Ayla Algan: Vatan haini olmamak için rolü reddettim

Usta oyuncu Ayla Algan, Filmstudio dergisine konuştu.

Hürriyet Haber
06.08.2014 - 12:17 | Son Güncelleme :

NURİ BİLGE CEYLAN SEYİRCİYE YALAN SÖYLEMİYOR

FS: Nuri Bilge Ceylan’ın Altın Palmiye ödülü kazanan filmi Kış Uykusu’nu izlediniz mi? İzlediyseniz, yorumunuzu çok merak ediyoruz.

AYLA ALGAN: İşlerimin yoğunluğundan daha izleyemedim ama içeriğini biliyorum. Ceylan’ın sinemasının tarzını çok iyi biliyorum. Ceylan’ın sinemasını oyunculuk gözüyle anlatacağım size. Ceylan, oyuncusuna imgeyi veriyor, oyuncu da imgeyi oynarken imajı tamamlıyor. Benim de eşim rejısördü; o da bana bir imge verir, ben o imgeyi tamamlar, seyirciye gönderirdim. İlk başlarda annesini, babasını, amcasını oynatıyor diye Ceylan’ı eleştiriyorlardı. Bahçedeki ağaca oyuncu baksa; “hım, güzel ağaç” diye boş boş bakar. Ama annesi farklı bakar; çünkü o ağacı kendisi dikmişti. Çok samimi, gündelik üstü bir tarzı var Ceylan’ın. Seyirciye yalan söylemiyor. Çocuklara ve seyirciye yalan söylenmez, adaptır bu.

FS: Altın Palmiye ülkemize ikinci kez geldi, ancak henüz Oscar’ı göremedik. Sizce Oscar’ı almak için ne yapmak lazım?

AYLA ALGAN: Biz geri kalmış memleket olduğumuz için, öbür yapımcılar gibi bütün kapılar bize açık değil. Biz, Colombia Pictures, Warner Bross değiliz. Ceylan, Cannes’a gidebilmek için belli ki yatırımını Fransa’ya yaptı, bağlantılarını iyi kurdu, senaryosunu geçirdi. Oscar’a gidebilmek için de; işte adam tanıyacaksın, menajerin iyi olacak, hangi film oraya gider, iyi bileceksin.

SİNEMAYI DAHA FAZLA SEVER OLDUM

FS: Tiyatro kökenlisiniz ama artık sinemayı daha çok seviyorsunuz galiba.

AYLA ALGAN: Valla, sever oldum. Sinema daha kalıcı, o yüzden seviyorum. Elbette tiyatro bambaşka, ama oynuyorsun, geçip gidiyor. Hamlet’i oynayan dünyadaki az sayıda kadın oyuncudan biriyim, ama oyundan bir fotoğrafım bile yok.

2013’ün sonlarında çektiğimiz "Bensiz" filmi var şimdi vizyonda. Hatta Türkiye'den sonra yurt dışında bazı ülkelerde gösterime devam ediyor. Geçtiğimiz günlerde de Zafer Algöz ve çok değerli oyuncularla "Tut Sözünü" adlı bir film çektik; film festivale gidecek.

FS: A.B.D'ne İngiliz filolojisi okumaya gittiniz. Eşiniz de maden mühendisliği okuyacaktı. Fakat bir süre sonra New York Actors' Repertory Theatre'da tiyatro öğrenimi görmeye başladınız. Bilindiği üzere Actor’s Stüdyo’ya girmek kolay değil. Nasıl bir sınavdan geçtiniz?

AYLA ALGAN: Öyle bizim konservatuardaki gibi imtihan yok. İmtihan neydi biliyor musunuz? Bize, “Ağaç ol” dediler.

ACTOR’S STÜDYO’YA GİRMEK İÇİN ELMA AĞACI OLDUM

FS: Hangi ağaç oldunuz?

AYLA ALGAN: Elma ağacı oldum. Biz bunu yaratıcı dramada kullanıyoruz . Önce ağacın kökü oluyorsun, sonra topraktan çıkıp fidan oluyorsun. Fidanken ne ağacı olduğunu bilmiyorsun. Yani ağacın biyografisini çıkarıyorsun. Kökler, kültürleri, yani aileden aldığın kollektif bilinci; ağacın gövdesi kendi benliğimizi; yapraklar da sosyal benliği temsil ediyor.

