Gündem Haberleri

GÜNDEM

    Bernanke'yi suçlamak en kolay çözüm

    Forbes
    23.11.2009 - 15:50 | Son Güncelleme:

    Forbes dergisi köşe yazarı Gordon G. Chang Pekin’in Amerikan Merkez Bankası (Fed) Başkanı Ben Bernanke’yi küresel ekonomiyi düzeltmekle suçladığını ifade etti.

    Çin’in bankacılık sektörü denetleme kuruluşunun başındaki isim Liu Mingkang, 15 Kasım’da gazetecilere yaptığı açıklamada “Doların sürekli olarak değer kaybetmesi ve ABD hükümetinin büyümeyi yeniden başlatıp kamuoyunun güvenini kazanmak için önümüzdeki 12 ile 18 ay arasında faizleri yükseltmeyeceğini açıklaması büyük miktarlarda dolar arbitraj spekülasyonuna neden oldu” demişti. 

     

    Liu’ya göre ABD’de faiz oranlarının düşük olması ve doların değer kaybetmesi “küresel faizleri ciddi anlamda etkileyerek hisse ve emtia piyasalarında spekülasyona neden oldu. Bu da küresel ekonominin toparlanması adına özellikle de gelişmekte olan ülkeler için yeni, gerçek ve aşılamaz riskler yarattı”.

     

    Chang, Liu’nun söylediklerinda haklı taraflar olduğunu inkar etmiyor. Gerçekten de Fed Başkanı Ben Bernanke yüzde 0’lık bir faiz oranı politikası benimsemiş durumda. Bu aşırı düşük faiz oranlarından dolayı dolar Mart ayındaki tepe değerinden yüzde 15 kaybederek 15 ayın en düşük seviyesine geriledi.

     

    Bugünlerde dolara karşı bahse girenler kazanmayı garantilediği için spekülatörler ellerindeki dolarları satıp paralarını “carry trade” adı verilen işlemlerle daha fazla faiz getiren araçlara yatırıyorlar. Liu’nun belirttiği gibi carry trade doların hızlı düşüşüne neden oluyor. Bu da Çin hükümetinin elindeki dolar yığınlarının değerini düşürüyor.

     

    SORUN BERNANKE DEĞİL YUAN

    Ancak Pekin’in tavrının Bernanke’ye karşı olması yanlış. Amerikalı yetkililer 10 yıldan fazla süredir küresel ekonomiyi dengeye getirmeye çalışıyorlar. Önlerindeki en büyük engel de Çin’in renminbinin değerini sabitlemesi. Pekin Temmuz 2005’e kadar renminbinin değerini dolara sabitlemiş durumdaydı.

     

    O aydan itibaren Çin dalgalı kur uygulamasına geçerek para biriminin kendini kontrol edilemez koşullara uydurmasına izin verdi. Ancak geçtiğimiz yılın Temmuz ayında Çin sabit kur uygulamasına döndü. Bu yeni uygulama Çin’inihracatçılarına yardımcı olmak için gündeme getirdiği geniş paketin maddelerinden biriydi.

     

    Renbinminin ya da halk arasındaki adıyla yuanın yapay olarak düşük tutulan değeri Çinli imalatçılara küresel piyasalarda yenilmez bir avantaj kazandırdı. Bugün renminbinin değeri bir dolara karşı 6.83 dolar. Üç yıl süren dalgalı kur uygulaması sırasında yuanın değeri yüzde 21 artmıştı ancak bugün yuanın değerinin hala gerçek değerinin yaklaşık yüzde 40 altında olduğu söyleniyor.

     

    Bu 10 yılın başında Washington genellikle Pekin’den renminbinin dalgalı kura bağlanmasını isteyen tek ülkeydi. Ancak bugün Amerikalı yetkililere, Çin’in sabit kur politikası yüzünden zarar gören Batı Avrupa’dan ve Doğu Asya’dan da destek geliyor.

     

    ÇİN'İN İHRACATI DÜŞÜYOR

    Şu anda Çinlilerin yapmayı istedikleri son şey küresel kamuoyunun taleplerine teslim olup para biriminin değerine piyasaların karar vermesine izin vermek. Çin ekonomisinin yabancı tüketicilere bağımlılığı sürüyor. Geçtiğimiz yıl ülkede üretilen malların yüzde 38’i ihraç ediliyordu, ancak geçen Kasım’dan bu yana ihracat rakamları sürekli olarak düşüyor.

     

    Pekin “en iyi savunma saldırıdır” taktiğiyle hareket ediyor, dolayısıyla Çin’in liderleri Liu’nun şikayet edecek bir şeyler bulmasını istiyor.

     

    Chang Çin’in ABD’den küresel ekonomiyi toparlamasını ancak merkantilist politikalarına devam etmesini istediğini, ancak bu durumun sürdürülemez olduğunu belirtti.

     

    Bir dönem Washington küresel refahı destekleyip Çinlilerin “komşunu fakirleştir” politikaları uygulamalarına izin veriyordu. Ancak bugün ABD’nin böyle davranmaya yetecek kapasitesi olmadığı ortada.

     

    DENGE İÇİN ÇİN BENCİLLİKTEN VAZGEÇMELİ

    Pekin’in “bencil” politikalarının küresel krizin sebebi ya da en azından sebeplerinden biri olduğu düşünülürse Çin ekonomisini yeniden dengeye getirmeden dünyanın sürdürülebilir refaha geri dönmesi mümkün görünmüyor.

     

    Chang bunun olması için yuanın dalgalı kura geçirilmesinin şart olduğunu belirtti. Başkan Obama geçtiğimiz günlere yaptığı Pekin ziyaretinde Çin’in bu sözü vermesini sağlayamadı. Bazı analistler Çinlilerin kurun değerini önümüzdeki bahar ya da yaz aylarında dengeleyeceğini düşünüyordu ancak bu niyetin gerçek olduğunu kanıtlamak için elimizde yeterli kanıt yok.

     

    Başkan Obama’nın hakkını teslim etmek gerek, küresel ekonominin yola konması için üzerlerine düşenler yapmaları için Çinlileri ikna etmeye çalışıyor. Ancak Pekin bunu yapmak istemiyor, o yüzden de Bernanke’yi suçlayarak konuyu değiştirmeye çalışıyor.

    Etiketler:
    

    EN ÇOK OKUNANLAR

      Sayfa Başı