Dünya Haberleri

Avrupa Birliği, AGSP için çözüm arıyor

Hürriyet Haber
29.11.2001 - 13:33 | Son Güncelleme:

AB Dönem Başkanı Belçika, Avrupa Güvenlik ve Savunma Politikası (AGSP) konusunda Ankara’nın geri adım atmaması üzerine, Laeken zirvesine yeni bir öneri getireceğini açıkladı.

AB Dönem Başkanı Belçika’nın Başbakanı Guy Verhofstadt’ın, geçen salı Türkiye’de yaptığı temaslardan sonra, ‘‘Ankara’nın tavır değiştirmediğini’’, ‘‘Türkiye’yi ikna etmenin bir çeşit mucize olacağını’’ açıklayan Brüksel hükümeti, Dışişleri Bakan Yardımcısı Annemie Neyts’in, gelecek hafta, ‘‘son bir ikna girişimi için’’ Türkiye’ye gideceğini duyurdu.

ASKERİ KİMLİK ARAYIŞI

Askeri kimlik arayışındaki AB, 1999 sonunda, Helsinki zirvesinde, 2003 yılına kadar, 60 bin askerlik bir ‘‘acil müdahale gücü’’ oluşturmayı kararlaştırmıştı. Bu oluşumun, gereğinde, 60 gün içinde müdahaleye hazır hale getirilmesi ve en az bir yıl görev sürdürebilecek yetenekte olması için çalışılıyor.

AB, oluşturacağı askeri kimlik çerçevesinde, özellikle eksikliğini fark ettiği planlama, istihbarat ve yüksek teknoloji alanlarında, NATO’nun imkan ve yeteneklerini kullanmak istiyor ancak bunu yaparken, Türkiye gibi AB üyesi olmayan Avrupalı NATO müttefiklerini karar mekanizmasından dışlıyor. Ankara, bu olumsuz yaklaşım nedeniyle,AB ile NATO arasındaki işbirliği arayışlarında, ulusal menfaatlerini ön plana çıkaran bir tavır sergiliyor. AB’nin NATO imkan ve yeteneklerinden ‘‘otomatik olarak’’ yararlanması için, tüm İttifak ülkelerinin onayı gerekiyor. Türkiye, bu onayı vermeyi reddediyor ve AB’nin, NATO imkan ve yeteneklerini kullanması için, ‘‘her seferinde’’üyelerden onay istemesi gerektiğini belirtiyor. 

LAEKEN ZİRVESİNDE BELİRSİZLİK

Belçikalı yetkililer, 14-15 Aralık’ta yapılacak Laeken zirvesinde,AGSP’nin ‘operasyonel’ olması için yeşil ışık yakılmasının hedeflendiğini ancak Türkiye’nin tavrının bu hedefe ulaşılmasını engellediğini söylediler.

Avrupa Parlamentosu Genel Kurulu’nun Brüksel’deki toplantısında, dün, AB Dönem Başkanı sıfatıyla konuşan Belçika Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Louis Michel, ‘‘Türkiye’nin vetosu’’ nedeniyle çok zor duruma düştüklerini anlatarak, ‘‘AB’nin itibarının söz konusu olduğunu’’ ifade etti.

Ankara’nın tavrı nedeniyle Laeken zirvesinde AGSP projesinin ‘‘operasyonel’’ olduğunu açıklayamayacaklarını belirten Michel, ‘‘NATO olanaklarından istifade edilemeyeceği için, gerçek anlamda askeri yeteneklere sahip olmadan AGSP’nin operasyonel olduğunun beyan edilmesinin itibar kaybı anlamına geleceği’’ mesajını verdi.

Michel, bu durumda yeni bir öneri hazırladıklarını, her askeri operasyon için, mevcut yeteneklere göre ayrı ayrı karar verilmesinin düşünüldüğünü anlattı.

Bu durumda AB, NATO’nun imkan ve yeteneklerinden ‘‘otomatik olarak’’ yararlanmayacak ve iki kurum arasında bu amaçla bir uzlaşma imzalanamayacak. AB, kararlaştırdığı operasyonun türüne ve boyutlarına göre, gerektiği takdirde NATO’dan destek isteyecek. Bu destek, tüm NATO üyelerinin onayı olursa elde edilebilecek. Buna karşılık NATO’nun AB üyesi olmayan Avrupalı müttefikleri, AB’nin ‘‘askeri kimliğinin’’ karar mekanizmasında yer almayacak.

Belçikalı diplomatlar, dönem başkanlığının bu önerisinin somutlaşması için Fransa, Almanya ve İngiltere’nin yeni bir belge hazırladıklarını bildirdiler. Aynı kaynaklar, ABD Dışişleri Bakanı’nın4-5 Aralık’ta Ankara’ya yapacağı ziyaret ile 6-7 Aralık’ta Brüksel’de yapılacak NATO dışişleri bakanları toplantıları sırasında Türkiye’nin,’’baskılar nedeniyle’’ tavır değiştirmesi olasılığından da söz ettiler.

AB diplomatları, özellikle 11 Eylül olaylarından sonra Türkiye’nin ABD gözünde stratejik öneminin ‘‘iyice arttığını’’, ‘‘Ankara’nın kozlarının kuvvetlendiğini’’, AB karşısında geri adım atma olasılığının zayıfladığını ifade ediyorlar.

Etiketler:


EN ÇOK OKUNAN HABERLER

    Sayfa Başı