FS: Actor’s Studio’da eğitim alabilmenin maddi bedeli neydi?

AYLA ALGAN: Aylık 300 dolar veriyorduk.

FS: 50’li yıllarda 300 dolar büyük para olmalı.

AYLA ALGAN: Yok, paradan değil; hocalarımızdan Lee Strasberg çok isteyeni alıyordu. Bizde de Leyla Gencer imtihanda talebeye arya söyletirdi. Çatır çatır söyleyen bir talebeyi almadı, ama onun kadar iyi söyleyemeyeni aldı. Nedenini sorduğumda, “İyi söylüyordu ama, sevgilisini görmüyordu. Arya söylerken sevgilini göremezsen ötemezsin” dedi.

JOSHUA LOGAN, ELİA KAZAN, LEE STRASBERG HOCALARIM

FS: Actors Stüdio’da eğitim aldığınız dönemde kimler vardı?

AYLA ALGAN: Joshua Logan, Elia Kazan bir de Lee Strasberg hocalarımızdı. Marlon Brando başta olmak üzere Montgomery Clift, Julie Harris, Eli Wallach, Karl Malden, Patricia Neal, Mildred Dunnock, James Whitmore ve Maureen Stapleton gibi aktörler de burada eğitim almıştı. Marlon Brando ve Marilyn Monreo bizden önce eğitim almışlardı ama zaman zaman gelir, bir tipten bir tipe geçmek, alt benlerini temizlemek için çalışırlardı. Actor’s Studio vakıf gibi bir yerdi.

REDDETTİĞİM ROLÜ BARBARA STRAİSAND OYNADI

FS: Komedyen Fannie Brice’in hayatını anlatan Funny Girl filmi için Brice rolü Barbara Straisand’dan önce size teklif edilmiş ama, kabul etmemişsiniz. Sebebi neydi?

AYLA ALGAN: Colombia Pictures, Funny Girl filmi için 8 senelik kontrat imzalatmak istiyordu. Marlon Brando bana: “Colombia Pictures’dan hala kendimi satın alamadım” dedi. 8 senelik kontratı imzalattı mı, ne istiyorsa oynatıyor, porno bile! Bu nedenle kabul etmedim.

VATAN HAİNİ OLMAMAK İÇİN ROLÜ REDDETTİM

FS: Başka reddettiğiniz teklifler oldu mu?

AYLA ALGAN: Evet oldu. Belmondo’yla oynayacağım bir film teklifi geldi. Rolüm çok iyiydi; esrar içen kadınları koruyan, onları vazgeçiren bir karakterdi. Ama Türkiye’yi nasıl gösteriyor biliyor musun? Ülkemizi uyuşturucu bakımından çok kötü gösteriyordu. O zamanın Başbakanı Bülent Ecevit;”Biz sadece farmakolojik esrar kullanıyoruz” diyordu. O zamanlar şimdiki gibi mafyalar, uyuşturucu kaçakçıları filan bu kadar yoktu. Bu yüzden ülkemi karalayan o filmde oynayamazdım. Vatan haini olarak görülebilirdim.

FS: Teklifi milliyetçi duygularla reddetmişsiniz.

AYLA ALGAN: Evet, bazen öyle gerekiyor.

DİZİLERE KAPIMI KAPATMADIM

FS: Uzun zamandır sizi dizilerde göremiyoruz? Dizi teklifleri gelirse değerlendirir misiniz?

AYLA ALGAN: Olabilir. Dizilere tamamen kapıyı kapatmadım. Mesela, Aliye’de kötü kaynanayı oynayamazdım, ben kaldıramıyorum. İstiyorum ki, beni sevsinler.

FS: Sizi bir komedi dizisinde, mesela Yalan Dünya’da görebilir miyiz?

AYLA ALGAN: O kadar grotesk değil de, Hümeyra’nın tarzında oynarım. Öbür kızlar var, bayılıyorum onlara, ama onlar artık absürd oluyor.

