Bilim dünyasının en korkunç deneyi: Küçük Albert’a ne oldu?

Bilim için yapılan her şey mübah mıdır? Amerikalı Psikolog John Broadus Watson etik kuralları hiçe sayarak, 8 aylık bebek Albert üzerinde tarihin en utanç verici deneyini yapıyor. “Korku, insanda sonradan edinilen bir refleks mi yoksa doğuştan gelen bir dürtü mü?" sorusunun cevabını ararken, ufacık bir bebeğin hayatını karartıyor. İşte içiniz acıyarak okuyacağınız küçük Albert deneyinin arka planı...

13 Ocak 2016 - 11:25:29

Davranış Psikolojisi ekolünün kurucusu Watson ve asistanı Rosalie Rayner, çalıştıkları John Hopkins hastanesi kreşinde oynayan çocukları uzaktan incelemeye başlarlar.

Fakat, ‘korku’ hakkındaki sorularının cevapları için kesin yanıtlar alabilecekleri testler yapmaları gerekir. Araştırma için izin alabilecekleri bir aile ararlar. Sonuç olarak 8 aylık sağlıklı bir bebek olan Albert ile bir deney tasarlamaya karar verirler.
Tarihteki en önemli psikolojik deneylerden biri olarak kabul edilen Little Albert Experiment’a başlamadan önce küçük Albert’a birkaç duygusal test yapılır.

Bilim dünyasının en korkunç deneyi: Küçük Albert’a ne oldu?

Minik bebeğe sırasıyla beyaz bir fare, tavşan, yanan kağıt parçaları, peruk, maske gibi ilk kez karşılaşabileceği nesneler ve durumlar gösterilir. Amaç, Albert’ın bunlara koşulsuz karşı tepkisi olup olmadığını incelemektir. Sonuç olarak Albert, gördüğü hiçbir nesneye karşı korku göstermez; her şeye gülümser.

Bu testten sonra Albert'ı boş bir odaya götürürler. Odada Albert'ın üzerine oturduğu bez yatak haricinde hiçbir eşya bulunmaz. Daha sonra Watson ve asistanı Rayner odadan çıkar, yalnız bıraktıkları Albert'ın yanına beyaz laboratuvar faresi salarlar. Albert, fareden korkmadığı gibi, tam tersi bir tepki göstererek fareyi çok sever, yakalamaya çalışıp, gülmeye başlar.

Bilim dünyasının en korkunç deneyi: Küçük Albert’a ne oldu?

Artık bir sonraki aşamaya geçmeye hazırdırlar. Albert, fareye her dokunduğunda iki demir çubuğu (biri çekiç, diğeri çelik çubuk) birbirine vurarak rahatsız edici sesler çıkarmaya başlarlar. Sesleri duyan küçük Albert ağlamaya başlar. Oda yeniden sessizleşince fareyle oynamaya devam eden Albert, yine fareye dokunduğu ilk anda psikologların çıkardığı o gürültülü sese maruz kalır.
Ağlaması yatışıp, aklı tekrar fareye kayan Albert, dokunmaya çalıştığı an hep aynı sesi duyduğu için fareye dokunmaktan korkmaya başlar.

Bu deney birkaç gün sürer ve tekrarlanır.
Watson ve Rayner deneyi ileri noktaya taşıyıp tavşan ve başka tüylü objeler de getirirler. Çıkan sonuç: Albert, özellikle beyaz renkli, tüylü bir nesne görse ondan korkup, ağlamaya başlar ve kaçmak ister.

Artık Albert gördüğü pamuk, beyaz tavşan ve benzer nesnelerin karşısında demir çubuklarla çıkarılan ses olmamasına rağmen korkmaya başlar.

 

Bilim dünyasının en korkunç deneyi: Küçük Albert’a ne oldu?

Vardıkları sonuçla yetinmeyen psikologlar, son olarak beyaz sakallı ve tüylü kostümler giyerek odaya girerler. Karşısında git gide büyüyen tüylü nesneler gören zavallı Albert’ın korkusu artık hafızasına tamamen kazınır.

Bilim dünyasının en korkunç deneyi: Küçük Albert’a ne oldu?

1920’lerde yapılan bu deneyle bilim insanları koşullu korkuyu kanıtlar. Fakat deney uğruna 8 aylık bir bebeğe yapılan koşullandırmayı geriye almadıkları, onu iyileştirmedikleri için büyük tepki çekerler. Gerçi Albert'ın ruh sağlığı için bir iyileştirmeye başlasalardı da, geçmişin derin ve karanlık izlerini ne denli silebileceklerdi bilinmez.

