Bilim dünyasının en korkunç deneyi: Küçük Albert’a ne oldu?

Bilim için yapılan her şey mübah mıdır? Amerikalı Psikolog John Broadus Watson etik kuralları hiçe sayarak, 8 aylık bebek Albert üzerinde tarihin en utanç verici deneyini yapıyor. “Korku, insanda sonradan edinilen bir refleks mi yoksa doğuştan gelen bir dürtü mü?" sorusunun cevabını ararken, ufacık bir bebeğin hayatını karartıyor. İşte içiniz acıyarak okuyacağınız küçük Albert deneyinin arka planı...

13 Ocak 2016 - 11:25:29

Davranış Psikolojisi ekolünün kurucusu Watson ve asistanı Rosalie Rayner, çalıştıkları John Hopkins hastanesi kreşinde oynayan çocukları uzaktan incelemeye başlarlar.

Fakat, ‘korku’ hakkındaki sorularının cevapları için kesin yanıtlar alabilecekleri testler yapmaları gerekir. Araştırma için izin alabilecekleri bir aile ararlar. Sonuç olarak 8 aylık sağlıklı bir bebek olan Albert ile bir deney tasarlamaya karar verirler.
Tarihteki en önemli psikolojik deneylerden biri olarak kabul edilen Little Albert Experiment’a başlamadan önce küçük Albert’a birkaç duygusal test yapılır.

Bilim dünyasının en korkunç deneyi: Küçük Albert’a ne oldu?

Minik bebeğe sırasıyla beyaz bir fare, tavşan, yanan kağıt parçaları, peruk, maske gibi ilk kez karşılaşabileceği nesneler ve durumlar gösterilir. Amaç, Albert’ın bunlara koşulsuz karşı tepkisi olup olmadığını incelemektir. Sonuç olarak Albert, gördüğü hiçbir nesneye karşı korku göstermez; her şeye gülümser.

Bu testten sonra Albert'ı boş bir odaya götürürler. Odada Albert'ın üzerine oturduğu bez yatak haricinde hiçbir eşya bulunmaz. Daha sonra Watson ve asistanı Rayner odadan çıkar, yalnız bıraktıkları Albert'ın yanına beyaz laboratuvar faresi salarlar. Albert, fareden korkmadığı gibi, tam tersi bir tepki göstererek fareyi çok sever, yakalamaya çalışıp, gülmeye başlar.

Bilim dünyasının en korkunç deneyi: Küçük Albert’a ne oldu?

Artık bir sonraki aşamaya geçmeye hazırdırlar. Albert, fareye her dokunduğunda iki demir çubuğu (biri çekiç, diğeri çelik çubuk) birbirine vurarak rahatsız edici sesler çıkarmaya başlarlar. Sesleri duyan küçük Albert ağlamaya başlar. Oda yeniden sessizleşince fareyle oynamaya devam eden Albert, yine fareye dokunduğu ilk anda psikologların çıkardığı o gürültülü sese maruz kalır.
Ağlaması yatışıp, aklı tekrar fareye kayan Albert, dokunmaya çalıştığı an hep aynı sesi duyduğu için fareye dokunmaktan korkmaya başlar.

Bu deney birkaç gün sürer ve tekrarlanır.
Watson ve Rayner deneyi ileri noktaya taşıyıp tavşan ve başka tüylü objeler de getirirler. Çıkan sonuç: Albert, özellikle beyaz renkli, tüylü bir nesne görse ondan korkup, ağlamaya başlar ve kaçmak ister.

Artık Albert gördüğü pamuk, beyaz tavşan ve benzer nesnelerin karşısında demir çubuklarla çıkarılan ses olmamasına rağmen korkmaya başlar.

 

Bilim dünyasının en korkunç deneyi: Küçük Albert’a ne oldu?

Vardıkları sonuçla yetinmeyen psikologlar, son olarak beyaz sakallı ve tüylü kostümler giyerek odaya girerler. Karşısında git gide büyüyen tüylü nesneler gören zavallı Albert’ın korkusu artık hafızasına tamamen kazınır.

Bilim dünyasının en korkunç deneyi: Küçük Albert’a ne oldu?

1920’lerde yapılan bu deneyle bilim insanları koşullu korkuyu kanıtlar. Fakat deney uğruna 8 aylık bir bebeğe yapılan koşullandırmayı geriye almadıkları, onu iyileştirmedikleri için büyük tepki çekerler. Gerçi Albert'ın ruh sağlığı için bir iyileştirmeye başlasalardı da, geçmişin derin ve karanlık izlerini ne denli silebileceklerdi bilinmez.

Küçük Albert’a deney sonrasında ne olduğuyla ilgili birçok rivayet var.
Yazar Tom Bartlett’a göre, küçük Albert’in annesi Arvilla Merritte aynı hastanede süt annelik yapıyordu. O devre göre, sosyal statüsü hastanenin diğer çalışanlarına göre daha düşüktü. Maddi imkansızlıktan dolayı bebeğinin deneyde kullanılması teklifini geri çeviremedi. Finding Little Albert kitabına göre ise, annesinin küçük Albert’ın üzerinde yapılan deneylerden haberi yoktu. Deneylerin farkına vardığında bebeğini alıp, ortadan kayboldu.