MERYEM UZERLİ DOĞUM YAPTI, HÜRREM’DEN KURTULMUŞTUR

Meryem Uzerli’nin yaşadığı sorun da buydu. O artık Hürrem olmuştu ve bu rolden çıkamıyordu. Çünkü otelde yaşıyordu. Eğer evinde yaşasaydı, setten gelince tekrar Meryem olabilseydi böyle olmazdı. Alt beni Hürrem olduğu için bunu kaldıramadı ve hastalandı. Meryem’in çocuk doğurması iyi oldu, Hürrem’den çıkmıştır artık.

FS: Peki o zaman Halit Ergenç’in de alt beni Sultan Süleyman mı olmuştu?

AYLA ALGAN: Evet ama, Halit yeni bir role girerken alt benlerini değiştiriyor. Mesela Aliye’den çıktı, Binbir gece’ye girdi.

FS: Bir oyuncu alt benlerini değiştirmek için size gelse ne yaparsınız?

AYLA ALGAN: Karmaşık bir durumsa life coaching yapmak lazım. Yaratıcı drama ilkelerine ya da psikotekniğe girmek gerekir. Terapisini yapmıyoruz ama psikoteknik yöntemlerle çocukluğuna dönüyoruz. Prof. Dr. Süleyman Velioğlu’ndan insanları sanatla tedavi etmek için art terapi yani resimle terapi öğrendim. Bu yöntemle çok güzel sonuçlar alıyoruz.

ARTIK OYUNCU KOÇLUĞU YAPMIYORUM

FS: Biraz da hocalık tarafınızdan bahsedelim. Oyuncu koçluğu yapıyor musunuz?

AYLA ALGAN: Artık koçluk yapmıyorum. 12 senedir kamera önü oyunculuğu dersi veriyorum. Hazal Kaya, Hande Subaşı, Bergüzar Korel, Tolgahan Sayışman, Çağatay Ulusoy, Melisa Sözen ve Sera Tokdemir eğittiklerimden bazıları. Hepsi çok başarılılar.

TOLGAHAN SAYIŞMAN, manken olduğu için sonuç oynuyordu. Ona: “Sonuç oynama, süreç oyna, bakışlarınla oyna” dedim. Şimdi iyi oldu. Lale Devri uzun sürdüğü için biraz yoruldu. Öğrencilerime ağlamak için bol bol su içmelerini tavsiye ediyorum, çünkü gözlerinden yaş gelmiyor insanın.

BEREN SAAT OKULA GİTMESİN, BOZARLAR

BEREN SAAT’İ çok seviyorum. Ona: “Sakın okula gitme, bozarlar seni” diye haber yolladım. İnsanları çok iyi seyrediyor.

BERGÜZAR KOREL JEANNE D’ARC OYNAYABİLİR

BERGÜZAR’IN (KOREL) bir handikapı var; bedeni ve yüzü çok feminen değil. Karadayı’da hakim rolüne çok uymuş. Feminen rolleri bedeni kabul etmez, yapmacık olur. Jeanne d’Arc oynayabilir.

TİYATROCULARLA ÇALIŞMAK DAHA ZOR, HİÇ BİLMEYEN DAHA İYİ

FS: Size eğitim için gelen herkesi kabul eder misiniz? Kriterleriniz var mı?

AYLA ALGAN: Yeteneğe bakmıyorum. Hiç ummadığın biri bile öyle iyi çıkar ki. İşin bütün zorluklarını anlatıyorum. Çok istekli değilse zaten “ben bu kadar cereme çekemem” diyor, gidiyor. İntrovertler, yani içe dönükler daha iyi sinema oyuncusu oluyor, çünkü yalan malzeme çıkarmıyor. Tiyatrodan gelenlere” vallahi çift para alacağım” diyorum. Tiyatrocularla çalışmak çok daha zor, hiç bilmeyen daha iyi.

KALDIRAMAYACAĞI ROLÜ ÇOCUĞA OYNATMAMAK LAZIM

FS: Çocuk oyuncular hakkında ne düşünüyorsunuz?

AYLA ALGAN: Çocuğa şunu muhakkak öğretmek lazım; “O filmdeki anne baban, senin gerçek değil, yalancıktan anne baban.” Yoksa, çocuğun hayatını çukurla, karanlıklarla doldurursunuz; sonra biz de temizleyemeyiz. Eğittiğim bütün çocukların senaryolarını okurum. Senaryodaki ayrı anne babayı her çocuk kaldıramaz. Kaldıramayacaksa oynatmamak lazım.

