Gündem Haberleri

    Aspendos'ta Sulukule

    Hürriyet Haber
    26.05.2000 - 00:00 | Son Güncelleme:

    İlk işittiğimde kulaklarıma inanamadım. Ardından program geçti elime. Bu kez de okuduklarıma inanamadım. ‘‘Türk Müzikalleri Festivali’’ ve de Aspendos'da (!) Sn. Emin Çölaşan'ın deyimiyle ‘‘Törkiş Müzikal's’’ (!)

    Önce terim ve anlam kargaşasına bir açıklık getirmek gerekiyor. Anglosakson sahnelerinde gelişmiş ve adına ‘‘Musical’’ denilen gösteri türü ne anlama gelir?

    Bu adı taşıyan gösterileri, isim benzerliği nedeni ile ‘‘Musichall’’ ya da ‘‘Cabaret’’ türlerinden ayırmak gerekir. Bu ikinci tür gösteriler, daha çok Berlin ve Paris'te gelişmiştir. Genelinde bodrum gibi izbe ve kapalı yerlerde, toplumsal taşlamalara ve belden aşağı şakalara yer verilen bir gösteri türüdür. Amerikan Müzikalleri ise tıpkı Amerikan ‘‘Cowboy’’ filmleri gibi genelinde dünyaya iyimser bakan, izleyicisine hoşça vakit geçirtmekten başka amacı olmayan gösterilerdir. Bu tür gösterilerin tek amacı ve varoluş nedeni para kazanmaktır. İzleyiciyi ürkütebilecek bir olayın sahneye yansımasından ya da yaşanan sosyal sorunların ortaya çıkarılmasından özenle kaçınılır. para ödeyerek bilet alanların sayısı ne kadar çok olursa gösteri o kadar başarılı sayılır. Bu nedenle yaşanan sorunları içeren oyunları özel tiyatroların üstlenmesi zordur. Kültürel açıdan sahnelenmesinde yarar görülen oyunların topluma sunulabilmesini sağlamak için (ABD'de olduğu gibi) devlet bütçesinden bu tür projelere para

    sal yardım yapılır. Ara Avrupa'sında ise (Bizde de olduğu gibi) Devlet bütçesine doğrudan katılmış Devlet Tiyatroları vardır. Devlet bütçesine dayanarak sahneye çıkıp göbek atmak ve hele bunu Aspendos gibi anıtsal bir hazinede yapmaya kalkmak hiç kimsenin hakkı olamaz ya da olmamalı.

    Gel gör ki, 24 Mayıs akşamı Aspendos'ta ‘‘Ramazanla Cülide’’ ve 28 Mayısta ise ‘‘Külhanbeyi Operası’’ sahnelenecek. Tanrıdan vazgeçip, Zeus'a sığınmak gerekecek anlaşılan! Belki yıldırımları ile bu ayıbımızı örter. Geleneğimizde bu tür bir girişime ‘‘Bu ne perhis, ne lahana turşusu’’ denilmez mi? Aspendos'ta birg österi yapılacak ise ve ille bir güldürü isteniyorsa, oyunları bizde de sahnelenmiş Plautus'dan bir oyun seçilemez miydi? Konunun ikinci bir yönü daha var. Bilgi alanım dışında ama değinmeden geçemiyorum. Aspendos ve çevresi herhalde bir SİT alanı olmalıdır. Acaba o güzelim yerde zurnalı-göbekli gösterilere yer verilmeden önce gereken onarım yapılmış mıdır? Böylesi anıtsal yerlerin kullanımı bazı kurallara bağlanmamış mıdır? Her aklına esen o canım duvarlara dekor çivisi çakabilir ve elektronik aletlerin tiz sesleri ile taşları yerlerinden oynatabilir mi?

    Utanıyorum. Doğal olarak bu gösterilere katılmayacağım. En azından bu ayıba katılanların sayısı az olsun. Otellerde avlanacak gafil turistler de bu ülkede anıtsal yerlerde ne tür günahlar işlendiğine tanık olacaklar.

    Konuk Yazar

    Ali H. NEYZİ

    Etiketler:
    

    EN ÇOK OKUNAN HABERLER

      Sayfa Başı