Küçük Albert’a deney sonrasında ne olduğuyla ilgili birçok rivayet var.
Yazar Tom Bartlett’a göre, küçük Albert’in annesi Arvilla Merritte aynı hastanede süt annelik yapıyordu. O devre göre, sosyal statüsü hastanenin diğer çalışanlarına göre daha düşüktü. Maddi imkansızlıktan dolayı bebeğinin deneyde kullanılması teklifini geri çeviremedi. Finding Little Albert kitabına göre ise, annesinin küçük Albert’ın üzerinde yapılan deneylerden haberi yoktu. Deneylerin farkına vardığında bebeğini alıp, ortadan kayboldu.

Bilim dünyasının en korkunç deneyi: Küçük Albert’a ne oldu?

KÜÇÜK ALBERT'IN TRAJİK ÖLÜMÜ 

American Psychological Association verilerine göre ise küçük Albert’in asıl adı Douglas Merritte.
Kayıtlara göre, Douglas 6 yaşında hidrosefali’den ( Beyinde su toplanması) hayatını kaybetti.

Bilim dünyasının en korkunç deneyi: Küçük Albert’a ne oldu?

Böyle bir deneye maruz kalan bir bebeğin, hayatı boyunca karşılaşacağı olumsuzlukların önemsenmemesi hala daha davranışçı ve hümanistik psikologlar tarafından tartışılan bir konu olarak gündemde. Daha uzun süre de devam edecek gibi görünüyor.

Küçük Albert - Şartlandırma deneyi

Yayınlanma Tarihi : 13 Ocak 2016 - 10:37:00
Koç Burcu
(21 MART - 20 NİSAN)

Bu günlerde, farklı davetler veya teklifler söz konusu olabilir. Ayın bu son günlerinde yeni kültürler, yeni mutfaklar, felsefeler tanımak, yeni şeyler...Koç Burcu Günlük Yorumu

Boğa Burcu
(21 NİSAN - 20 MAYIS)

Ayın bu son günlerinde, biraz çekingenlik yaratabilecek veya utanmanıza neden olabilecek durumlar yaşanabilir. Mücadele etmek veya yüzleşmek için...Boğa Burcu Günlük Yorumu

İkizler Burcu
(21 MAYIS - 20 HAZİRAN)

Yakın çevreniz veya sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizde hassasiyetlerin oluşabileceği günlerdesiniz. Sakin, anlayışlı ve sabırlı olmak için gayret...İkizler Burcu Günlük Yorumu

Yengeç Burcu
(21 HAZİRAN - 22 TEMMUZ)

Ayın son günlerinde, kendinize olan güveniniz artıyor. Bu sayede istediğiniz adımları atabilir veya düşündüğünüz girişimlerde bulunabilirsiniz....Yengeç Burcu Günlük Yorumu

Aslan Burcu
(23 TEMMUZ - 23 AĞUSTOS)

Genel anlamda zorlu günlerde olsak da, ayın bu son günlerinde(Eylül ayına kadar), maddi anlamda karlı alışverişler veya kazançlar söz konusu olabilir....Aslan Burcu Günlük Yorumu

Başak Burcu
(24 AĞUSTOS - 23 EYLÜL)

Genel anlamda zorlu günlerde olsak da, ayın bu son günleri göreceli olarak daha keyifli ve sevdiğiniz aktivitelerle geçirebileceğiniz veya farklı fırsatlarla...Başak Burcu Günlük Yorumu

Terazi Burcu
(24 EYLÜL - 23 EKİM)

Genel anlamda zorlu günlerde olsak da, ayın bu son günlerinde, maddi başlıklı konularda veya işlerde, bazı olanaklar veya fırsatlar söz konusu olabilir. Yeni şeyler...Terazi Burcu Günlük Yorumu

Akrep Burcu
(24 EKİM - 22 KASIM)

Alışılmadık durumlar yaşanabilir, ama ayın bu son günlerinde işle ilgili farklı olanak ve fırsatlarla da karşılaşabilirsiniz sevgili Akrepler. Tüm burçları aynı...Akrep Burcu Günlük Yorumu

Yay Burcu
(23 KASIM - 21 ARALIK)

Etik açıdan sınavlara maruz kalabileceğiniz tarihlerden, ama sınavları geçmekle kalmayıp, imajınızı daha da güçlendireceksiniz sevgili Yaylar. Ayın son...Yay Burcu Günlük Yorumu

Oğlak Burcu
(22 ARALIK - 20 OCAK)

Genel anlamda zorlu günlerde olsak da, ayın son günlerinde, farklı alanlardan gelen olumlu teklif ve olanaklar ya da girişimleri büyütme veya dışarıya...Oğlak Burcu Günlük Yorumu

