Bedri Baykam: Bu mekânın henüz yaşıyorken değeri bilinmeli

Sanatçı Bedri Baykam’ın 2006’da kurduğu çağdaş sanat merkezi ‘Piramid Sanat’, onuncu doğum gününü kutluyor. Baykam, Türk çağdaş sanatı için kıymetli platformlardan biri olan merkezi şöyle anlatıyor: “Biz de burada Türk çağdaş kültürünün halkla buluşması için, sanat okyanusuna nehir olarak onları taşımak için elimizden geleni yapıyoruz.”

Aslı BARIŞ - Fotoğraflar: Muhsin AKGÜN
16 Aralık 2016 - 15:52:06

Böyle bir çağdaş sanat merkezi yaratmak sizin her zaman aklınızda olan birşey miydi?

-2006’da “Bu merkezi yapmam lazım” diye çıkmadım yola... 15 yıl İstanbul Sanat Merkezi (gayri resmi) adını kullanan, bu binanın 800 metre aşağısında, bir atölyem vardı. O binada15 yılın ardından, sekiz yıllık mücadeleden sonra çıkartıldık. Çevrede atölye arıyordum. Mimar arkadaşım Canan Sezenler, Taksim’deki bu binayı önerdi. Merkezi ve büyük olmasıyla ilgimi çekti. Ve bu burasının bir sanat merkezi olabileceğini düşündüm.  İlk sergimiz ‘Ağır İşler’di. Türk Çağdaş Sanatı’nın seksen, doksan ve ikibinlerini temsil eden işlerin yer aldığı... O günden bu yana 63 sergi açtık. Ve her sergi kataloglu açıldı. Bu rakama çıkardığımız sanat kitapları dahil değil, sadece sergiler...

 

Peki burada yer alabilmek için ne gibi kriterlere sahip olunması gerekiyor?

-Öncelikle değişik kuşaklar bir arada sergilensin istedim. İlla meşhur ya da piyasada yer alan bir sanatçı olmanıza gerek yok. Önemli olan ortaya koyduğunuz iş. Türkiye’de kolay yer bulmayacak konulara her zaman girdik. Siyasi konulara ya da erotizme... Piramid, İstanbul’un bu bağlamda bu kadar cesur, açık ve bağımsız tek galerisi. Çevremizde çeşitli holdinglerin, bankaların da sanat galerileri var. Onlar da şüphesiz çok kıymetli görevler yapıyor çünkü Türkiye’de devlete ait bir tane modern sanat müzesi yok. Ama şöyle bir gerçek var: Onlar bağımsız olmadığı için bu siyasi konulara ya da tabulaşmış mevzulara bizim rahatlığımızda giremezler.

Bedri Baykam: Bu mekânın henüz yaşıyorken değeri bilinmeliNasıl bir ‘rahatlıktan’ bahsediyoruz?

 Burada ‘68 kuşağı ile ilgili geniş bir sergi yapılabiliyor ya da Ergenekon davasının en yoğun yaşandığı günlerde o davayla ilgili ‘İçim Parçalanıyor’ diye bir sergi açılabiliyor. Ya da Gezi’nin birinci yılında, Gezi hakkında çok cesur, yoğun lise öğrencisinden grafikere, ünlü ressamına çok kapsamlı bir sergi düzenlenebiliyor. En son Fidel Castro’nun oğlu Camilo Guevara March’ın ‘TABÙ’ sergisine yer verdik: İçinde hem erotizm hem lezbiyenlik var, bir de üstüne Che’nin oğlu... Kolay değil bu işleri ortaya koymak.

Yakın zamanda Fazıl Say’ın konserine satırla saldı yapıldı. Siz 2011’de bıçaklandınız.  Bu işleri sergilerken, gereğinden ağır bedelleri ödemek yok mu işin içinde?

- Bunları bilerek yola çıktık. Biliyorsunuz ki gülün değil, kaktüsün dikenleriyle sarılı bir yoldan yürüyorsunuz. Ben bıçaklandığım anda hiç şaşırmadım. Çünkü 1987’den beri bunun her an olabileceğini biliyordum. Sonuçta siz Atatürkçüyseniz, yaptıklarınızın sorumluluğunu taşıyorsanız, cesaretle arkasında duruyorsanız korkmuyorsunuz. Herkes herkesi öldürebilir ama korkutamaz. Bakacak olursanız bedel ödetilen birçok isim var: Rahmetli Muammer Aksoy da korkmadı, her an öldürülebileceğini bilen Uğur Mumcu da korkmadı. Hepimiz her an bir saldırı olabileceğini bilerek yaşadık. Bugün de sorumluluk alan sanatçılar var.

