At nalı yengeçleri uzayda mikropları saptayacak

Hürriyet Haber
15.04.2004 - 00:01

Bacaklarını korku içinde sağa sola sallayan at nalı yengeci, hem eski çağlardan kalma bir canlıyı, hem de yabancısı olduğumuz bir yaratığı andırıyor. Bu görüntü insana garip gelse de, son derece yerinde bir birleşim. At nalı yengeci, yeryüzünün son 200 milyon yılda hemen hemen hiç bir değişime uğramamış olan en eski yaratıklarından biri. O şimdi uzay çağına fırlatılıyor. Deniz biyoloğu Norman Wainwright sayesinde! O, akvaryumundan başka dünyalara özgü bir yaratık çıkarttı. Wainwright bu ilginç hayvanları on yılı aşkın bir süredir inceliyor. Geçen yıl at nalı yengecinden aldığı kan örneğini, bir NASA ve uzay projesine dönüştürdü. Wainwright, son derece ilkel olan at nalı yengeci bağışıklık sisteminin, uzayda işe yarayabileceğini ortaya koydu. Yengeçten aldığı kanı, içinde bakterilerin olduğu bir deney tübüne döküyor ve birkaç saniye içinde yengecin bağışıklık sistemi devreye girdiğinde sıvı pıhtılaşarak jölemsi bir yapıya dönüşüyor. İlkel savunmaBedenlerimizde devriye gezen çeşitli türlerdeki bağışıklık hücrelerinin tersine, at nalı yengeci de, denizde yaşayan öteki omurgasız canlılarda gibi, amibositler adı verilen tek bir tür savunma hücresi içeriyor. Söz konusu hücreler mikrobun bulaştığı alanlara akın ediyorlar ve orada maya, küf ve bakterilerin hücre duvarlarındaki belli karbonhidratların etkisiyle çeşitli enzimler salgılıyor. Mikropları tanıyacakBu enzimler kandaki proteinlerin ayrışmalarına ve sonunda kanın pıhtılaşmasına yol açıyor. Doğada bu sistem, yaraları kapatmak ve mikropların yolunu kesmek suretiyle at nalı yengecini korumaya alıyor.Aynı bağışıklık sistemi şimdi dünyanın çeşitli yerlerindeki tıp laboratuvarlarında cerrahi aletlerin, enjekte edilen ilaçların ve tıbbi aygıtların mikroplardan arınmış olup olmadığını belirlemek amacıyla kullanılıyor. Şimdilerde NASA’da gezegenlerin korunmasından sorumlu olan John Rummel’in görevi güneş sisteminin geri kalanını dünyadan gelen mikroplardan uzak tutmak. Wainwright at nalı yengeçlerinin ürettiği enzimlerin hızlı sonuç veren bir deney sonucunda çok farklı türlerde mikropları saptayabileceğini öne sürüyordu.Bu yöntemde elde tutulan bir hesap makinesi büyüklüğündeki aygıt sayesinde, bir saatten daha kısa sürede mikroplar belirleniyor. NASA da bundan sonraki Mars gezilerinin mikroplardan arındırılması amacıyla uygulanacak bir dizi deney kapsamında bu deneyden de yararlanmayı tasarlıyor. NASA önümüzdeki birkaç yıl içinde Mars’taki kayalıklar ve buzlardan örnekler alıp bunların yaşam belirtileri içerip içermediklerini araştırmayı umuyor. Kızıl Gezegen üzerinde yaşam olması durumunda, bunun büyük bir olasılıkla özünde mikroplara dayalı bir yaşam olacağına ve bu nedenle de söz konusu türü deneylere gerek duyulacağına parmak basılıyor. Çığır açacak işlevIşin garipliği yeryüzünde geleceği belirsiz olan at nalı yengecinin uzayda çığır açabilecek bir işleve sahip olmasından kaynaklanıyor. Mehtaplı ilkyaz gecelerinde bu eski çağlardan kalma deniz canlıları A.B.D’nin doğu kıyılarında toplanıp garip çiftleşme törenleri düzenliyorlar. Dişi bir yengeç kimi zaman beş erkekle aynı anda çiftleşebiliyor. Dişinin kuyruğuna ilişen beş erkek yumurtaları döllemek için ellerinden geleni yapıyor. Cinsel birleşme sırasında dikkatleri dağılan yengeçler kolayca tuzağa düşürülebiliyorlar. Yılan balığı ve sedef avında yem olarak kullanılan yengeçlerin yüzlercesi balıkçıların kepçesine takılıyor.

Yayınlanma Tarihi : 15.04.2004 - 00:00
Etiketler:

    EN ÇOK OKUNANLAR

      Koç Burcu
      21 Mart - 20 Nisan

      Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün

      Boğa Burcu
      21 Nisan - 20 Mayıs

      Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün

      İkizler Burcu
      21 Mayıs - 20 Haziran

      Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün

      Yengeç Burcu
      21 Haziran - 22 Temmuz

      Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün

      Aslan Burcu
      23 Temmuz - 23 Ağustos

      Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün

      Başak Burcu
      24 Ağustos - 23 Eylül

      Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün

      Terazi Burcu
      24 Eylül - 23 Ekim

      Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün

      Akrep Burcu
      24 Ekim - 22 Kasım

      Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün

      Yay Burcu
      23 Kasım - 21 Aralık

      Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün

      Oğlak Burcu
      22 Aralık - 20 Ocak

      Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün

      Kova Burcu
      21 Ocak - 18 Şubat

      Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün

      Balık Burcu
      19 Şubat - 20 Mart

      Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün