Bıyıklı yabancılar 500 milyon doları vergiden kurtardı

Hürriyet Haber
25.03.1999 - 00:00 | Son Güncelleme: 25.03.1999 - 00:01

Yeni Vergi Yasası ile yılbaşından itibaren üç aydan kısa vadeli borsa işlemlerinin vergi kapsamına alınması, ‘‘bıyıklı yabancıları’’ artırdı. Vergi avantajı nedeniyle çok sayıda Türk, yurtdışında kurulan fonlar aracılığıyla borsaya girip vergisiz kazanç sağlamaya başladı. Borsaya bu yolla gelen kaynağın 500 milyon dolara ulaştığı tahmin ediliyor.

Yılbaşından itibaren vergi kapsamına alınan 3 aydan kısa süreli borsa alım-satımları, İstanbul Menkul Kıymetler Borsası'ndaki (İMKB) ‘‘bıyıklı yabancılar’’ı artırdı. Vergi Yasası'nın yabancı yatırım fonlarına sağladığı vergi avantajını kullanmak için pek çok Türk aracı kurumu ve yatırım bankası, yurtdışında fon kurarak İstanbul Menkul Kıymetler Borsası'nda işlem yapmaya başladı. İMKB'ye bu kanaldan gelen para hacminin 500 milyon dolara (183 trilyon lira) ulaştığı belirtiliyor.

Özellikle büyük portföy sahibi yatırımcıların borsa ve bono piyasalarındaki işlemlerini vergiden kaçırabilmek için geçen yıl sonundan itibaren yurtdışına kaydırmaya başladığı konuşuluyor.

Vergi yasası gereği, yılbaşından itibaren borsada yapılan işlemler, üç aydan daha sık aralıklarla tekrarlanırsa, sağlanan kazançtan vergi alınıyor.

İMKB'de miktarı 5 ile 30 trilyon lira arasında değişen büyük portföy sahibi 10-15 spekülatör olduğu tahmin ediliyor. Bunların büyük kısmının ocak sonlarından itibaren yurtdışında fon kurdukları ve işlemlerini yaklaşık iki aydır bu fonlar üzerinden gerçekleştirdikleri belirtiliyor. Büyük para sahiplerinden sadece borsada değil, bono işlemlerini de yine aynı şekilde yurtdışından gerçekleştirip, vergiden kurtulduklarına dikkat çekiliyor.

Finans çevrelerinde, son haftalarda, vergiden kaçmak için başvurulan bu yöntemi öğrenen pek çok tasarruf sahibinin bankalara başvurduğu ve yurtdışında açtıracağı hesap üzerinden İMKB işlemleri yapmak istediği belirtiliyor.

Finans sektöründe yabancılarla çalışan bir uzman, bono piyasasındaki işlemlerle birlikte, ‘‘bıyıklı’’ yabancıların çevirdiği paranın 750 milyon doları bulacağına dikkat çekiliyor.

İMKB'nin açıkladığı en son verilere göre, borsada şubat sonu itibariyle yabancıların net 250 milyon dolarlık işlem gerçekleştirdi. Şubat ayında yabancılar, 689.7 milyon dolarlık alım, 441.6 milyon dolarlık da satış gerçekleştirdiler.

Yabancılarla temasta olan bir aracı kurum yöneticisi, yılbaşından bu yana İMKB'ye çok fazla paranın gelmediğini belirterek, ‘‘Geçen yıl sonunda yabancılar, Türkiye'nin adını bile duymak istemiyordu. Fakat son günlerde ciddi şekilde ülkemize ilgi duymaya başladıklarını gözlemliyorum. Fakat işlem yapmak yerine seçim sonuçlarını beklemeyi tercih ediyorlar. Şubat ayındaki yabancı işlemlerinin üçte ikisini de bizim bıyıklı yabancıların gerçekleştirmiş olduğunu sanıyorum’’ değerlendirmesini yaptı.

Sadece yüzde 11 stopaj var

İstanbul Menkul Kıymetler Borsası'nda (İMKB) parasını çeviren ‘‘bıyıklı yabancılar’’ın tamamı Türkiye'de yerleşik bulunuyor.

Bazı bankalar ve aracı kurumlar, vergi yasasının yürürlüğe girmesiyle birlikte Malta, Cayman Adası, İrlanda, Seyşel Adaları'nda fonlar kurdular.

Bu kurumlar sonra dönüp Türkiye'deki hatırlı müşterilerine bu fonlardan almaları halinde beyannameli vergi kapsamına girmeyeceklerini anlatıyorlar.

Çünkü, Yurt dışında kurulmuş fonlardan İMKB'ye gelen bu paralar, tümüyle ‘‘yabancı parası’’ gibi işlem görüyor.

Vergi yasası çıktığında, yabancı yatırımcıların Türkiye'den soğumaması için, İMKB'ye gelen yabancılar için hisse senedini elde tutma süresi konusunda bir sınırlama getirilmedi.

Şimdi, ‘‘bıyıklı yabancılar’’ diye adlandırılan birçok hatırlı Türk para sahibi, dışarıdan dolanıp borsada oynayınca, sadece yüzde 11 stopaj ödüyor.



Etiketler:


    EN ÇOK OKUNANLAR

      Sayfa Başı