Biz öldürdük, onlar öldürdü ve sonunda aynı çatı altında uyuduk

Binyamin Ben Elizier. Arapça adı ise Fuad.
O, İsrail’in 50 yılına damgasını vuran asker kökenli siyasetçilerden biri. Bir Basralı.
Fuad Ben Elizier, İsrail solunun şahini olarak tanınıyor.
Altı Gün Savaşı’ndan Lübnan’ın işgaline, savaş meydanlarında 8 kez yaralandı. Arkadaşları yanında öldü. Yıllarca Filistinlilerin korkulu rüyası oldu. Yüzlerce Filistinli lideri Gazze ve Batı Şeria’dan attı.

Nur BATUR
16.10.2005 - 00:00 | Son Güncelleme :

Kanlı savaş meydanlarından siyaset sahnesine atlayan, yıllarca gizli pazarlıkların ortasında olan, Şimon Peres’in İşçi Partisi’nde liderlik koltuğuna kadar tırmanan renkli bir siyasetçi.

Ben Elizier, İsrail Başbakanı Ariel Şaron’un en yakın mesai arkadaşlarından biri.

Ortadoğu’ya belki de barışı getirecek enerji projesinin başındaki kilit adam. İsrail’in Enerji Bakanı

69 yaşındaki Ortadoğu’nun ünlü siyaset kurdu Ankara’daydı.

Sabah kahvaltısında buluştuk.

Ben Elizier’le saatler değil günlerce konuşsak anlatacakları bitmez herhalde.

12 yaşında Basra’dan İsrail’e göçle başlayan, Altı Gün Savaşları’nda komutanlıktan Sina Savaşı’na, Lübnan’ın işgalinden Batı Şeria Askeri Valiliği’ne, Yaser Arafat’la Tunus’ta gizli buluşmadan Oslo barış görüşmelerine kadar uzanan kan, gözyaşı, korku ve kavgalarla dolu bir hayat.

Ben Elizier, hayatı öylesine dolu dolu yaşamış ki, birkaç romana sığar mı bilmiyorum.

Biz bir saatlik sohbetimizde Ortadoğu’da hálá bir rüya gibi görünen barışı konuştuk.

Ben Elizier’in hayatında unutamadığı birkaç olay var. Bunların başında, 1993’te Yaser Arafat’la buluşmak için gizlice Tunus’a gidişi geliyor:

‘Oslo Anlaşması’ndan önce Rabin, Tunus’a gitmemi istedi. Unutmayın ki bir dönemde ben Batı Şeria’nın askeri valisiydim. Bütün Filistinli liderleri tek tek tanıyordum. Batı Şeria ve Gazze’den yüzlerce Filistinli lideri atan kişiydim. Tunus’a gidip onlarla buluşmak gerçekten büyük bir olaydı. Cenevre’de bir toplantıya gittim. Orada Yahudi bankacılarla buluştum. Konuşma yaptım. Ama bu sadece gizli seyahatimi gizlemek için düzenlediğimiz bir olaydı. Cenevre’den Alitalia’yla Roma’ya geçtim. Roma’da istihbaratçılar bana katıldı ve yine Alitalia’yla Tunus’a uçtum. Tehlikeli bir seyahatti. Bütün hayatım boyunca onlara karşı savaşmıştım. Onlar da bana karşı. Biz onları öldürdük. Onlar bizi öldürdü. Ve sonunda birlikte olduk. Yemek yedik. En kötü düşmanlarımla aynı çatı altında uyudum. Bunu hiçbir zaman unutamam. O anda akan kanı durduracağımıza inandım.‘

YEDİĞİMİZ YEMEĞİ SÜHA ARAFAT PİŞİRDİ

Arafat’la bütün gece konuşmuşlar. ‘Çılgınca bir şeydi‘ diyor Ben Elizier.

‘Hiçbir şey yemeden 8 saat konuştuk. Sadece içine bal konmuş çay getirdiler. Galiba o gece beni ballı çayla öldürmeye karar vermişti’ diye kahkahayı patlatıyor.

