Dünya Haberleri

    Azerbaycan'da harf devrimi

    Hürriyet Haber
    31.07.2001 - 13:19 | Son Güncelleme:

    Azerbaycan Cumhurbaşkanı Haydar Aliyev'in 'devlet dilinin tatbikinin tekmilleştirilmesi' hakkında 18 Haziran'da yayımlanan kararı uyarınca, yarından itibaren ülkede Azerice yayımlanan tüm gazete, dergi ve kitaplar Latin harfleriyle basılacak.

    Basında bugün çıkan haber ve yazılarda, bu değişimin basın yayın kuruluşlarına büyük maddi ve teknik zorluklar getireceği belirtildi vebu nedenle okuyucuların ilk günden itibaren gazetelerini desteklemeleri istendi.

    Latin alfabesine geçişin Türk cumhuriyetlerinin entegrasyonu açısından büyük önemi olduğu vurgulanan yazılarda, Türkiye ve Moldova'da yaşayan Gagoğuz Türklerinin yanı sıra 1 Ağustos'tan itibaren Azerbaycan'ın Latin alfabesi kullanacağına, Orta Asya cumhuriyetlerinde de benzeri yönde kararlar alındığına dikkat çekildi.

    YÜZYILDA 4 DEĞİŞİKLİK

     Latin alfabesinin yarından itibaren yasal zorunluluk çerçevesinde kullanılacağı Azerbaycan'da, yüzyıl içinde 4 değişiklik yapıldı.

    Sovyetler Birliği döneminde ilk alfabe değişikliği, 1929 yılında ozamana kadar kullanılan Arap alfabesinden Latin alfabesine geçilmesiyle oldu. Ancak bu yeterli görülmedi ve 10 yıl sonra kiril alfabesine geçildi. Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra kurulan Azerbaycan Cumhuriyeti yönetiminin 1992 yılında aldığı karar uyarınca da tekrar Latin alfabesine geçildi. Geçiş dönemi içinde bulunan ülkedeki son alfabe değişikliği uzun süre ''iyi niyetle alınmış bir karar'' olmaktan öteye gidemedi.

    Ancak Aliyev'in 18 Haziran 2001 tarihinde yayımlanan kararı uyarınca 1 Ağustos'tan itibaren ülkede Azeice yayınlanan gazetelerdenkitaplara, sokaklardaki tabela yazılarından resmi yazışmalara kadar tüm alanlarda Latin alfabesinin kullanılması zorunlulu kılındı.

    Ülkede yayımlanan gazete ve dergiler, karardan sonra bugüne kadar ''başlıklar Latin, yazılar Kiril, kısa haberler Latin, uzun haberler kiril'' gibi çeşitli varyasyonlarda basıldı.

    Bu arada basında çıkan haberlerde alfabe değişikliğiyle ilgili altyapının tam olarak hazırlanmadığına işaret edilerek, eğitim öğretimkitaplarından lugat ve ansiklopedilere kadar çeşitli alanlarda milyonlarca kitabın yeniden basılmasına ihtiyaç duyulduğu belirtildi.

    Etiketler:
    

    EN ÇOK OKUNAN HABERLER

      Sayfa Başı