Türkiye'nin en iyi köşe yazarları en güzel köşe yazıları ile Hürriyet'te! Usta yazarlar ve gündemi değerlendiren köşe yazılarını takip edin.

Birkin’lerin şifresi nasıl kırıldı

Michael Tonello, stilist ve güzellik uzmanıyken aniden Birkin çantaların izini sürmeye karar veriyor. Sonra oturup sekiz yıllık sıcak takip macerasını kitaba döküyor. Kadınlara cinayet bile işlettirebilecek çantanın o meşhur iki yıllık bekleme listesini nasıl deldiğini anlatıyor kitapta.

Dünyanın dört bir yanında 100 Hermes mağazasına gidip yüzlerce çanta topluyor ve şöhretli müşterilerine satıyor. Müşterilerinin adını açıklamıyor. Dünyanın en azılı Birkin sapıkları arasında Victoria Beckham bir numara. Kadında her renk ve varyasyondan 100 kadar çanta olduğu rivayet ediliyor. Martha Stewart, Oprah Winfrey, Mariah Carey, Sofia Coppola, Sarah Jessica Parker, Kate Moss ve Arjantin Devlet Başkanı Cristina Fernandez de Birkinperver. Neyse, Tonello’nun bu liste delme işlemi için çok ama çok para gerekiyor. Mesela sadece bir yılda 1.6 milyon dolar harcıyor Birkin’lere. Çantaların fiyatları 7 bin 500 dolardan başlıyor, tuzlu su timsahının derisinden yapılmış, pırlanta aksesuvarlı krokodil Birkin, 150 bin dolara kadar uzanıyor. Peki Tonello’nun şifre kırma taktiği nasıl bir şey? Aslında çok basit.

Durum Jane Birkin açısından sinir bozucu. "Aa, adınız Birkin mi, hani şu çanta gibi?" diye şaşkınlık geçiren insanlarla karşılaşmak hoş değil tabii. Birkin, çantanın kendi şöhretini nasıl solladığını, geçenlerde Sunday Times’taki röportajında anlatıyor. Serge Gainsbourg’lu yıllardaki seksapelini bilmeyen, nefes nefese je t’aime’i hiç duymamış ya da ne bileyim Blow-up’ı filan seyretmemiş olanlar, esas Hermes’in çantasını ünlü zannediyor. Jane Birkin ile çanta arasında da isim benzerliği olduğunu düşünüyorlar. Hatta, kızları Charlotte ile Lou’ya "Sen çantanın kızı mısın?" diye soranlar çıkıyor Amerika’da.

Çantanın Birkin adını nasıl aldığını da son röportajda bir kez daha anlatıyor. Bir uçak yolculuğunda Hermes’in başkanı Jean-Louis Dumas-Hermes ile yan yana düşüyor. Sohbet esnasında hafta sonu için büyücek deri çanta bulamamaktan yakınıyor ve anında bir çanta dizayn ediliyor Hermes’e. Monsieur Hermes de tasarımı ticari alanda kullanmak üzere Birkin’in iznini alıp, çantaya onun adını veriyor. 1984’ten bugüne uzanan başarı öyküsü başlıyor.

Jane Birkin, her yıl bir Birkin çantasını açık artırmaya çıkarıp gelirini de hayır kurumlarına bağışlıyor. Hermes’in bu çantaları kendisine bağışlıyor olmasından da çok memnun. Son çantası 80 bin dolar getirmiş.

LİSTE PALAVRA MI

Jane Birkin çok tokgözlü ve hayırsever olabilir ama, kadınlar genelde o çantayı kendisi için istiyor. İkonik bir arzu nesnesi Birkin çanta.

İşte Amerikalı Michael Tonello, kadınlar ile Birkin’ler arasındaki bu deli divane ilişkiden kendine vazife çıkarıyor ve çanta avcılığına başlıyor. "Bringing Home the Birkin" diye de bir kitap yazıyor. Kitabın özeti şu: Hermes’in iki yıllık Birkin bekleme listesi külliyen palavra.

Tonello, sınırlı üretim Birkin elde etmek üzere Amerika’da girdiği ilk Hermes’te, o kaçınılmaz cevapla karşılaşıyor: "Üzgünüz, maalesef elimizde yok." Malum, o meşhur iki yıllık bekleme listesi.

