Astım cinsiyet yaş dinlemiyor

Astım bir çocuk hastalığı değil. Astımlılar, sandığınız gibi hırıltıyla öksürmüyorlar da. Yetişkin kadınlar arasında astıma yakalananların sayısı çok büyük bir hızla artıyor. Stres, açık havada gezmek, hamam böcekleri, hatta kuru meyve bile astımı tetikleyebilir.

Hürriyet Haber
19.04.2004 - 17:35

Genç kadın, 1995 yılının sonbaharında, çevresindeki pek çok kişi gibi soğuk algınlığına yakalanmış, bir süre de yatakta tedavi görmüştü. İyileştiğine inanıp, günlük normal yaşantısına devam ederken geçmek bilmeyen öksürük nöbetleri hayatı ona zehir etmeye başladı. Genç kadın, önce bronşite yakalandığını düşündü. Ama bu bronşit geçmek bilmiyordu. Üstelik gündüzleri ve geceleri öksürmekten uyuyamıyordu. Eczanede satılan öksürük ilaçlarının hepsini denemişti, fakat öksürük nöbetleri geçmek şöyle dursun giderek şiddetini artırıyordu. Sonunda bir doktora görünmesi gerektiğine karar verdi. Genç kadını muayene eden doktor ona ‘Hastalığınız bronşit değil, astım’ açıklamasını yaptı. O güne kadar astımın bir çocuk hastalığı olduğunu düşünen genç kadın şaşırıp kalmıştı. Ayrıca astımlı hastaların hırıltı çıkararak öksürdüklerini sanıyordu. Oysa astımın en yaygın klasik belirtilerinden biri gece geçmek bilmeyen öksürük nöbetleriydi.

KENTLERDE ASTIM YAYILIYOR

Astımı bir çocuk hastalığı saymak çok yanlış. Her yaşta insan bu hastalığa yakalanabilir. Son yıllarda da astım, kadınları pençesi altına aldı. 45-55 yaş gruplarındaki kadınlarda da astım krizleri görülmekte. Doğrusunu söylemek gerekirse, astım artık kadın hastalıkları kategorisinde yer almalı. Yetişkin kadınlar arasında astıma yakalananların sayısı çok büyük bir hızla artıyor. Astımdan kaynaklanan ölüm vak’alarının büyük bir çoğunluğunu da kadın ölümleri oluşturuyor.

Astım hastalarının sayısındaki bu ürkütücü artışa sadece bir neden aramak yanlış. Öncelikle evlerde ortaya çıkan hamam böceklerine dikkat edilmeli. Kentlerde astımın yayılmasında hamam böceklerinin rolü büyük. Kuşkusuz ozon tabakasındaki bozulma, hava kirliliği de önemli etkenler arasında. Tüberkuloz gibi akciğer hastalıklarına karşı yürütülen mücadelenin başarılı sonuçlar vermesi de astım açısından bir şanssızlık. Vücudun bağışıklık sisteminde akciğer hastalıklarına karşı bir savunma sistemi kurulmadığı için astımın yaygınlaştığı düşünülebilir.

1. BÖLÜM

Bugün dünyanın dört bir yanında astım klinikleri açılıyor, üstelik her gün büyük küçük hastalarla dolup taşıyorlar. ABD’de California Üniversitesi Tıp Merkezi’ne bağlı Astım Kliniği’nin başkanı, Dr. Homer Boushey, tüm dünyayı, özellikle de kadınları, astımın yarattığı tehlikelere karşı uyarıyor.

Yazan: Dr. Homer Boushey California Üniversitesi Astım Kliniği Başkanı)

Derleyen: Azize Bergin


‘Astımsevenler’den uzak durun

Astım ile alerjiler, yapışık kardeşler gibi birbirlerine bağlıdırlar. Astımın tetikçileri olarak tanımlanan alerji türlerinin başında hamam böcekleri, polenler, toz zerrecikleri, küfler ve ev hayvanları (özellikle kediler) geliyor. Astım krizlerinden kurtulmak için öncelikle bir alerji uzmanına başvurup testlerden geçerek özellikle alerjik olduğunuz nesneyi saptamalısınız.

Eğer astım tetikçilerinden uzak kalmayı başaramıyorsanız, alerji iğnelerini deneyin. Alerjilerinizin türlerini öğrendikten sonra bunlardan uzak durmak sanıldığı kadar zor olmayabilir.

Eğer polenlere alerjiniz varsa, mutlaka çok sık aralarla air-condition kullanmalısınız. Rüzgarlı günlerde mümkünse evinizden çıkmamalısınız. Polen ve toz yağmurları, rüzgarla gelir.

Eğer ev hayvanlarına alerjiniz varsa, evinizde hayvan beslememek en kestirme yol olacaktır. Ama her şeye rağmen evinizde bir hayvan bulundurmayı göze alıyorsanız, onu yatak odanızdan uzak tutun. Ev hayvanınızı haftada bir kez yıkayın, ya da en doğrusu birisine yıkatın. Evinizi sık sık elektrikli süpürgeyle temizleyin. Bu işi yaparken yüzünüze bir maske takın.

