Bankaların nasıl kredi vereceğine devlet karışmalı mıdır?

Hürriyet Haber
11 Nisan 2004 - 00:01:00

Türkiye’deki uygulamalardan biri denetimle gerçekleştirilemeyenlere yasalar yoluyla yasaklanarak ulaşılmaya çalışılmasıdır.Bankaların müşterilerine verdikleri tüketici kredilerini düzenleyen kurallar da bu yaklaşımla şekillenmiştir.Türkiye’de bankalar yalnızca sabit faizle tüketici kredileri verebilmektedirler. Kredinin vadesi boyunca faiz düzeyi ne olursa olsun kredinin faizi değişmemektedir. Tüketici kredisi alan bir müşteri faizler yükseldiğinde avantajlı duruma geçmekte, bankalar ise ucuz verdikleri kredileri daha yüksek faizle borçlanarak finanse ettiklerinden zarar etmektedirler.Aksi durumda, faizler düştüğünde ise, tüketici kredisi alan müşteriler hiçbir ek mali yükümlülük almadan kredilerini geri ödeyebilmekte ve daha ucuz tüketici kredisi alabilme olanağına kavuşmaktadır. Yani, tüketici kredisi müşterileri faizlerin oynamasından kendilerini koruyabilmekte, fakat bankaların kendilerini korumaları yasayla engellenmektedir. En azından, görüntü böyledir. Gerçek ise biraz farklıdır.SEÇENEK SUNMAKİşin buraya kadar olan kısmı şikayet edilecek bir konu değildir. Bankacılık ileriye dönük risk alan ve aldığı riskleri idare etmekte uzmanlaşmış bir meslek grubudur. Dolayısıyla, riskin idaresi mutlaka fiyatlara yansımaktadır.Konunun eleştirilecek yanı kredi müşterisine seçenek sunulmamasıdır. Müşteriler beklentileri paralelinde, istediklerinde sabit faizli tüketici kredileri, istediklerinde belli kurallara bağlı olarak değişken faizli tüketici kredileri alabilmelidirler. Böyle bir seçenek verildiğinde, beklentiler yönünde müşteriler de, bankalar da daha kazançlı çıkabileceklerdir.Örneğin, faizlerin düşeceği beklentisi altında, sabit faizli krediler daha ucuz olacak, değişken faizli krediler daha pahalı olacaktır. Ama, kredinin hayatı boyunca hangi çeşit kredinin daha ucuza geleceği faiz düşüşündeki zamanlama beklentilerinin bir sonucu olacaktır.Aynı şekilde, faizlerin yükseleceği beklentisi altında, sabit faizli tüketici kredileri daha pahalı olacak, ama değişken faizli krediler daha ucuz olacaktır. Şimdi yürürlükte olan kurallar çerçevesinde böyle bir seçenek yoktur. Bu nedenle de, sabit faizli ve her durumda müşterinin avantajına çalışan tüketici kredileri aslında kredi kullananlara olabileceğinden daha pahalıya mal olmaktadır.Bir ilke olarak, kredi müşterileri aldıkları kredileri işlerinin gidişatına ya da beklentilerine paralel olarak istedikleri zaman kapatabilme seçeneğine sahip olmalıdırlar. Ama, bu paralelde kuralların değişmesi durumunda da, önceden belirlenmiş ve banka ile müşterisi arasında mutabakata varılmış bir cezanın da uygulanması zorunlu olmalıdır. Aksi taktirde, karar verme yetkisinin maliyetsiz olarak tek tarafa verilmiş olmasıyla riskin idaresi olanaksızlaşacaktır.Geçmişte, belki hala, bankalarımızın özellikle çok bilinçli olmayan müşterilerini aldatmış olmaları ya da bu eğilim içinde olmaları nedeniyle, kural koyucu yasaklamayla işi çözüme kavuşturmayı tercih etmiştir. Halbuki, tüketici kredileri müşterilerinin seçeneklerin artırılması ve kontratlara uygunluğunun denetlenmesiyle müşterilerin çıkarları çok daha fazla korunmuş olacaktır.Denetlemekte zorluk çektiğimiz alanları yasaklayarak tüketicilere daha fazla zarar vermekte olduğumuz gerçeğini görmezden gelememeliyiz. İki yanlıştan bir doğru çıkarma içgüdümüzü törpülemeye çalışmalıyız. Denetimin etkinliğini ve hukuk kurallarına uyulmasını öne çıkarmalıyız.Yeri doldurulamayacak biriydiSAKIP Sabancı, yalnız Türkiye’nin önde gelen bir işadamı değil, toplumda geldiği yerin bilincinde, toplumun iktisadi ve siyasal sorunlarıyla ilgilenen ve toplumun çeşitli kesimleriyle kendi tarzı içinde etkin bir iletişimde bulunabilen bir toplum sorumlusuydu. Yalnız Türkiye’de değil, dünyada böyle kişilerin yetişmesi çok sık görülen bir şey değildir. Dolayısıyla, vefatıyla yeri doldurulamayacak bir boşluk bıraktı.Miras bıraktığı şirketlerinden çok kişiliği ve insanlığı ile anılacak bir işadamını kaybettik.Allah rahmet eylesin.

Yayınlanma Tarihi : 11 Nisan 2004 - 00:00:00
Etiketler:

    EN ÇOK OKUNANLAR

      Koç Burcu
      21 Mart - 20 Nisan

      Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün

      Boğa Burcu
      21 Nisan - 20 Mayıs

      Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün

      İkizler Burcu
      21 Mayıs - 20 Haziran

      Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün

      Yengeç Burcu
      21 Haziran - 22 Temmuz

      Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün

      Aslan Burcu
      23 Temmuz - 23 Ağustos

      Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün

      Başak Burcu
      24 Ağustos - 23 Eylül

      Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün

      Terazi Burcu
      24 Eylül - 23 Ekim

      Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün

      Akrep Burcu
      24 Ekim - 22 Kasım

      Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün

      Yay Burcu
      23 Kasım - 21 Aralık

      Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün

      Oğlak Burcu
      22 Aralık - 20 Ocak

      Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün

      Kova Burcu
      21 Ocak - 18 Şubat

      Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün

      Balık Burcu
      19 Şubat - 20 Mart

      Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün