"Osman Müftüoğlu" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Osman Müftüoğlu" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Osman Müftüoğlu

Böbrekleriniz iyi çalışıyor mu?

Böbreklerinizin iyi çalışıp çalışmadığını mutlaka kontrol ettirin. Ülkemizde her gün binlerce insan farkına varmadan böbrek hastalığının pençesine düşüyor, diyalizle, böbrek nakliyle derdine çare arıyor.

İlerleyici bir bitkinlik, yorgunluk ve enerjisizlik durumu, derinleşen iştahsızlık ve uyku bozuklukları, daha çok geceleri canınızı yakan kas krampları, ayak bileklerinizde şişme, cildinizde kuruma, kaşıntı, eskiye göre geceleri daha sık idrara çıkma gibi sorunların sizi yavaş yavaş esir almaya başladığını hissediyorsanız, lütfen en kısa zamanda böbreklerinizi kontrol ettirin.
Bunu mutlaka ama mutlaka yaptırın. Çünkü yukarıdaki belirtiler sinsice kronikleşen bir böbrek hastalığının ilk işaretleri olabilir.
Ülkemizde her gün binlerce insan farkına varmadan bu önemli sağlık sorununun pençesine düşüyor, diyalizle, böbrek nakliyle derdine çare arıyor.
Böbrekler vücudun toksinlerden arındırılmasında, yani atık maddelerden temizlenmesinde olağanüstü görevler yüklenmiş, kendileri küçük, marifeti büyük organlardır. Şu veya bu nedenle -o nedenleri aşağıda anlatacağım- süzme sistemleri arızalandığında atmaları gereken toksik maddeler kanda birikmekte, asit yükümüz artmakta, metabolik ve hormonal dengelerimiz bozulmaktadır. Bu da damarlarımızdan kalbimize, kemiklerimizden cildimize, gözlerimizden akciğerlerimize hemen hemen tüm organ ve dokularımızı etkilemektedir.
Etkilemektedir, çünkü basit anlatımıyla böbreklerinizin “süzme fonksiyonlarını yerine getirememesi” demek, bedeninizin giderek büyüyen bir çöplüğe dönüşmesi anlamına gelmektedir.

DİYABET, TANSİYON VE OBEZİTE...

Böbrekleri bozup arızalandıran, onları yetersiz organlara döndüren bu kötü gidişi tahrik eden pek çok şey var. Bunlar doğrudan, kendiliğinden gelişen böbrek hastalıkları olabildiği gibi böbrek dışı bazı sorunlar da böbrekleri tahrip edebilmekte, başka bir deyimle için için kemirip yok etmektedir. Bu hastalıkların başında da şeker hastalığı, hipertansiyon ve şişmanlık geliyor.
Özellikle kontrol edilmemiş şeker hastalığı ve hipertansiyon bir gün mutlaka (hızlı ya da yavaş, er ya da geç ama mutlaka) böbrekleri de etkiliyor, hasta ve yetersiz hale getirebiliyor.
Böbrek taşlarının, sık tekrarlayan böbrek ve idrar yolları enfeksiyonlarının, damar sertliğinin, böbreğe zarar veren pıhtı parçalarının, tümörlerin ve bağışıklık sisteminde böbreğe hücum eden bazı teklemelerin de böbrek yetmezliğine sebep olabileceği aklınızda olsun.

BİR UYARI

Ağrı kesicilere dikkat edin

Ağrı kesiciler en sık kullandığımız ilaçlar. Kimimiz başımız, eklemlerimiz, kaslarımız, kimimiz belimiz, sırtımız ağrıdığı için bu ilaçları kullanmak zorunda kalıyoruz. Ne var ki diğer ilaçlar gibi bunlar da zannedildikleri kadar masum değil, birçok yan etkileri var.
Her şeyden önce mideyi tahrip ve tahriş edebiliyor, gastrite, hatta kanamalara sebep olabiliyorlar. Karaciğeriniz de bu ilaçlardan fazlaca etkileniyor. Özellikle parasetamol içerenleri bazı insanlarda şiddetli karaciğer yetmezliğine bile yol açabiliyor.
Kemik iliğini etkileyenleri ve ilikte tam bir çökmeye neden olanları da var. Piramidon, Dipiron içeren ağrı kesiciler kemik iliğine zararlı olabilenlerin başında geliyor.
Ayrıca böbrekler de bu ilaçlardan pek hoşlanmıyor. Uzun süre kullanıldıklarında başta aspirin olmak üzere pek çok ağrı kesici böbreklerin canına okuyor.
Yeni bir çalışma, ibuprofen ve diklofenak içeren ağrı kesicilerin kalp krizi riskini artırabildiğini net ve açık olarak ortaya koydu.
Bilindiği gibi bir süre önce Cox-2 baskılayıcılarının da aynı yan etkiyi yaptıkları saptanmış ve bu ilaçların üretimi yasaklanmıştı.
Lütfen en basit ağrılarınızın bile çözümü için hemen ağrı kesicilerde fayda aramayın. Basit ve geleneksel pek çok yöntemin ağrılarla baş etmenizde işe yarayacağını aklınızdan çıkarmayın.

BANA GÖRE

Ne yapmalısınız?

Kronik böbrek hastalığı, önemli ve riskli sağlık sorunlarından biridir. Yıllık sağlık kontrollerinde hiçbir şikâyetiniz olmasa da böbrek fonksiyonları gözden geçirilmelidir.Bunlar yapılmazsa sürecin diyaliz uygulamaları ve/veya böbrek nakline kadar gidebilecek tatsızlıklarla neticelenebileceği aklınızda olsun.
Böbreklerinizi korumak istiyorsanız düzenli su içmeyi ihmal etmeyin. Basit idrar yolu enfeksiyonlarını bile zamanında tedavi ettirin. İdrar yollarıyla ilişkili her türlü şikayetlerinizi ciddiye alın, inceletin.

BÖBREK YETMEZLİĞİ

Belirtileri neler?

Geceleri sık idrara kalkmak, idrar miktarında azalma, iştahsızlık, halsizlik, ayak bileklerinde şişme, ciltte kuruma, pullanma ve pudralanma, uyku sorunları, kas krampları, sabahları göz çevrelerinde belirginleşen şişmeler, izah edilemeyen ağrılar, sizi fark ettirmeden esir alan sinsi bir böbrek yetmezliğine işaret edebiliyor.
Bu işaretlerin böbrek yetmezliğiyle ilişkili olup olmadığını anlamak ise çok kolay. Basit bir idrar ve kan analizi süreci yönlendirmeye yetiyor.
İdrar yoğunluğunun bozulması, idrarda protein bulunması, enfeksiyon işaretleri, kan hücrelerinin saptanması, kan analizlerinde üre, kreatinin klirensi gibi testlerin bozuk olduğunun saptanması o kişide detaylı bir böbrek değerlendirmesi yapılmasının zorunlu hale geldiğini gösteriyor.

X