O gece yemeği Yaser Arafat’ın o zaman yeni evlendiği Süha Arafat pişirmiş: ‘Arafat’la konuşurken Süha odaya girdi. Süha ünlü Filistinli yazar Raymonda Tavil’nin kızı. Ramallah’tan tanıyorum. Çılgın bir kadındı. Bir gün ziyaretlerine gitmiştim. Süha 13 yaşındaydı. ‘Git Fuad Amca’nın kucağına otur’ demişti. O da kucağıma oturmuştu. Süha’ya hatırladın mı, diye sordum. ‘Hayır, ya sen benim annemi hapse attığın günü hatırlıyor musun’ diye sordu. Ben de, evet iki kez, dedim. Güldük. Sonra da annesine telefon açtı. Yaser Arafat da yanımızda. Annesiyle konuştum.‘

ARAFAT ÇOK ÇİRKİN BİR ADAMDI

Peki öldürmek için yıllarca kovaladığı Filistin halkının efsanevi lideriyle ilk karşılaştığı anda ne hissetti? Ünlü siyasetçinin gözleri bir an dalıyor:

‘O ana kadar adamı hep bütün kötülüklerin içinde görmüşüm. Dostlarını, arkadaşlarını öldüren adam karşımda. Ümitleri yok eden adam. İşte karşımda duruyor. Bana hemen, Altı Gün Savaşı’nda sen 252 Filistinli’yi öldürdün, dedi. Ben de ‘Bak’ dedim, ‘böyle konuşmaya son ver. Görüşmeye geldim.’ Onun üzerine durdu. Konuşmaya başladık. Arafat çok çirkin bir adamdı. Pek güven duyduğumu da söyleyemem. Ben çok iyi Arapça bildiğim için Arapça konuştuk. Şakalar yaptık. Ama adamın kafasından neler geçtiğini kestirmek zor. Söylediklerini anlamak için Arapça konuşmamız yetmiyordu. Bir de tercüman gerekiyordu.‘

ARAFAT’LA BARIŞ DAHA MI KOLAYDI?

Peki barış Arafat gibi güçlü bir liderle daha kolay olmaz mıydı? Elizier bana katılmıyor: ‘Arafat’ın iniş ve çıkışları vardı. Kafasındaki neydi, tam olarak kestirmek zordu. Ama Ebu Mazen’le (Mahmud Abbas) barışı yakalayabiliriz. Ona da söyledim. Artık sorun Filistinlilerin içinde. Hamas sorun, dedim. Şimdi onların kendi içlerindeki sorunla boğuşmasını bekliyoruz.’

Ya kaynayan Irak? Parçalanacak mı? Bir Kürt devleti kurulacak mı?

Elizier‘e göre Irak parçalanmayacak. Kürt devleti de kurulmayacak. Ayrıca, ABD ve İsrail’in stratejik çıkarları da bölgede güçlü bir Türkiye’den yana.

BARIŞ DA KADIN-ERKEK İLİŞKİSİ GİBİ

Dile kolay... Barış için savaşla geçen 40 yıl... Peki intihar komandolarının korku saldığı Ortadoğu’da tünelin ucunda barış ışığı görünüyor mu? Ben Elizier ‘Evet ilk kez görüyorum’ deyince doğrusu biraz şaşırıyorum. Ama o barışı ‘kadın-erkek’ ilişkisine benzetip şöyle diyor:

‘Bakın milletlerin tarihine bakarsanız, zihni ve duygusal olarak bir devrime hazırlanmaları gerektiğini görüyorsunuz. Aynen bir erkekle bir kadın arasındaki ilişki gibi. Kadını görüp, öpüp ilişki kuramazsınız. Zamana ihtiyaç var. Boşanmak için de öyle. Müslüman dünyasının İsrail devletini kabul etmesi için 50 yıl geçti. Artık Ortadoğu’da her şey değişiyor. Biz Filistin devletinin kurulmasını kabul ettik. İnanılmayacak bir olay yaşadık. Gazze’den tümüyle çekildik. Şimdi sıra onlarda. Filistin’le İsrail arasında duvarların olmadığı bir sınırı hayal ediyorum.’

