|
|
| Bilim |
Amazonlar çöl tozuyla besleniyor Uydu görüntülerinden ilk kez yaðmur ormanlarýndaki mineral gübrenin nereden geldiði ve Atlantik’in üzerinden nasýl taþýndýðý izlendi. Buna göre Afrika çölünden esen rüzgarlar, götürdükleri mineral tozlarla Amazon nehrini besliyor.
Sahra çölünden esen rüzgarlar, Güney Amerika’daki Amazon bölgesini mineral tozuyla gübreliyor. Uydu görüntülerinden ilk kez yaðmur ormanlarýndaki mineral gübrenin nereden geldiði ve Atlantik’in üzerinden nasýl taþýndýðý izlenebilmekte. Ýsrail’deki Weizmann Enstitüsü bilim adamlarý Çad’daki çukurluðu incelemiþler. BodŽlŽ çukurluðu Sahra’nýn sadece yüzde birini oluþturmakta. Bilim adamlarýnýn Environmental Research Letters dergisindeki yazýlarýna göre Amazonlardaki mineralin yarýsý bu çukurluktan geliyor. Bilim adamlarý rüzgarlý günlerde bölgeye 700.000 toz taþýndýðýný hesaplamýþlar. Diðer Sahra bölgelerinin aksine kýþýn ve ilkbaharda tozun büyük bir kýsmý baþka bölgelere taþýnmakta ve bunun rüzgarýn mevsimlere göre farklý yönlerden esmesiyle ilgili olduðu sanýlmakta. BodŽlŽ çukurluðu Sahra’nýn güneyindeki daðlarýn rüzgara bakan tarafýnda yer almakta. Daðlar, rüzgarý çukurluða doðru hýzlandýran bir tür huni görevini görüyor. Tozun bölgeden savrulmasýndan daðlarýn yapýsý ve BodŽlŽ çukurluðunun konumu sorumlu tutulmakta. Araþtýrmacýlar bölgeden üç saatte bir alýnan uydu görüntülerini deðerlendirerek rüzgarýn hýzýný, toz miktarýný ve toz bulutlarýnýn yönünü saptayabilmiþler. Bundan sonraki araþtýrmalarda Sahra tozunun ne zamandan bu yana Amazonlara taþýndýðý ve daha ne kadar süre taþýnabileceði öðrenilmeye çalýþýlacak.
|
| 11 Kasým 2006 |
|