Kim gibi mesela?

- Aklın yolunu seçen, aydınlanmanın yolunu açan ve bunu halkla paylaşan bir girişim olan ‘Sanatçılar Girişimi’ üyeleri mesela: Ataol Behramoğlu, Orhan Aydın, Rutkay Aziz, Fazıl Say, rahmetli Tarık Akan gibi... Piramid Sanat da, tüm bu panel, sergi ve buluşmaların yapıldığı, Türk çağdaş sanatının çeşitli polemik ve sorunlarının masaya yatırıldığı, korkusuzca gündeme getirilen bir çatı oldu.

Bedri Baykam: Bu mekânın henüz yaşıyorken değeri bilinmeli

Bu ‘cesur işler’ ne kadar ilgi gördü?

-Kimi zaman izdiham yaşandı, nava muhalefetiyle 10 kişiyle ‘samimi’ paneller yaptığımız da oldu. Ama  İstanbul’da bir iki büyük müze dışında bazı sergilerde açılışına binlerce kişinin geldiği böyle bir çağdaş sanat noktası, Türkiye’de bu olumsuz şartlara rağmen var olabilmişse, bu güzel bir şey.

“Keşke bunlar da yer alsaydı” dediğiniz işler var mı?

-İlk kuruluşunda farklı düşüncelerim vardı. Mesela bir katta dans ve aktörlük eğitimi olsun istiyordum. Ama binaya sığamadık. Sanırım ‘Fame’ dizisini andıran bir yer olsun hayal ettim, işte o olmadı.  Gelin görün ki “Sana şu kadar para veriyoruz, taşın” deseniz taşınamam. Çünkü gördüğünüz her obje dünyanın farklı yerlerinden özenle seçildi ve planlanarak yerleştirildi.  Ayrıca  Pera kültürünün bir parçası olmam lazım.

Pera kültürü de son dönemde ciddi bir değişimden geçiyor. Az ilerimizdeki ne olacağı belirsizliğini koruyan AKM binası bu duruma şahit olabilir...

-AKM’de 10 büyük sergi açtım. Hâlâ hatırlanan siyasi sergilerdir: ’27 Mayıs İlk Aşkımızdı’,  ‘68’li Yıllar’, ‘Dişi Entrikalar’ gibi. Piramid Sanat’tan önce özgür alanı AKM’de sürdürüyorduk. Piramid 2006’da açıldı, AKM 2008’de kullanılmaz hale geldi. AKM yok olurken, Piramid geldi.  Tabii ki kıyaslamıyorum,  AKM bale, tiyatro, sergi, klasik müzik konseri ve panelleriyle başka bir boyuttu: Türk çağdaş kültürünün buluşma noktasıydı.  Kapatılmaması için büyük mücadele verdik ama...

Onuncu doğumgününde ne gibi aktiviteler var?

- Mekânın 10 yılını özetleyen eserler, fotoğraflar ve belgesel filmin yanı sıra, kurumun geniş koleksiyonundaki yapıtlardan seçkiyi izleyicilerle buluşturuyoruz. Haluk Akakçe, Komet, Taner Ceylan gibi sanatçıların işlerinin olduğu serginin açılışı Perşembe oldu, 5 Şubat’a kadar sürecek. Şunu eklemek isterim: Hiçbir mekân sonsuz değildir. Andy Warhol’un fabrikası 15 yıl sürdü. İnsanlar burası bir gün kapandığında “Neden bunu yaşamadım” pişmanlığına düşmeden değerini bilsinler.

Yayınlanma Tarihi : 16 Aralık 2016 - 15:49:00


    EN ÇOK OKUNANLAR

      Koç Burcu
      21 Mart - 20 Nisan

      Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün

      Boğa Burcu
      21 Nisan - 20 Mayıs

      Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün

      İkizler Burcu
      21 Mayıs - 20 Haziran

      Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün

      Yengeç Burcu
      21 Haziran - 22 Temmuz

      Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün

      Aslan Burcu
      23 Temmuz - 23 Ağustos

      Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün

      Başak Burcu
      24 Ağustos - 23 Eylül

      Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün

      Terazi Burcu
      24 Eylül - 23 Ekim

      Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün

      Akrep Burcu
      24 Ekim - 22 Kasım

      Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün

      Yay Burcu
      23 Kasım - 21 Aralık

      Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün

      Oğlak Burcu
      22 Aralık - 20 Ocak

      Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün

      Kova Burcu
      21 Ocak - 18 Şubat

      Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün

      Balık Burcu
      19 Şubat - 20 Mart

      Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün