Bir memleket meselesi olarak hindi

Biz hindi diyoruz ama bütün dünya onu ‘Turkey’ diye biliyor. Çocukken çok canımı sıkardı bu mesele... Kuzey Amerika kökenli bu vahşi kuşa neden ‘Turkey’ dendiğine bir türlü akıl erdirememiştim. Hâlâ “Sahi neden?” diyenlere, tam da mevsiminde, bir de güzel tarifle, hindi mevzuu.

Mehmet YAŞİN
11.01.2015 - 01:31 | Son Güncelleme :

Uzun yıllar sonra, ABD’nin saygın üniversitelerinden biri olan Colombiya’dan Mario Pei adlı bir hoca bu konuya açıklık getirdi. Hoca, ortaya iki teori sürüyordu. Birinci teoriye göre, 1500’lü yıllarda İngiltere’ye getirilen hindileri, İngiliz tüccarlar Asya ülkelerine satmak için önce İstanbul limanına getirdiler. Buradan Asya ülkelerine pazarlamaya başladılar. O zamana kadar bir adı olmayan bu kuşu satabilmek için ona bir ad takmak gerekince ‘Türk Horozu’ dediler. Sonra horoz lafını kaldırıp sadece ‘Turkey’ demeye başladılar.

Mario Pei’nin ikinci teorisi biraz daha akla yakın. Buna göre Avrupalılar hinttavuğunu, Kristof Kolomb’un Amerika’yı keşfinden çok önce biliyorlardı. Bu kümes hayvanı Avrupa pazarlarına Gine’den geliyor ve eti çok seviliyordu. Bunları pazarlayanlarsa Türk tüccarlardı. İngilizler, bu hayvanlar İstanbul’dan geldiği için adını ‘Türk horozu’ koymuşlardı.

Yıllar sonra Mayflower gemisiyle Amerika’nın Massachusetts eyaletine göç eden İngilizler, oradaki ormanlarda vahşi hindilerle karşılaştılar. Bunlar İngiltere’deki Türk horozlarına çok benziyorlardı. Onun için bu kuşlara ‘Turkey’ adını taktılar.

Bir memleket meselesi olarak hindi

Burada sözü, dil cambazı Sevan Nişanyan’a bırakacağım. Umarım cezaevinde rahattır. Nişanyan, ‘Kelime-baz’ adlı kitabının birinci cildinde hindinin ismi konusunda şunları yazmış: “İngilizler bilmediğim bir nedenle ‘Turkey Fowl’ adını verdikleri, aslında Afrika kökenli bir kuş olan beçtavuğunun adını alıp, yeni gelen kuşa ‘Indian Turkey’ demişler. Bu beçtavuğu, tavuktan irice, kara bir kuştur, serpme beyaz benekleri ve gösterişli ibiği olur, bizde bazen tokattavuğu da denir. Hindiye bayağı benzer, yani adlandırma makul. Kırmızı ibiğinden dolayı Turkey adı verildi lafı ise geyiktir. Türkler o zamanlar kırmızı başlık giymezlerdi ki! Fes taaa 1820’lerde icat edildi.”

YEMELİ Mİ, YEMEMELİ Mİ?

Bir memleket meselesi olarak hindi

Hindiye neden ‘turkey’ dendiği konusuna açıklık getirdikten sonra, şimdi de bu uçamayan kuşun ne zaman yenmesi gerektiği konusunda bir kaç laf söyleyelim. Bana sorarsanız, hiç bir zaman yenmemeli. Çünkü, gerek kümes gerekse av hayvanları içinde eti en lezzetsiz olan hayvan hindidir. Çok mecbur kalmazsam yememeye çalışırım. Ben yemem ama hindi, malum, Hıristiyan dünyasında kutsal günlerin vazgeçilmez yiyeceğidir. ‘Şükran Günü’ tamamen hindi odaklıdır. Din, dil ve ırkla ilgisi olmayan bu kutlama, hasat sonunda elde edilen mahsul tanrıya şükretmek maksadıyla düzenlenir.
Sonraki yıllarda hindi Noel sofralarında da görülmeye başlar. Pişirilen hindiler bir kuzu büyüklüğünde olduğu için tümünü bitirmek imkânsızdır. Onun için, hem Şükran Günü’nden hem Noel’den sonra Amerikalılar günlerce hindi etinden yapılmış sandviçleri yerler.