Kova Burcu
(21 OCAK - 18 ŞUBAT)

Çevrenizde gelişen problemli durumlar sizi de etkileyebilir. Bir şekilde sizden fayda sağlamaya çalışan, yanıltıcı veya aldatıcı kişilere de dikkat etmenizde fayda...Kova Burcu Günlük Yorumu

Balık Burcu
(19 ŞUBAT - 20 MART)

Sevgili Balıklar, büyük adımlar atmak peşindesiniz, ama altından kalkamayacağınız işlere kalkışıyor olabilirsiniz. Risk almak veya dramatik olaylara zemin hazırlamak...Balık Burcu Günlük Yorumu

Koç Burcu
(21 MART - 20 NİSAN)

Olumlu değişiklikler gündeme gelebilir ya da daha olumlu düşünmeye başlayabilmek için yeni şeyler öğrenebilirsiniz. Eviniz veya ailenizle ilgili...Koç Burcu Günlük Yorumu

Boğa Burcu
(21 NİSAN - 20 MAYIS)

Diğerlerinin vereceği tepkileri dikkatle incelemelisiniz. Bu sayede bir sonraki adımınızı daha rahat hesaplayabilirsiniz. Gerçekçi beklentileri olmayan kişilerin...Boğa Burcu Günlük Yorumu

İkizler Burcu
(21 MAYIS - 20 HAZİRAN)

Çevrenizde düzenlemeler yapmamanız durumunda eleştiri ve şikayetlere açıksınız. Maddi kazanımlar sağlayabilmek için, neler öğrenmeniz gerektiğini...İkizler Burcu Günlük Yorumu

Yengeç Burcu
(21 HAZİRAN - 22 TEMMUZ)

Kontrolü ele alır, güvensizliği bir kenara bırakır ve bilginizi ve yeteneklerinizi kullanırsanız, bazı kişilerin fikirlerini savuşturmak ve diğerlerini detaylı...Yengeç Burcu Günlük Yorumu

Aslan Burcu
(23 TEMMUZ - 23 AĞUSTOS)

Bugünlerde, desteklendiğinizi görebilir, maddi başlıklı konularda yeni adımlar atabilirsiniz. Ayrıca, olumsuz olaylarla veya tepkilerle karşılaşsanız dahi başladığınız...Aslan Burcu Günlük Yorumu

Başak Burcu
(24 AĞUSTOS - 23 EYLÜL)

Sesli düşünebilir, fikirlerinizin bilinmesini sağlayabilir ve alacağınız geri dönüşleri dikkatle dinleyebilirsiniz. Bazı işlerin hallolmasını istiyorsanız...Başak Burcu Günlük Yorumu

Terazi Burcu
(24 EYLÜL - 23 EKİM)

Kendi üstünüze düşeni yapmamanız durumunda şikayet ve eleştirilere maruz kalabilirsiniz. Huzuru nasıl sağlayacağınızı biliyorsunuz, ama bu sefer size yardım...Terazi Burcu Günlük Yorumu

Akrep Burcu
(24 EKİM - 22 KASIM)

Duygularınız neyin mümkün neyin mümkün olmadığı konusunda size doğru yolu gösterebilir. Hırslı ve gerçekçi olmanız durumunda özel...Akrep Burcu Günlük Yorumu

Yay Burcu
(23 KASIM - 21 ARALIK)

Bazı konularda harekete geçmeden, seyahatlere çıkmadan veya imajınızı etkileyebilecek tartışmalara girmeden önce çok düşünmelisiniz. Kişisel...Yay Burcu Günlük Yorumu

Oğlak Burcu
(22 ARALIK - 20 OCAK)

Yaptıklarınızla gurur duyabilirsiniz. İnsanların sizden fayda sağlamasına izin vermemelisiniz. Kişisel ilişkilerinize ve iş birliklerinize konsantre olun. Evinizde yapacağınız...Oğlak Burcu Günlük Yorumu

Kova Burcu
(21 OCAK - 18 ŞUBAT)

Başladığınız işleri bitirmek için ne gerekiyorsa yapmalısınız. Bazı konularda sorumluluk almaktan kaçmamanız sizi test eden kişilerin işlerini zorlaştıracaktır....Kova Burcu Günlük Yorumu

Balık Burcu
(19 ŞUBAT - 20 MART)

Arkadaşlarınız veya ailenizle yaşadığınız problemler karmaşayı veya hatırı sayılır sorunları akla getiriyor. Çekirdek ailenizle vakit geçirmeye çalışın, ama...Balık Burcu Günlük Yorumu