"Osman Müftüoğlu" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Osman Müftüoğlu" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Osman Müftüoğlu

Besin desteklerini kullanma kılavuzu

Vitamin, mineral ve bitkisel ürünlerden ne zaman yararlanmalısınız? Bunları kullanırken nelere dikkat etmelisiniz. ‘Daha çok yarar, daha az zarar’ görmek için ne yapmalısınız?Hangileri sadece umut pazarlıyor? Bu ve benzeri sorunlarınıza yanıt arıyorsanız, bu yazıyı dikkatle okumalı, kullanım kılavuzunuz yapmalısınız.Osteoporozdan korunmak içinMenapoz dönemiyle birlikte östrojen hormonunun koruyucu etkisini kaybeden kadınlarda kemik kırılganlığı artışı (osteoporoz) hızlanmaktadır. Kalsiyum destekleri osteoporoz ile mücadele ve artan kalsiyum ihtiyacını gidermede kadınların besin desteği olarak kullanılabilir. Özellikle 50’li yaşlardan sonra kadınlarda kalsiyum desteği almak neredeyse bir zorunluluk gibidir. Kortizon hormonunu, tiroid hormonu desteklerini veya bazı epilepsi ilaçlarını uzun süre kullananlarda da ek kalsiyum desteği verilmezse osteoporoz ortaya çıkacaktır. Kısacası osteoporoz sorununun beklendiği her durumda kalsiyum tuzlarından yararlanmak gerekmektedir. Genetik mirasınız ve diğer hastalıklar içinGenetik mirasınızda koroner kalp hastalığı sıklığı yüksek ise, kolesterol savaşınızda antioksidanlardan (lykopen, resveratrol, quercetin) ve omega-3 yağ asidlerini (EPA ve DHA) içeren desteklerden yararlanabilirsiniz.Genç yaşlarda karşılaştığınız ‘Juvenil osteoporoz’ sorununun tedavisinde doktorunuz kalsiyum ve D vitamini desteklerini kullanmanızı önerebilir. Geçirdiğiniz ciddi bir mide ameliyatı sonrasında sürekli olarak demir ve B12 vitamini desteklerini verebilir. Bağışıklık desteği olarak N-Acetyl Cystein’den (NAC), Kolostrumdan, Echinacea ve Çinkodan faydalanmanızı isteyebilir. Bellek sorunlarınızla veya kulak çınlamanızla mücadelede çinkodan, Ginkgo Biloba özütlerinden kullanmanızı önerebilir. Sürekli laksatif (bağırsak boşaltıcı) ve diüretik (idrar söktürücü) alanlarda aşırı miktarlarda magnezyum ve potasyum kaybı oluşabilmektedir. Bu durumlarda doktorunuz magnezyum ve potasyum desteklerinden faydalanmanızı isteyebilir.KALSİYUM DESTEKLERİNİ SEÇERKENSatın alacağınız ürünün ne miktarda kalsiyum içerdiğini öğrenin. Kalsiyum desteklerinin bazıları 400-500 mg ihtiva ederken, diğerleri 1000-1500 mg kalsiyum içerebiliyor. Bir günlük kalsiyum ihtiyacınızın 1000-1500 mg civarında olduğunu hatırlayın! İhtiyacınızı sadece kalsiyum tabletleri ile karşılamaya kalkmayın! 1 bardak süt veya yoğurt ile 300 mg, 100 gr peynir ile 330 mg kadar kalsiyum alabilirsiniz. Önceliği doğal ürünlere verin.Bir günlük toplam miktarı 2 veya 3 eşit doza bölerek alın. Aralıklı olarak aldığınızda kalsiyum daha iyi emilecektir. Kalsiyum desteklerini 500 mg’dan daha düşük dozlara bölerek tüketmeye çalışın. Aç değil, besinlerle birlikte veya tok karna alın. Kalsiyum ile birlikte demir desteği de alıyorsanız mümkünse en az 2 saat ara ile kullanın. Çoklu karışımlardan uzak durun. Kalsiyumla birlikte olan çoklu mineral ve vitamin karışımlarının ek bir faydası yoktur. Üreticiler bunların faydasını arttırmak için eklerler. Kalsiyumun çinko, magnezyum, boron ve diğer mineraller ile birlikte yer aldığı pahalı ürünleri biz önermiyoruz. YOĞUN SPOR YAPIYORSANIZYoğun bedensel aktiviteye dayalı sporları yapanların besin desteği almaları gerekiyor mu? Proteinlerin yapıtaşı aminoasitlerin besin desteği olarak alınması kas yapımını arttırır mı?.. Besinlerle alınan aminoasitlerin besin destekleri ile alınanlardan daha garantili oldukları bilinmektedir. Orta veya ağır düzeyde bir sportif aktivitesi olanların günde kilo başına 1,5 gramdan daha fazla protein almalarına gerek yoktur. Besinlerle veya besin desteği olarak aldığınız proteinler veya protein yapıtaşı aminoasitlerin fazlası daha sonra kullanılmak üzere vücudunuzda depo edilmemekte, enerji olarak harcanmakta veya yağ olarak depo edilmektedir. Kısacası fazla protein kas kaybına veya yağ artmasına da sebep olabilir. Ayrıca, protein desteğini abarttığınızda böbreklerinizi fazla zorlayabilir, vücudunuzda fazla miktarda su kaybına yol açabilirsiniz. Aktif bir sporcu iseniz biraz daha fazla vitamin ve minerale ihtiyacınız olacaktır. Öncellikle demir ve kalsiyum ihtiyacınızı dikkate almalısınız. Kreatin, L-carnitin gibi aminoasidlerden, aminoasit karışımı tozlardan, sıvılardan, protein karışımlarından yarar beklememelisiniz. Bu desteklerden bazılarında kas yapıcı anabolizan steroid hormonların bulunabileceğini unutmamalı, bu desteklerden uzak durmalısınız. Gerektiğinde beslenme uzmanları veya spor hekimlerinden destek almalısınız. VEJETARYENLER KULLANMALI MI?Vejetaryen beslenme bazen bir tutkudur. Vejetaryen beslenme tarzı ile vücudunuzun ihtiyacı olan besin unsurlarını yeteri kadar sağlayabilirsiniz. Sebzeler, meyveler, kurubaklagiller ve tahılları yiyerek ‘düşük yağ ve yüksek posa’ alabilir, kalp damar hastalıklarından, böbrek ve safra taşları ile osteoporozdan, meme kanseri gibi bazı kanserlerden korunmanıza destek olabilirsiniz. Vejetaryen bir beslenme planında ısrar edenler bazen yeteri kadar protein temin edemezler. Demir, kalsiyum ve çinko gibi minerallerin, D vitamini, B12 vitamini gibi vitaminlerin gereği kadar alınmaması sık görülen bir sorundur. Vejetaryen kadınların işi gebelik dönemlerinde daha da güçleşir. Demir ve B12 vitamini eksikliğine bağlı anemiler, protein ve çinko eksikliğine bağlı tekrarlayan enfeksiyonlar, kalsiyum ve D vitamini eksikliğine bağlı kemik kırılganlığı artışı (osteoporoz) ciddi tehlikelere dönüşebilir. Vejetaryansanız, çinko, kalsiyum, demir, B12 ve D vitamini içeren destelerden faydalanmanız uygun olacaktır.
X