Bana getirilen çocuğu ayrı alır ve sorarım; “Sinemacı olmanı kim istiyor?” diye. “Ben istiyorum” diyorsa alıyorum, “annem istiyor” diyeni almıyorum. Anneye; “çocuk hazır değil, yaratıcı drama yaptırın” diyorum. Çocuklara 15-16 yaşına kadar tiyatro gibi rol vermem.

ÇOCUĞA DURUM OYNATAMAZSIN, SÖZCÜK OYNATIRSIN

FS: Ünlü çocuk oyuncu Emir Berke Zincidi hakkında ne düşünüyorsunuz?

AYLA ALGAN: Emir Berke muazzam biri. Yanındaki oyuncu koçu Türkçesini filan düzeltiyor, koç diyemeyiz ona. Çünkü, durumda ne yapacağını söylemiyor ki, ona sözcük oynatıyor. Çocuğa durum oynatamazsın, sözcük oynatırsın.

OYUNCULUĞU PARA İÇİN YAPAN O PARAYLA ESRAR ALIR

FS: Son zamanlarda sıkça gündeme gelen oyuncuların madde bağımlılıklarıyla ilgili ne düşünüyorsunuz?

AYLA ALGAN: Özgürlük yerine para ön plana geçtiği zaman böyle oluyor. Biz 68 çocuğuyduk, politik görüşümüz vardı, amaçlarımız vardı, onlarla uğraşıyorduk. Esrar içecek vaktimiz yoktu. İdeolojimiz vardı. Vatanım için bir şey yaptım diye kendinden mutlu olmak vardı. Yeni çocuklara biz hiçbir zaman disko müziği dinletmiyoruz. Müzikte kareler küçüldü. Melodi yok. Melodi olmayınca neyle kafayı bulacak? Ya içki, ya esrar.

FS: Müziğin etkisi bu kadar büyük mü?

AYLA ALGAN: Tabi. Hayal gücünü artırmaya, irreal dünyada durabilmeye yardımcı olur müzik. Kendi gücüyle duramıyor zavallı, esrarla duruyor. İnsan, doğuştan öleceğini bildiği için mutlu olmak ister, bu herkesin ihtiyacıdır. Asıl hayatta olmayınca, mutsuz olmamak için de gündelik üstü bir hayat seçer. İşte Sanat o işi yapıyor. Sen oyunculuğunu para için yaparsan, o parayla da gider esrar satın alırsın.

ŞİİR OKUYUN, HAYAL KURUN, İYİ MÜZİK DİNLEYİN MADDE BAĞIMLISI OLMAZSINIZ

FS: Oyunculara maddeden uzak durmak için ne tavsiye edersiniz?

AYLA ALGAN: Herkes kullanıyor. Oyuncular maddeden uzak durmak için; hayal kuracak, şiir okuyacak, iyi müzik dinleyecek, muhayyilesi ile yapacak ne yapacaksa. Mutlu olmak için gündelik üzeri hayatı kendi eliyle, emeğiyle yapmak varken esrarla yapıyor, zavallılar.

Etiketler: CEM YILMAZ


EN ÇOK OKUNANLAR

    Koç Burcu
    21 Mart - 20 Nisan

    Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün

    Boğa Burcu
    21 Nisan - 20 Mayıs

    Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün

    İkizler Burcu
    21 Mayıs - 20 Haziran

    Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün

    Yengeç Burcu
    21 Haziran - 22 Temmuz

    Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün

    Aslan Burcu
    23 Temmuz - 23 Ağustos

    Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün

    Başak Burcu
    24 Ağustos - 23 Eylül

    Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün

    Terazi Burcu
    24 Eylül - 23 Ekim

    Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün

    Akrep Burcu
    24 Ekim - 22 Kasım

    Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün

    Yay Burcu
    23 Kasım - 21 Aralık

    Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün

    Oğlak Burcu
    22 Aralık - 20 Ocak

    Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün

    Kova Burcu
    21 Ocak - 18 Şubat

    Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün

    Balık Burcu
    19 Şubat - 20 Mart

    Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün