uluslararası borsalarda önceki gün 1.69 mark olan ABD Doları, dün 1.66 marka geriledi. Dolar, Brezilya'daki fiili devalüasyonun etkisiyle, Euro'ya karşı da yüzde 1.7 oranında değer kaybetti. Böylece Doların yılbaşında Euro karşısındaki 1.1747 olan değeri dün 1.1750'ye düştü. Doların Japon yeni karşısındaki değer kaybı ise Japon Merkez Bankası'ndan gelebilecek olası bir müdahale nedeniyle sınırlı kaldı. ABD ihracatının beşte birinin yapıldığı Latin Amerika'nın ABD Ekonomisi için kritik önem sahip olması, doları, bölgedeki krize daha duyarlı hale getiriyor. Brezilya, Latin Amerika'nın toplam milli gelirinin yüzde 45'ine tekabül ediyor. Paritedeki gelişmeler, doların Türk Lirası karşısında değer kaybetmesine yolaçtı. Önceki gün döviz interbankında 323 bin liraya kadar çıkan dolar, dün aynı piyasada 321 bin liraya kadar geriledi.



Etiketler:


EN ÇOK OKUNANLAR

    Sayfa Başı