Bilim dünyasının en korkunç deneyi: Küçük Albert’a ne oldu?

Bilim için yapılan her şey mübah mıdır? Amerikalı Psikolog John Broadus Watson etik kuralları hiçe sayarak, 8 aylık bebek Albert üzerinde tarihin en utanç verici deneyini yapıyor. “Korku, insanda sonradan edinilen bir refleks mi yoksa doğuştan gelen bir dürtü mü?" sorusunun cevabını ararken, ufacık bir bebeğin hayatını karartıyor. İşte içiniz acıyarak okuyacağınız küçük Albert deneyinin arka planı...

13 Ocak 2016 - 11:25:29

Davranış Psikolojisi ekolünün kurucusu Watson ve asistanı Rosalie Rayner, çalıştıkları John Hopkins hastanesi kreşinde oynayan çocukları uzaktan incelemeye başlarlar.

Fakat, ‘korku’ hakkındaki sorularının cevapları için kesin yanıtlar alabilecekleri testler yapmaları gerekir. Araştırma için izin alabilecekleri bir aile ararlar. Sonuç olarak 8 aylık sağlıklı bir bebek olan Albert ile bir deney tasarlamaya karar verirler.
Tarihteki en önemli psikolojik deneylerden biri olarak kabul edilen Little Albert Experiment’a başlamadan önce küçük Albert’a birkaç duygusal test yapılır.

Bilim dünyasının en korkunç deneyi: Küçük Albert’a ne oldu?

Minik bebeğe sırasıyla beyaz bir fare, tavşan, yanan kağıt parçaları, peruk, maske gibi ilk kez karşılaşabileceği nesneler ve durumlar gösterilir. Amaç, Albert’ın bunlara koşulsuz karşı tepkisi olup olmadığını incelemektir. Sonuç olarak Albert, gördüğü hiçbir nesneye karşı korku göstermez; her şeye gülümser.

Bu testten sonra Albert'ı boş bir odaya götürürler. Odada Albert'ın üzerine oturduğu bez yatak haricinde hiçbir eşya bulunmaz. Daha sonra Watson ve asistanı Rayner odadan çıkar, yalnız bıraktıkları Albert'ın yanına beyaz laboratuvar faresi salarlar. Albert, fareden korkmadığı gibi, tam tersi bir tepki göstererek fareyi çok sever, yakalamaya çalışıp, gülmeye başlar.

Bilim dünyasının en korkunç deneyi: Küçük Albert’a ne oldu?

Artık bir sonraki aşamaya geçmeye hazırdırlar. Albert, fareye her dokunduğunda iki demir çubuğu (biri çekiç, diğeri çelik çubuk) birbirine vurarak rahatsız edici sesler çıkarmaya başlarlar. Sesleri duyan küçük Albert ağlamaya başlar. Oda yeniden sessizleşince fareyle oynamaya devam eden Albert, yine fareye dokunduğu ilk anda psikologların çıkardığı o gürültülü sese maruz kalır.
Ağlaması yatışıp, aklı tekrar fareye kayan Albert, dokunmaya çalıştığı an hep aynı sesi duyduğu için fareye dokunmaktan korkmaya başlar.

Bu deney birkaç gün sürer ve tekrarlanır.
Watson ve Rayner deneyi ileri noktaya taşıyıp tavşan ve başka tüylü objeler de getirirler. Çıkan sonuç: Albert, özellikle beyaz renkli, tüylü bir nesne görse ondan korkup, ağlamaya başlar ve kaçmak ister.

Artık Albert gördüğü pamuk, beyaz tavşan ve benzer nesnelerin karşısında demir çubuklarla çıkarılan ses olmamasına rağmen korkmaya başlar.

 

Bilim dünyasının en korkunç deneyi: Küçük Albert’a ne oldu?

Vardıkları sonuçla yetinmeyen psikologlar, son olarak beyaz sakallı ve tüylü kostümler giyerek odaya girerler. Karşısında git gide büyüyen tüylü nesneler gören zavallı Albert’ın korkusu artık hafızasına tamamen kazınır.

Bilim dünyasının en korkunç deneyi: Küçük Albert’a ne oldu?

1920’lerde yapılan bu deneyle bilim insanları koşullu korkuyu kanıtlar. Fakat deney uğruna 8 aylık bir bebeğe yapılan koşullandırmayı geriye almadıkları, onu iyileştirmedikleri için büyük tepki çekerler. Gerçi Albert'ın ruh sağlığı için bir iyileştirmeye başlasalardı da, geçmişin derin ve karanlık izlerini ne denli silebileceklerdi bilinmez.

Küçük Albert’a deney sonrasında ne olduğuyla ilgili birçok rivayet var.
Yazar Tom Bartlett’a göre, küçük Albert’in annesi Arvilla Merritte aynı hastanede süt annelik yapıyordu. O devre göre, sosyal statüsü hastanenin diğer çalışanlarına göre daha düşüktü. Maddi imkansızlıktan dolayı bebeğinin deneyde kullanılması teklifini geri çeviremedi. Finding Little Albert kitabına göre ise, annesinin küçük Albert’ın üzerinde yapılan deneylerden haberi yoktu. Deneylerin farkına vardığında bebeğini alıp, ortadan kayboldu.