‘Hayal ediyorsunuz ama bir yandan da 21. yüzyılın ‘utanç’ duvarını örüyorsunuz’ diye atılıyorum: ‘Bakın dünyanın şu andaki sorunu ne savaş uçakları ne de tanklar. Şu anda tek bir düşmanımız var. İntihar komandoları. Çok güzel kızlar erkekler. Sınırı geçiyorlar. Sonra bir kulübe giriyorlar ve pimi çekiyorlar. Bunu durdurmak zorundayız.’

Evet Ortadoğu 50 yıldır kan gölü. 50 yıl daha kan gölü olmaya devam mı edecek? Yoksa ünlü Basralının dediği gibi tünelin ucunda ışık mı göründü?

BARIŞ ZİNCİRİ PETROL VE GAZ BORULARIYLA KURULACAK

Ben Elizier, Mısır Devlet Başkanı Hüsnü Mübarek’ten de ‘dostum‘ diye söz ediyor. ‘İsrail’le Mısır arasında, gaz projesiyle barışı en az 20 yıl garanti edeceğiz‘ diye konuşuyor. Bir başka proje de, Ceyhan’dan Hayfa’ya petrol boru hattı. Yani Ortadoğu’da barış zincirinin, petrol ve gaz boru hatlarıyla kurulması hedefleniyor.

ÇOCUKLARIMI DAĞA ÇIKARIP NE GÖSTERDİM?

Genç bir generaldim. Yamit Şehri’ni yok etmiştik. Bu en büyük trajedilerden biriydi. Yüzlerce aile acı çekti. Çocuklarımı aldım. Cipimle bir dağın tepesine çıkardım. ‘Bizi neden buraya getirdin’ dediler. Ben de ‘Barışın faturasını görmeniz için’ dedim. Herkes artık liderliğini savaşla değil kanı durdurarak göstermeli. Belki tuhaf gelebilir ama biz generaller kan dökülmesine karşı daha duyarlıyız. Öldürmenin ne kadar kolay olduğunu, ölüme ne kadar yakın olduğumuzu görünce ve yanıbaşınızda bir arkadaşınızın ölümüne şahit olunca savaşın durmasını daha fazla istiyorsunuz.

Basra’yı hiç unutmadım, hayalim doğup büyüdüğüm yerleri bir kez daha görmek

Doğduğu ve çocukluğunu geçirdiği 1940’ların Basra’sını anlatırken gözleri dalıp gidiyor Ben Elizier’in. Zengin bir tüccar olan babasının tutuklandığı günü hiç unutmuyor:

‘12 yaşındaydım. Polis evimize gelip babamı tutukladı. Onu siyonist olmakla suçluyorlardı. Hapse attılar. Bütün ailece Irak’tan kaçmaya karar verdik. 1950 yılının Ocak ayıydı. Gizlice İran’a geçtik. Oradan da İsrail’e...’

O günden sonra bir daha Basra’yı görmemiş Ben Elizier: ‘Basra’nın görüntüsü hafızamdan silinmeyen bir fotoğraf gibi. Çok özlüyorum. Dicle ve Fırat’ın birleştiği Şattülarap muhteşemdi. Hele yemekler. Hálá tadı damağımda. Bütün hayalim bir gün doğup büyüdüğüm yerleri bir kez daha görmek.

Etiketler:


EN ÇOK OKUNANLAR

    Koç Burcu
    21 Mart - 20 Nisan

    Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün

    Boğa Burcu
    21 Nisan - 20 Mayıs

    Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün

    İkizler Burcu
    21 Mayıs - 20 Haziran

    Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün

    Yengeç Burcu
    21 Haziran - 22 Temmuz

    Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün

    Aslan Burcu
    23 Temmuz - 23 Ağustos

    Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün

    Başak Burcu
    24 Ağustos - 23 Eylül

    Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün

    Terazi Burcu
    24 Eylül - 23 Ekim

    Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün

    Akrep Burcu
    24 Ekim - 22 Kasım

    Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün

    Yay Burcu
    23 Kasım - 21 Aralık

    Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün

    Oğlak Burcu
    22 Aralık - 20 Ocak

    Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün

    Kova Burcu
    21 Ocak - 18 Şubat

    Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün

    Balık Burcu
    19 Şubat - 20 Mart

    Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün