"Doğan Hızlan" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Doğan Hızlan" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Doğan Hızlan

‘Belki hâlâ o eski besteler’

İYİ şair Yahya Kemal Beyatlı, Itrî şiirinde ne söylemişti?<br><br>“Belki hâlâ o eski besteler çalınır / Gemiler geçmeyen bir ummanda...”

Oysa sesin gücü, yankısı bütün engelleri, sınırları aşar gelir kulağımızı şenlendirir, duygularımızı zenginleştirir.

Geçen hafta boyunca Bezmârâ Topluluğu’nun CD’lerini dinledim. Türk müziğinin yüzyıllar boyu süren ses macerasını düşündüm.

Bugün dinleyemediğiniz, hatta adını bile bilmediğiniz, ancak müzik tarihlerinde rastladığınız sazların seslerini bu CD’lerde dinleyeceksiniz.

Önemli, müzik ses tarihimizin doruklarındaki bestecilerin eserlerinin icraları, sanırım sizin müzikal bilginizi, zevkinizi genişletecektir.

Önce Bezmârâ Topluluğu’nu tanıtmalıyım?

“Bazılarının yeryüzünde ikinci bir örneği olmayan çalgılarla, erken Osmanlı musikisine ait örnekler icra eden Bezmârâ Topluluğu, ‘günümüz müzisyenlerinin el atmadığı eski nota albümlerindeki eserleri, bestelendikleri dönemlerin çalgılarıyla seslendirme’ projesinden doğdu. Fikret Karakaya’nın bu projesi, Fransız Anadolu Araştırmaları Enstitüsü’nün desteğiyle ve Amerikalı müzikolog Walter Feldman’ın değerli katkılarıyla hayata geçme imkânı buldu. Bugün hiçbir çalgı müzesinde veya koleksiyonunda bir örneği bulunmayan <ı>çeng, tanbur, yanaklı ud gibi sazlar minyatürlerin ve yazılı kaynakların ışığında tek tek yeniden yapıldı. Bu sazların bir kısmı 300, bir kısmı 400 yıldır kullanılmıyordu. Nasıl çalındıkları konusunda da fazla ipucu yoktu. (...)

Kantemir tarafından notaya alınmış, 300 yıldır seslendirilmeyen eserler üzerinde 1996’dan beri çalışan Bezmârâ, 1998 yılı içinde, biri Fransız Sarayı’nda, biri de Topkapı Sarayı’nda olmak üzere beş konser vermiştir. Topluluk, repertuvarını genişletmeye yönelik düzenli çalışmalarını sürdürmektedir.”

* * *

MÜZİK CD’lerinin, albümlerinin içine, açıklamalar, aydınlatıcı bilgiler mutlaka konulmalı fikrini savunurum. Bu kitapçıklarda, topluluğun çalışmaları, yaptıkları müziğin özelliği, sazların, icraların niteliği mutlaka belirtilmeli. Dinlerken ya da dinlemeden önce, onları okursanız, bilerek dinler daha çok seversiniz.

Tanbûrî İsak (1745-1814) CD’sinin birkaç dilde yazılmış kitapçığı, Türk müziğinin sadece Türkiye ve Ortadoğu sınırlarının içinde değil, başka ülkelerde de bilinçli olarak dinlenmesini sağlayacaktır.

Tanbûrî İsak’ın biyografisi ekseninde, Türk müziğinin tarihi, bestecileri hakkında da bilgi ediniyorsunuz.

Bazı müzikler vardır ki, başka iş yaparken dinlenemez. Yoğun bir ilgi ister. Bezmârâ’nın yaptığı müzik de bu kategoriye giriyor. Topluluğun icrasında çalınan sazları, başka hiçbir yerde dinleyemeyeceksiniz.

Batı müziğinde, bestenin yapıldığı dönemin enstrümanlarıyla icranın CD’leri çıktı. Özel meraklıları var bu anlayışın. Sanırım bizim de bu tür çalışmalar yapmamız gerekir. Çünkü besteci de, o sazların tınısına göre bestesini yaratmıştır.

“Yitik Sesin Peşinde” CD’sinden yeni sesleri dinleyin.

* * *

SES belleğinizde, yeni ezgilere kulağınızı açın. Aşağıdaki liste, en azından müzik marketlerde aradığınızı kolaylıkla bulmanızı sağlayacaktır.

Bezmârâ (Yön.: Fikret Karakaya), Yitik Sesin Peşinde, Kalan Müzik.

Bezmârâ (Yön.: Fikret Karakaya), “Mecmûa”dan Saz ve Söz, Kalan Müzik.

Bezmârâ (Yön.: Fikret Karakaya), Fasl-ı Kadîm I, Kültür ve Turizm Bakanlığı.

Bezmârâ (Yön.: Fikret Karakaya), Fasl-ı Kadîm II, Kültür ve Turizm Bakanlığı.

Bezmârâ (Yön.: Fikret Karakaya), Turkey - Splendours Of Topkapı, Opus 111.

Bezmârâ (Yön.: Fikret Karakaya), Tanbûrî İsak, En Chordais.

 

 

X