Borsadaki düşüşün kökü dışarıda

Hayri ÇETİNKAYA
29.10.1997 - 00:00 | Son Güncelleme: 29.10.1997 - 00:01

Bizim borsadaki düşüş tamamen psikolojik ve kökü de dışarıda. Hani bazen ülke büyüklerimiz, nedenini bilmedikleri bazı olayları, ‘‘kökü dışarıda mihraklar’’a havale ederler ya.. Fakat borsadaki son gelişmelerin nedeni bilinmediği için kökü dışarıda demiyorum. Çünkü bu kez gerçekten İMKB'deki son düşüşün kökü dışarıda.

Evet, hisse fiyatları çok şiştiği için, faizlerdeki veya dövizdeki sıçramalar nedeniyle veya siyasi gelişmelere bağlı olarak düşebilir. Zaten bu kapsamda borsada düşüşler geçtiğimiz dönemde hep yaşanmıştır, yaşanacaktır da... Fakat son iki günde üst üste yüzde 20'den fazla gerçekleşen düşüşü, saydığımız bu gerekçeler açıklamıyor.

KAPLANLARIN EKONOMİSİ

Neden açıklamadığına gelince..

Dünya borsalarında ilk düşüş Uzakdoğu Asya'da başladı. Çünkü başta Asya Kaplanları'ndan Tayland olmak üzere, Uzakdoğu ülkelerinin ekonomileri kötüye gidiyordu. Bu ülkelerin ekonomilerindeki kötülemeye paralel olarak, uluslararası derecelendirme şirketleri de ratinglerini düşürebileceklerinden sözediyordu. Söz konusu ülkeler ve borsaları için bunlar olumsuz sayılabilecek gelişmelerdi. Bu yüzden de önce Tayland ve Malezya'da başlayan mali kriz dalga dalga çok kısa sürede diğer Asya ülkelerine ve Hong Kong'a yansıdı.

Ardından da New York Borsası'na, akabinde Avrupa borsalarına sıçradı. ABD ve Avrupalı yatırım fonları, uzun zamandır Uzakdoğu ülkelerinde üstelik de büyük rakamlarla faaliyet gösteriyorlar. Bu yüzden Hong Kong krizinin New York'u etkilememesi mümkün değil.

YILDIZ OLABİLİRİZ

Türkiye'ye gelince... Özellikle Eylül ayından itibaren Türkiye, uluslararası piyasalarda ön plana çıkmaya başlayan ve 1998'in yıldızı olarak gösterilen ülke durumuna geldi. Bunda Hazine'nin uluslararası borsalarda 10 yıl vadeli tahvil satmayı başarması, Hükümetin IMF ile yaptığı olumlu görüşmeler ve özelleştirme ve enflasyon başta olmak üzere 1998 için ortaya konulan hedeflerin payı büyüktü.

Bu güzel gelişmelerle birlikte uluslararası derecelendirme şirketlerinin Türkiye'nin kredi notunu yükselteceği de konuşulmaya başlandı. Bu saydıklarımız hâlâ geçerliliğini koruyor. Dahası düşüşte etkili olabilecek İMKB'de hisseleri işlem gören şirketlerin dokuz aylık kârlılıklarında da büyük anormallik gözlenmiyor. Tersine şirket kârları oldukça iyi.

Bu yüzden dünyadaki gelişmelerden dolaylı olarak etkilenen İMKB'de psikolojik düşüş yaşandı. Fakat bu olumsuz havayı İMKB'nin çok daha kısa sürede atlatabileceğine inanıyoruz.

Etiketler:


    EN ÇOK OKUNANLAR

      Sayfa Başı