Bilim dünyasının en korkunç deneyi: Küçük Albert’a ne oldu?

KÜÇÜK ALBERT'IN TRAJİK ÖLÜMÜ 

American Psychological Association verilerine göre ise küçük Albert’in asıl adı Douglas Merritte.
Kayıtlara göre, Douglas 6 yaşında hidrosefali’den ( Beyinde su toplanması) hayatını kaybetti.

Bilim dünyasının en korkunç deneyi: Küçük Albert’a ne oldu?

Böyle bir deneye maruz kalan bir bebeğin, hayatı boyunca karşılaşacağı olumsuzlukların önemsenmemesi hala daha davranışçı ve hümanistik psikologlar tarafından tartışılan bir konu olarak gündemde. Daha uzun süre de devam edecek gibi görünüyor.

Küçük Albert - Şartlandırma deneyi

Yayınlanma Tarihi : 13 Ocak 2016 - 10:37:00
Koç Burcu
(21 MART - 20 NİSAN)

Bazı ilişkilerinizdeki sorunları çözme konusundaki hırsınız diğerlerine fazla takıntılı ya da agresif görünmenize neden olabilir iki hafta boyunca. Uzlaşmak...Koç Burcu Günlük Yorumu

Boğa Burcu
(21 NİSAN - 20 MAYIS)

Normal koşullarda birlikte iş yaptığınız kişilerle olumlu ilişkileriniz olsa da, bu sefer uzun vadeli hedefleriniz bu kişilerle aranızda anlaşmazlık nedeni olabilir. Kullandığınız...Boğa Burcu Günlük Yorumu

İkizler Burcu
(21 MAYIS - 20 HAZİRAN)

İki hafta boyunca hareketlerinizi karşı tarafın tepkilerine göre ayarlamanızda ve rahatlatıcı cümleler kullanmaya çalışmanızda ve olayları zorlamamanızda fayda...İkizler Burcu Günlük Yorumu

Yengeç Burcu
(21 HAZİRAN - 22 TEMMUZ)

Evinizi veya ailenizi ilgilendiren konularda herkesle empati yapmaya çalışsanız da, bazı şeyleri mantıklı şekilde anlatmakta zorlanabilirsiniz iki hafta boyunca. Gelenekler...Yengeç Burcu Günlük Yorumu

Aslan Burcu
(23 TEMMUZ - 23 AĞUSTOS)

Kafanızı karıştıran veya konsantrasyonunuzu bozan şeylere tedbir olarak, iki hafta boyunca işleri basit tutmanızda fayda var. Her ne kadar öğrenecekleriniz ve şimdiye kadar...Aslan Burcu Günlük Yorumu

Başak Burcu
(24 AĞUSTOS - 23 EYLÜL)

Maddi durumunuzu daha objektif görebileceğiniz iki haftalık süreçtesiniz. Neyse ki, şans gezegeni Jüpiter bir yıl boyunca bu alanda sizi koruyor veya elinizi...Başak Burcu Günlük Yorumu

Terazi Burcu
(24 EYLÜL - 23 EKİM)

Yaratıcılığınız hayata daha iyimser bakmanızı ve engellerle başa çıkmanızı sağlayabilir. İki haftalık süreçte seçenekleriniz ve fırsatlar fazlalaşıyor,...Terazi Burcu Günlük Yorumu

Akrep Burcu
(24 EKİM - 22 KASIM)

Bu yeni ay, iki hafta içinde bazı olayların netleşmesini sağlayabilir. Sorularınıza kadersel cevaplar bulabilir, olaylara daha geniş açıdan bakmaya...Akrep Burcu Günlük Yorumu

Yay Burcu
(23 KASIM - 21 ARALIK)

Sosyal çevrenizi, arkadaşlık ilişkilerinizi yenileyebileceğiniz, ama aynı zamanda bu alanlarda rekabetin veya gerilimin söz konusu olabileceği iki haftalık...Yay Burcu Günlük Yorumu

Oğlak Burcu
(22 ARALIK - 20 OCAK)

Kariyerinizi ve iş hayatınızı yenilemenizi sağlayacak iki haftalık süreçtesiniz. Bu süreçte, işle bağlantılı kişilerle uyumu yakalamanız kilit önem...Oğlak Burcu Günlük Yorumu

Kova Burcu
(21 OCAK - 18 ŞUBAT)

Hayallerinizi gerçeğe dönüştürmek isteyeceğiniz, yurtdışı bağlantılı işler, yabancılarla ilişkiler, eğitim, seyahatler, dış ticaret, ulaştırma, bilişim veya...Kova Burcu Günlük Yorumu

Balık Burcu
(21 OCAK - 18 ŞUBAT)

Hayallerinizi gerçeğe dönüştürmek isteyeceğiniz, yurtdışı bağlantılı işler, yabancılarla ilişkiler, eğitim, seyahatler, dış ticaret, ulaştırma, bilişim veya...Kova Burcu Günlük Yorumu