Sonra başka bir Hermes mağazasına gidip, Hermes Ulysse marka ajandaya yazılmış listeye bakarak 2 bin dolarlık aksesuvar alıyor. Eşarplar, şallar, mücevherler. Böylece sıkı bir Hermes müşterisi olduğu izlenimi bırakıyor.

Tabii kraliyet mensubu gibi giyinmiş olmak da gerekiyor. Ödeme yaparken son dakikada, "Birkin çantanız var mı?" diye soruyor. Bu denemede hemen bir Birkin’e kavuşuyor. Sadece Paris’te el yapımı olarak üretilen ve imalatı en az 48 saat süren Birkin çanta, tezgáh arkasından çıkarılıyor. Bu taktik sayesinde Tonello, 2005 yılında üç ay içinde 130 çanta topluyor.

Tonello, Birkin dünyasına tamamen tesadüf eseri giriyor. Boston’da Chanel ve Christian Dior’a makyaj uzmanı olarak çalıştıktan sonra 1980’lerde makyöz ve saç stilistleri için Team ajansı kuruyor. 1999’da Barcelona’ya yerleşiyor, bir mücevher imalatçısında çalışıyor, o işten ayrıldıktan sonra da eBay üzerinden tasarım elbiseler, mücevher ve aksesuvar satıyor. Az bulunan eski Hermes eşarpları satarken, "Birkin çanta da var mı?" diye üst üste mailler alıyor. Tonello, bu çantada müthiş bir potansiyel olduğunu hemen kavrıyor ve Hermes seferleri başlıyor.

Tonello’ya göre aslında bekleme listesi diye bir şey yok. Hermes, Birkin çantaları iyi müşterilerini ödüllendirmek için kullanıyor. Mesela elbise, bluz, ayakkabı, kol saati alan bir müşteri hemen bir kenara çekiliyor ve çok önemli bir sır paylaşılıyormuş gibi, "Bir müşterimiz iki yıl önce Birkin ısmarlamıştı ve siparişi geldi ama, hanımefendi çantayı almaktan vazgeçti. Acaba siz görmek ister miydiniz?" diye fısıldanıyor. Ve o müşteri dünyanın en mutlu kadını olarak mağazadan çıkıyor.

Tonello, yüz seferde topladığı çantaları da eBay üzerinden satıyor. İki yıl beklemeye tahammülü olmayan kadınlar birkaç bin dolar fazladan sayarak Birkin’lerine kavuşuyorlar. Tonello, müşterileri arasında büyük şöhretler ve iş dünyasından güçlü isimler bulunduğunu söylüyor ama, kimlikleri açıklamıyor.

"Birkin çanta, sizin başarılı olduğunuzu, paralı ve önemli biri olduğunuzu gösterir. Yoksa Hermes size o çantayı satmaz. Genel kanı budur" diyor Tonello. Hermes, statü ve zenginlik sembolü olan çantanın esrarlı havasını korumak için bekleme listesi mitosunu bozmuyor. O çantanın kadınlar için lüksün zirvesinde kalması için Birkin’in ulaşılmaz olması gerekiyor.

Tonello bu işten ne kadar para kazandığının hesabını da vermiyor. Sadece 2005 yılında 1.6 milyon dolar harcadığını anlatıyor.

BÜTÜN ÇANTALAR REZERVE

Tonello bir süre sonra kendisini uyuşturucu satıcısı gibi hissetmeye başlıyor; "Çünkü o çanta için her şeyi yapacak kadınlar var" diyor. Uğradığı mağazaların da çetelesini tutuyor ki, en az altı ay süreyle aynı yere gitmesin. Paris’teki mağazada fazlaca tanındığı için bilgisayardan adını teşhis edip, "Size bir daha çanta satmayacağız" diye faks çekiyorlar.

Böylece Tonello, Birkin kariyerinin sonuna geliyor, kitabını yazıyor.

Geçen yıl henüz yayınlanmadan kitapla ilgili haberler medyada çıkıyor. Bu sırada Tonello bir müşteriden "Beyaz Birkin ya da Kelly çanta istiyorum" diye mail alıyor. Hermes’e gidip birkaç plaj havlusu topladıktan sonra, tezgahta duran Kelly çantayı istiyor. Mağaza görevlisi "Üzgünüm Bay Tonello, o çanta rezerve, aslında mağazadaki bütün çantalar rezerve" diyor. Tonello o dakika, artık Birkin piyasası dışında kaldığını anlıyor.
X