Bilim dünyasının en korkunç deneyi: Küçük Albert’a ne oldu?

KÜÇÜK ALBERT'IN TRAJİK ÖLÜMÜ 

American Psychological Association verilerine göre ise küçük Albert’in asıl adı Douglas Merritte.
Kayıtlara göre, Douglas 6 yaşında hidrosefali’den ( Beyinde su toplanması) hayatını kaybetti.

Bilim dünyasının en korkunç deneyi: Küçük Albert’a ne oldu?

Böyle bir deneye maruz kalan bir bebeğin, hayatı boyunca karşılaşacağı olumsuzlukların önemsenmemesi hala daha davranışçı ve hümanistik psikologlar tarafından tartışılan bir konu olarak gündemde. Daha uzun süre de devam edecek gibi görünüyor.

Küçük Albert - Şartlandırma deneyi

Yayınlanma Tarihi : 13 Ocak 2016 - 10:37:00

Diğer Haberler

Koç Burcu
(21 MART - 20 NİSAN)

Eski duygular su yüzüne çıkabilir. Neler yapılması gerektiğine tam olarak karar verene kadar düşüncelerinizi kendinize saklamalısınız. Aklınızı...Koç Burcu Günlük Yorumu

Boğa Burcu
(21 NİSAN - 20 MAYIS)

Dostane bir motivasyon işlerin akmasına yardım edebilir. Fikirlerinizi paylaşarak aydınlatıcı geri dönüşler alabilirsiniz. Kişisel veya fiziksel değişiklikler yapmalı ve...Boğa Burcu Günlük Yorumu

İkizler Burcu
(21 MAYIS - 20 HAZİRAN)

Karşı karşıya olduğunuz durumları doğru değerlendirmeli ve ilginizi çekmeyen şeyler konusundaki ısrarları geri çevirmelisiniz. Duygusal anlamda sizi...İkizler Burcu Günlük Yorumu

Yengeç Burcu
(21 HAZİRAN - 22 TEMMUZ)

Bazı durumların doğal akışında ilerlemesine izin verin. Kişisel anlamda zorlu mücadeleler veya rekabet ortamları söz konusu olabilir. Özgün fikirleriniz olumlu...Yengeç Burcu Günlük Yorumu

Aslan Burcu
(23 TEMMUZ - 23 AĞUSTOS)

Herkese ne kadar uyumlu ve anlayışlı olabildiğinizi göstermeniz gereken bir gün. Düşünce ve duygularınızı paylaşmalı ve ne tür değişiklikler yapılması...Aslan Burcu Günlük Yorumu

Başak Burcu
(24 AĞUSTOS - 23 EYLÜL)

Size kişisel anlamda getirisi olmayacak plan ya da projelere dahil olmadan önce görev ve sorumluluklarınızı tamamlamanız gerekli. Size her zaman olumlu tavsiyeleri olmuş...Başak Burcu Günlük Yorumu

Terazi Burcu
(24 EYLÜL - 23 EKİM)

İnandığınız şeyler için savaşmalı sizden faydalanılmasına veya geri planda bırakılmaya izin vermemelisiniz. Sizi dışlamaya çalışan kişilerle başa çıkabilecek...Terazi Burcu Günlük Yorumu

Akrep Burcu
(24 EKİM - 22 KASIM)

İlerledikçe daha fazla şey öğrenebilirsiniz. Yeni seçeneklerin farkına vararak bazı alanlarda öne geçebilir, yeni başlangıçlar...Akrep Burcu Günlük Yorumu

Yay Burcu
(23 KASIM - 21 ARALIK)

Belirsizlikler ve karışıklıklar size bazı bedeller ödetebilir. Duyduğunuz her şeye inanmamalı ve her konunun güvence altında olduğunu zannetmemelisiniz. Beklenmedik...Yay Burcu Günlük Yorumu

Oğlak Burcu
(22 ARALIK - 20 OCAK)

Dinlemeli, ama başkaları bazı adımlar atıyor diye ani hamleler yapmaktan kaçınmalısınız. İstediğinizi almak için, pazarlıklar esnasında veya bazı yatırımlar...Oğlak Burcu Günlük Yorumu

Kova Burcu
(21 OCAK - 18 ŞUBAT)

İşlerin nasıl devam edeceği konusunda aklınızı kullanmalısınız. Hiçbir şeyi şansa bırakmayın. İlerlemek için en verimli yolu bulmalı, iş hayatınızı ya da maddi...Kova Burcu Günlük Yorumu

Balık Burcu
(19 ŞUBAT - 20 MART)

Sizin için en iyi şeyi düşünmeli ve diğerlerinin neler yaptığıyla ilgilenerek kendinizi endişelendirmemelisiniz. Hedeflerinize ulaştıktan sonra sevdiğiniz...Balık Burcu Günlük Yorumu