"Ayşe Arman" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Ayşe Arman" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Ayşe Arman

Ayşe'nin gözlüğü

Hijyenik kompleksTakriben 14 yıl önce... Annemle aramda geçen bir konuşma: (Daha doğrusu bir itişme kakışma!)- Neyin var?- Yok bir şey, sadece, ‘‘hastayım’’!- Üşüttün mü yoksa? Başın mı ağrıyor, gel ölçeyim ateşin var mı?- Yok, hiç biri yok, rahat bırak beni, diyorum ya, ‘‘hastayım’’.- Nasıl yani, ne hastalığı, kırgınlık gibi bir şey mi? Bir duşa gir, bir şeyin kalmaz! Sonra da bir çay yaparım sana, anneannenin yolladıklarından.- Bak yine aynı şey! Neden sen bütün anneler gibi değilsin? Onlar çocukları hasta olunca, ‘‘Yorganın altına gir terle’’ derler, sense ‘‘Sıcak bir duş al, iyi gelir’’ dersin. Onlar çocukları hasta olunca, suya sokmak ne kelime, iyileşinceye kadar yıkanmalarına bile izin vermezler. Sen hep aksini söylersin, dahası, ‘‘Gücün varsa, üzerine bir de soğuk duş al, iyi gelir’’ dersin. Ufffff. Hem benim ki öyle bir ‘‘hastalık’’ değil...- Onlar öyle düşünüyor, ben böyle. Ben Mamiyim, onlar değil. Hepimiz farklıyız. Hem kokmak istemezsin değil mi? Su, her şeye iyi gelir. Her zaman. Banyodan çıkınca üşütmezsen hiçbir şey olmaz, kapının arkasında boşuna bornozun asılı değil, sonra gir yorganın altına. Hem neymiş senin hastalığın!- Bugün ayın kaçı?- Haa öyle desene, anladım sen regl olmuşsun. Ama ‘‘hastayım’’ deyince, söyler misin, ben nasıl bilebilirim, period'undan, yani adet kanamasından söz ettiğini?*Hiç bir zaman bilemedi.Çünkü Türk değildi.Eminim sonradan öğrendi.Ama yine eminin, şu an bile, küçük balerin adayı öğrencilerinin ‘‘hasta oldum öğretmenim’’ lafına alışamıyordur.Yadırgıyordur.Bir de kafası karışıyordur:- Hangi hastalıktan söz ediyorlar acaba, şimdi?Çünkü Türkçe dışında hiç bir dilde bu ‘‘hastayım’’ kavramı yok. Elbette ki, yeryüzünde yaşayan (anne adayları ve menopoz görenler dışında) tüm kadınlar regl oluyor ama nedense hiç bir dilde onlar, ‘‘hastayım bugün’’ demiyor.Biz Türkler diyoruz.Bu da bana, ancak bu yaşımda tuhaf geliyor.Neden ‘‘reglim var’’, ‘‘bugün regl oldum’’, ‘‘adet kanamamın ikinci günü’’ gibi durumu açık seçik net ortaya koymuyoruz da, ‘‘hastayım’’ şeklinde özetliyor, kafa karıştırıyoruz?Annemin örneğinde olduğu gibi ana dili Türkçe olmayan bir çok kişinin bu konuda kafasının karıştığını biliyorum.Fi tarihindeki sevgilisi bir Fransız olan arkadaşım, o Fransız oğlana, bir türlü o gece neden sevişmek istediğini söyleyememiş. Sonunda da ‘‘Bak Pierre’’ demiş, ‘‘Yapamam, çünkü ben hastayım!’’. Zavallı Pierre de, ‘‘Öyle mi? Ne tür bir hastalık bu, söyle, tedavisi var mı bunun?’’ diye perişan bir halde yanıt beklemiş.*Son günlerde çok beğenerek izlediğim iki reklam var.Biri Orkid, biri Libresse.İkisi de bilindiği üzere regl olunan günlerde kadınlar tarafından kullanılan ‘‘hijenik bağlar’’.Nasıl hoşuma gitti...Nasıl da gelişme kaydedilmişti...Genç bir kız, kesinlikle kendinden emin, utanmak, sıkılmak ne kelime ‘‘Evet her ay regl oluyorum, olmazsam fena, hamile olduğum anlamına gelir, başka soru?’’ der gibi, bize gülümsüyor. Elindeki kazağı göstererek ‘‘Eskiden buna ihtiyaç duyuyordum’’ diyor. Yanılmıyorsam, o kazağı, regl olduğu günlerde beline bağladığını, hijenik bağ belli olmasın diye böyle bir yönteme başvurduğunu anlatmaya çalışıyor. Ama artık buna ihtiyaç duymadığını söylüyor, çünkü artık Orkid var!Şimdi bu bana bayağı radikal bir reklam geliyor...En azından bu ülke için.Libresse'e ne demeli?Orada da, adının Jale olduğunu öğrendiğimiz kızın erkek arkadaşı, ‘‘Jale regl olduğu için partiye gelmeyeceğini söylüyordu ama Libresse gelmesini sağladı’’ türünden bir şeyler söylüyor ve ekliyor: ‘‘Jale hem partinin en güzel kızıydı hem de bu gece benim için çok özel bir geceydi’’.Ve reklam espirili ve çok güzel bir sloganla bitiyor:Erkekler artık Libresse'i tercih ediyor!*Kompleksten öleceğiz.Regl olmak sağlık işareti, ‘‘hastalık’’ değil...Bir düşünün, regl olduğunuz için doktora gider misiniz?Ama olmadığınızda ya da kız çocuklarınız zamanı geldiği halde olmadığında apar topar doktora gidersiniz.Gitmek zorundasınız.Çünkü o zaman asıl hastasınız, hastalar...Sağlığın utanması olmaz.Bu ‘‘hastayım’’ lafını artık bir kenara bıraksak...Bu güzel reklamların desteğiyle ‘‘hijyenik komplekslerimiz’’den kurtulsak.Fena mı olur yani?
X