Gündem Haberleri

GÜNDEM

    Balyoz yasası

    Hürriyet Haber
    30 Temmuz 1999 - 00:00Son Güncelleme : 30 Temmuz 1999 - 00:01

    Çıkar amaçlı suç örgütleriyle mücadele öngören yasa tasarısının önemli maddeleri, FP ve DYP'nin engellemelerine rağmen Meclis'te kabul edildi. Tasarı, çete oluşturan, korkutma ve sindirme gücünü kullanarak suç işleyenlere ağır cezalar öngörüyor. Genel Kurul'da dün de görüşmesine devam edilen yasa maddeleri özetle şu hükümleri içeriyor:

    6 YIL HAPİS

    Bir kurumun, kuruluşun veya teşebbüsün yönetim ve denetimini ele geçirmek, kamu hizmetlerinde, basın ve yayın kuruluşları üzerinde, ihale, imtiyaz ve ruhsat işlemlerinde etkinlik ve denetim elde etmek, ekonomik faaliyetlerde kartel ve tröst yaratmak, madde ve eşyanın azalmasını ve darlığını, fiyatların düşmesini veya artmasını sağlamak, kendilerine veya başkalarına haksız çıkar sağlamak, seçimlerde oy elde etmek veya seçimleri engellemek maksadıyla zor veya tehdit uygulamak veya kişileri kendilerine tabi kılmaya zorlamak veya mensupları arasında her ne suretle olursa olsun açık veya gizli işbirliği yapmak suretiyle yıldırma veya korkutma veya sindirme gücünü kullanarak suç işlemek için örgüt kuranlara, örgütü yönetenlere, örgüt adına faaliyette bulunanlara, bilerek hizmet yüklenenlere sadece bu nedenle 3 yıldan 6 yıla kadar hapis cezası, örgüte üye olanlara 2 yıldan 4 yıla kadar ağır hapis cezası verilecek.

    MEMURSA 2 KATI

    Örgütlü suça karışanın memur veya kamu hizmetiyle görevli olması durumunda verilecek ceza, yarıdan bir katına kadar artırılabilecek.

    GİZLİ GÖREVLİ

    Suç işlediğinden kuşku duyulanları takip etmek amacıyla, diğer tedbirlerden sonuç alınamaması durumunda gizli görevli kullanılabilecek. Kimliği kesinlikle açıklanamayacak olan gizli görevli, izlediği örgütün işlediği suçlardan sorumlu tutulamayacak. Gizli görevli, görevini yerine getirirken suç işleyemeyecek. Tanıklar için de özel koruma yöntemleri uygulanacak. Tanıkların kimlikleri, delillerin elde edilmesi halinde soruşturmanın hiçbir aşamasında açıklanmayacak. Açıklayanlar hakkında cezai işlem yapılacak.

    ALACAKLARA TEDBİR

    Yasadaki suçları işlediğine dair kuvvetli şüpheler bulunan kişilerin, bu yasa kapsamındaki fiillerinden elde ettikleri hususunda kuvvetli şüphe bulunan her türlü menkul ve gayrimenkullerine soruşturma sırasında el konulmasına, bankalar ve banka dışı mali kurumlar ile diğer gerçek ve tüzel kişiler nezdindeki kiralık kasa mevcutları dahil hak ve alacakları üzerindeki tasarruf yetkisinin tamamen veya kısmen kaldırılmasına karar verilebilecek.

    DGM KAPSAMINDA

    Yasa kapsamına giren suçlardan dolayı yargılama görevi DGM'lerce yerine getirilecek.

    ÇETE İÇİN PİŞMANLIK

    Yasanın öngördüğü suçlarda, ferden örgütle ilgili bir suç işlememiş olup da, örgüt tarafından herhangi bir suç işlenmeden önce; hazırlık soruştumasına başlandıktan sonra, ferden örgütle ilgili bir suç işlememiş olanlardan örgüt ve fiilleri ve mensupları hakkında bilgi vererek, örgütten çekilenler hakkında kovuşturma yapılmayacak. Suçların icrasından sonra, hazırlık soruşturması sırasında, yetkili mercilere başvurup bilgi vererek, suçluların yakalanması hususunda yardımda bulunanların cezaları altıda bire kadar indirilecek. Son tahkikat sırasında başvurup bilgi vererek, suçluların yakalanması hususunda yardımda bulunanların cezaları dörtte bire kadar indirilecek.

    Basına ceza

    Tasarının 1. maddesinin son fıkrasında yasada öngörülen suçları işleyenleri veya örgütlerin eylemlerini, amaçlarını, hedeflerini, bu kişi veya örgütlere haksız çıkar sağlama veya örgütün korkutma, sindirme, yıldırma, gücünü artırmak amacıyla yazılı, sesli veya görsel yayın araçlarıyla yayımlayan veya her ne suretle olursa olsun propagandasını yapan hakkında 2 yıldan 4 yıla kadar ağır hapis ve 1 milyar liradan 5 milyar liraya kadar ağır para cezası verilmesi öngörülüyor. Ayrıca yayın organının faaliyetlerinin 1 günden 3 güne kadar durdurulmasına da karar verilebilecek. Tasarının 7. maddesi, tanıkların kimliklerinin gizli kalması hususunu hükme bağlıyor. Maddenin son fıkrası bu gizliliğe uymayanların cezalandırılmasını öngörüyor. Tanığın kimlik, görev ve özel hayatına ilişkin bilgileri açıklayanlara veya açıklanmasına yardımcı olanlara 1 yıldan 2 yıla kadar hapis cezası verilmesi isteniyor.

    Telekulağa izin

    Bu suçları işleme, iştirak etme, işlendikten sonra faillere yardım etme kuşkusu bulunan kişilerin kullandıkları telefon, faks, bilgisayar sinyallari, yazı, resim, görüntü veya sesleri dinlenebilecek, tespit yapılabilecek. Bu tespitler, yetkililerce mühürlenerek zapta bağlanacak. Başka yollarla tedbir alınması veya failin belirlenmesi, ele geçirilmesi, suç delillerinin elde edilmesi olanağının bulunduğu durumlarda bu izin kullanılamayacak. Dinleme izni, hakim tarafından, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet Savcısı tarafından verilecek. Hakim kararı olmaksızın bu işlemin yapılması durumunda 24 saat içinde yargı kararına başvurulacak. Dinleme ve tespit, en fazla 3 ay için yapılabilecek. Bu süre en çok iki defa 3'er aydan fazla olmamak üzere uzatılabilecek. Şüphenin ortadan kalkması durumunda, yapılan tespitler savcının denetiminde, en geç 10 gün içinde yok edilecek, bu bir tutunakla belirlenecek.



    Etiketler:
    

      EN ÇOK OKUNANLAR

        Sayfa Başı