Eğer tozlara alerjiniz varsa, yatağınızı plastik, toz geçirmeyen bir kılıf içinde muhafaza edin. Yatak örtülerini, çarşafları, battaniyeleri haftada bir kez sıcak suyla yıkayın. Evinizde nem oranını azaltmaya çalışın. Özellikle yatak odanızda halı bulundurmayın. Kumaşla kaplı mobilya sayısının çok az olmasına dikkat edin. Kilimleriniz varsa, sıcak yaz günlerinde bunları güneş altında uzun bir süre tutun. Doğrudan gelen güneş ışınları tozları yokedebilir. Doktorlar, genellikle polyester yastıkların pamuklulara tercih edilmelerini öneriyorlar.

Eğer hamam böceklerine alerjiniz varsa, bu böceklerin geliş gidiş yollarını kapatmayı deneyin. Hamam böceklerinden kurtulmanız için önerilen ilaçlama sistemlerini de doktorunuza danışmadan uygulamayın.

Eğer iş yerinizde size alerji yapan bir madde varsa, sık sık tekrarlanan öksürük nöbetleri ve nefes almakta zorlanmak, astımın habercisidir.

Sigara dumanına alerjiniz varsa, sigara içenlerden lütfen uzak durun. Başka ısıtıcıların çıkardıkları duman da alerjinizi tetikleyebilir.

Ozon ve polen alerjilerinden etkilenmemek için açık havada geçireceğiniz zamanı en aza indirgeyin.

de çok yaygın bir astım tetikçisidir. Düzenli olarak gevşeme egzersizleri, karından nefes alma ve meditasyon, stresinizin azalmasını sağlayabilir. Eğer stresiniz sizi aşan boyutlardaysa dışardan yardım almalısınız. Bir psikolog ya da bir psikiyatrist, stresinizi azaltmanın yollarını size gösterebilir.

Soğuk ve rüzgarlı hava, astımı tetikler. Böyle zamanlarda sokağa çıkarsanız, yüzünüzü bir eşarpla kapatın. Astımlı hastaların her sonbaharda grup aşısı yaptırmalarında büyük yarar var.

Aspirin ve diğer bazı ilaçlar, astım hastaları için zararlı olabilir. İlaç kullanmadan önce doktora danışmak yararlı olur.

bulunan sülfitli maddeler, bazı şarap türleri, kurutulmuş meyveler ve kimyasal işlemden geçirilmiş yiyecekler astım krizlerine neden olabilir.

Astım kronik bir hastalıktır

Astım, akciğerlere temiz hava taşıyıp, kirlenen havayı geri alan hava tüplerinin iltihaplanmasıyla ortaya çıkan kronik bir hastalıktır. Tüplerde iltihaplanma, soluk alıp- vermeyi zorlaştırır. Tüpler daraldıkça, daha fazla sümüksü madde üretir. Bu da tüplerdeki hava akımını zorlaştırır. Soluk alma zorlaştıkça hastada endişe başlar ve bu duygu, zamanla paniğe dönüşür. Astım krizleri, başlangıçta haftada iki kez görülür. Bu krizler kısa sürelidir ve kişinin normal faaliyetlerini etkilemez. Krizlerin hafif ama ısrarcı olanlarında krizler daha sık aralarla yaşanır. Hastalık ilerledikçe krizler her gün tekrarlanmaya başlar, hasta, geceleri de uyumakta zorluk çeker. Astım hastaları için nefes almak her zaman problem yaratır. Hele hastalık iyice şiddetini artırmışsa sık tekrarlanan krizler, günlük faaaliyeti etkiler.

YARIN: ASTIMLA SAVAŞ

Yayınlanma Tarihi : 19.04.2004 - 17:35
Etiketler:


    EN ÇOK OKUNANLAR

      Koç Burcu
      21 Mart - 20 Nisan

      Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün

      Boğa Burcu
      21 Nisan - 20 Mayıs

      Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün

      İkizler Burcu
      21 Mayıs - 20 Haziran

      Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün

      Yengeç Burcu
      21 Haziran - 22 Temmuz

      Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün

      Aslan Burcu
      23 Temmuz - 23 Ağustos

      Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün

      Başak Burcu
      24 Ağustos - 23 Eylül

      Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün

      Terazi Burcu
      24 Eylül - 23 Ekim

      Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün

      Akrep Burcu
      24 Ekim - 22 Kasım

      Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün

      Yay Burcu
      23 Kasım - 21 Aralık

      Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün

      Oğlak Burcu
      22 Aralık - 20 Ocak

      Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün

      Kova Burcu
      21 Ocak - 18 Şubat

      Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün

      Balık Burcu
      19 Şubat - 20 Mart

      Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün