"Osman Müftüoğlu" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Osman Müftüoğlu" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Osman Müftüoğlu

Biyolojik yaş nedir

Biyolojik yaş, beden ve ruhun işbirliği ile oluşan gerçek yaştır.

Biyolojik yaş kronolojik yaştan (yani takvim yaşınızdan) bazıları için daha küçük, bazıları için fazladır. Kötü yaşam tarzı seçimleri, olumsuz genetik miras ve bozuk çevresel koşullarda hızla yaşlanırsınız. Tam tersine iyi bir genetik miras, sağlıklı bir çevre ve doğru yaşam tarzı seçimleri ile yaşlanırken de sağlıklı ve genç kalırsınız.

BİYOLOJİ yaşı küçültecek bir teklife hiçbirimiz, kolay kolay hayır demeyiz. Özellikle bu teklif uygulanabilir, ucuz ve kolay değişimleri içeriyorsa teklife sıcak bakmamız son derece normaldir. Kendini, ellili yaşlarda otuz beşinde, yetmişli yaşlarda ellisinde olduğu gibi sağlıklı, güçlü, formda hissetmeyi, çevresinde böyle bir duygu yaratmayı kim istemez?

İşte bu noktada sağlık riski değerlendirmeleri oldukça önemli ve güvenilir bir dayanak noktasıdır. Hastalarımız "biyolojik yaş" tayinini nasıl yaptığımızı merak ederler. Aslında yaptığımız detaylı bir sağlık taraması yapmaktan, bunu yorumlamaktan farklı bir şey değildir. Daha ileri olanakları olanlarda kanda DHEA ve FGF-1 düzeylerini de ölçer, bulduğumuz değerlerden yararlanma yoluna gideriz.

BİYOLOJİK GÜCÜNÜZ

Sağlık riski değerlendirmesi yaparken 3 önemli halkayı dikkatle tararız. Birinci halka, "biyolojik güç"tür. Biyolojik güç nedir? Bu güç, değerlendirmeden geçirdiğimiz kişinin fiziksel muayenesi, laboratuvar ve görüntüleme incelemeleri sonrasında ortaya çıkan biyolojik potansiyelini ifade eder. Bu değerlendirme, o kişinin artılarını, eksilerini ve içinde bulunduğu yaş grubu ile beden-ruh yapısının değerlendirmesini objektif olarak ortaya koyar.

GENETİK MİRASINIZ

Risk analizinin ikinci halkasını "genetik miras" oluşturur. Kişinin kişisel tıbbı geçmişi dikkate alınarak ailesinin hastalık öyküleri incelenir. Aile ağacında mevcut iyi ve kötü meyveler, hasta ve sağlam filizler, kaliteli veya bozuk çiçekler, çürük veya sağlam kökler dikkatle araştırılır. Gerekirse yeni laboratuvar incelemeleriyle bu araştırmalar daha da derinleştirilir. Bu araştırmalar, ailenizden size kalan risk faktörleri hakkında önemli bilgiler sağlar. Örneğin şeker hastalığı, hipertansiyon, koroner kalp hastalığı ve kolesterol yüksekliği sorunlarının sık görüldüğü ailelerde miras biraz problemlidir. Yine kalın bağırsak, prostat, meme kanseri gibi bazı kanserlerde de genetik yük önemli bir işlev görür.

YAŞAMA BİÇİMİNİZ

Üçüncü halkada "çevresel faktörler ve yaşam tarzı" değerlendirilmesi yapılır. Nerede, nasıl, ne şartlarda yaşadığınız, gücünüz, yaşamınızı sürdürdüğünüz çevrelerin sosyal, kültürel ve ekonomik dokuları, çevre kirliliğine, güneşe, hava kirlenmesine ne oranda maruz kaldığınız, beslenme ve su tüketiminize ilişkin özellikler ve yaşam tarzınız bu halkanın temel belirleyicileridir. Sigara içip içmediğiniz, alkol kullanıp kullanmadığınız, uykunuz, stres yönetimi tarzınız, aktivite seviyeniz, olumlu ya da kötümser, sakin veya öfkeli biri olmanız ve daha pek çok şey bu halkada etraflıca sorgulanır.

SİZ NEREDESİNİZ

Bu 3 halkanın kesiştiği yerde "SİZ" varsınız! Halkaların kesişme noktası (bu etkenlerin karmaşık ilişkileri sonucunda) sizin sağlığınızı ve sağlamlık düzeyinizi belirler. Daha da önemlisi, sizin gerçek yaşınız nüfus kağıdınızda yazan takvimsel yaşınız değil, bu incelemeler sonucunda ortaya çıkan fizyolojik-biyolojik yaşınız olacaktır.

Sağlık riski yönünden değerlendirdiğimiz kişilerin bütün işlemleri tamamlandıktan sonra çoğu kez merak ettikleri bir-iki nokta kalır. Bunlardan biri "biyolojik yaşlarının kaç olduğu"dur. İkincisi ise benim vereceğim "genel sağlık notu"dur. İlk değerlendirmelerinde biyolojik yaşı iyi çıkan, yani mevcut yaşından daha genç bir vücuda sahip olduğunu öğrenenler doğal olarak klinikten keyifli ayrılırlar. Eğer tersi söz konusuysa işimiz biraz daha zordur. Bundan sonrası notu yükseltmek ve biyolojik yaşı gençleştirmekle ilgili işbirliğini ve yeni çalışmaları gerektirir. Bu çerçeve içinde yeni yaşam tarzı değişimleri edinmek, olumsuz alışkanlıkları terk etmek, bedeni ve ruhu güçlendirecek desteklerden istifade etmek, belirlenen sorunları giderip muhtemel sorunları önlemek vardır.

Biyolojik yaş için 10 emir

Sigara içmeyin.

Alkolü azaltın, mümkünse hiç kullanmayın.

Stresinizi kontrol altına almaya çalışın.

Aktif bir hayat tarzı oluşturun, egzersiz yapın.

İyi uyuyun.

Düzenli, dengeli ve doğru beslenin.

Öfke, hiddetten uzak durun.

Olumlu bir bakış açısını alışkanlık haline getirin.

Sağlık riski analizlerinizi ihmal etmeyin.

Doktorunuzun önerilerini yerine getirin.

Temiz bir çevrede yaşamaya özen gösterin.
X