Bizim sofraların hindiyle olan ilişkisine gelirsek... Osmanlı mutfağı konusunda uzman olan Mariana Yerasimos, Osmanlı’da hindi tüketimiyle ilgili en eski belgenin 17 Ocak 1715 tarihli olduğunu belirtir. Söz konusu olan belge, Galata Sarayı’nın tamirattan sonra yeniden hizmete girmesi nedeniyle, Sultan III. Ahmed’in onuruna verilen harcamalar listesidir. Yerasimos, Evliya Çelebi’nin Seyahatnamesi’nde hindi kebabından bahsettiğini öne sürer. Bizde hindi, yılbaşı yemeğidir. En makbulü de, içi iç pilavla doldurulduktan sonra fırında pişirilenidir. Konu komşu da gelse yılbaşı hindisi tükenmez. Onun için evlerde bir kaç gün boyunca pilavlı hindi sofralardan eksik olmaz.
Yumurta konusuyla da yazıya nokta koymak istiyorum. Tavuk, kaz, ördek, bıldırcın, kartal hatta devekuşu yumurtası yedim. Ama bugüne kadar hindi yumurtasının tadına bakmak nasip olmadı. Deneyen varsa bana tadı hakkında bilgi verirse mutlu olurum.

Hindiler kasım ve aralık ayını hiç sevmezler. Çünkü bu aylarda ‘hindi katliamı’ başlar. Kimileri Şükran Günü, kimileri Noel yemeği, kimileri de yılbaşı gecesi uğruna canlarından olurlar. Bu katliamlardan kurtulanlar, bir sonraki yıla kadar unutulur giderler. Yılın büyük bir bölümünde hindilerden hiç söz edilmez olur.

SİZ DE DENEYİN
Hindi Burger (4 kişilik)

Bir memleket meselesi olarak hindi

Ne lazım?
1 küçük tatlı patates, 1 yemek kaşığı tereyağı, yarım ince kıyılmış kuru soğan, bir demet ince kıyılmış kereviz yaprağı, 2 çay kaşığı ince kıyılmış adaçayı, 1 çay kaşığı ince kıyılmış taze kekik yaprağı, 1 diş ince doğranmış sarmısak, yarım kilo hindi butundan kıyma, 150 gram blender’dan geçirilmiş taze sucuk, tuz ve taze çekilmiş karabiber, 4 tane orta boy patates, elma ve vişne ile yapılmış pelte, unla koyulaştırılmış hindi suyu, taze ıspanak ve soğan

Nasıl yapılır?
* Patateslerin etrafında delikler açın. Bunları 230 derecedeki fırına koyup, bir saat pişirin. Daha sonra bir kaç parçaya bölüp 10 dakika kadar soğumaya bırakın. Yeteri kadar soğuduktan sonra kabuklarını soyup bir kaba koyun. Püre haline getirip, bundan yassı patates bazlamaları yapın.
* Küçük bir tavada, kısık ateşte tereyağını eritin. Yağ köpürmeye başlayınca soğanı ve kereviz saplarını ilave edip, yumuşayıncaya kadar (5-7 dakika) kavurun. Adaçayını, kekiği ve sarmısakları ekleyip 30 saniye kadar çevirin. Daha sonra tavayı ateşten indirip, 10 dakika kadar soğutun.
* Hindi kıymasını, sucuk etini, tatlı patatesin etli kısmını, kavrulmuş sebze karışımını bir kapta yoğurun. Bunu dört eşit parçaya ayırıp yassı köfte şeklini verin.
* Mangalı yakıp, ateşin közlenmesini bekleyin. Daha sonra ızgaraları sıvı yağ ile yağlayın. Ateşin üstüne önce patates bazlamalarını koyup, iki tarafını kızartın ve bir tabağa alın. Daha sonra köfteleri koyup, kurutmadan pişirin.
* Kızaran köfteleri, patates bazlamalarının üstüne koyun. Onların üstüne elma-vişne peltesini (isteğe bağlı), hindi suyu ile yapılan sosu, ıspanağı ve taze soğanı koyarak soğutmadan servis edin.

Etiketler:


EN ÇOK OKUNANLAR

    Koç Burcu
    21 Mart - 20 Nisan

    Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün

    Boğa Burcu
    21 Nisan - 20 Mayıs

    Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün

    İkizler Burcu
    21 Mayıs - 20 Haziran

    Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün

    Yengeç Burcu
    21 Haziran - 22 Temmuz

    Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün

    Aslan Burcu
    23 Temmuz - 23 Ağustos

    Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün

    Başak Burcu
    24 Ağustos - 23 Eylül

    Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün

    Terazi Burcu
    24 Eylül - 23 Ekim

    Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün

    Akrep Burcu
    24 Ekim - 22 Kasım

    Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün

    Yay Burcu
    23 Kasım - 21 Aralık

    Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün

    Oğlak Burcu
    22 Aralık - 20 Ocak

    Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün

    Kova Burcu
    21 Ocak - 18 Şubat

    Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün

    Balık Burcu
    19 Şubat - 20 Mart

    Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün