Askeri darbenin ilk ve tek fotoğrafı

Hürriyet Haber
06 Mart 2005 - 00:01:00

Türkiye ilk askeri darbeyle bundan 129 yıl önce, 1876’nın 30 Mayıs’ında tanışmış, darbeciler Sultan Abdüláziz’i tahtından indirmiş ve dört gün sonra öldürmüşlerdi. Abdüláziz’i darbeden hemen sonra darbecilere yakın kişilerin laubali hareketleri arasında gösteren bu fotoğraf, geçtiğimiz hafta önsözünü Ömer Koç’un yazdığı ve Aygaz’ın yayınladığı ‘Hátıra-i Uhuvvet’ isimli albümde yayınlandı.Abdüláziz’in resmi ve 85 yıl sonra onunla aynı akıbeti paylaşan Başbakan Adnan Menderes’in 1961’deki idamından hemen önce çekilen fotoğrafı, doğu dünyasında hükmünü binlerce yıldan buyana sürdüren ‘Veyl mağluba!’ kuralının hiç değişmez kanıtıdır.TÜRKİYE, askeri darbe kavramıyla bundan 129 yıl önce, 1876’nın 30 Mayıs’ında tanışmış; Hüseyin Avni, Midhat ve Kayserili Ahmed Paşa’dan oluşan bir cunta, zamanın hükümdarı Sultan Abdüláziz’i tahtından indirmişler ve devrik padişah dört gün sonra öldürülmüştü.Devrik padişah, 30 Mayıs geceyarısı, üzerindeki gecelik entarisini bile çıkartmasına fırsat bırakılmadan Dolmabahçe Sarayı’ndan apar topar Topkapı’ya götürülüp yine bir ihtilalde can veren Üçüncü Selim’in dairesine kapatılmış, iki gün sonra Beşiktaş’taki Çırağan Sarayı’na nakledilmiş ama 4 Haziran sabahı, Feriye’deki odasında her iki bileğinin damarları kesilmiş vaziyette bulunmuş ve intihar ettiği açıklanmıştı. MAHKEME: ÖLDÜRÜLDÜOlayla ilgili olarak birkaç sene sonra açılan davaya bakan özel mahkeme, Sutan Abdüláziz’in öldürüldüğüne hükmetmiş ve sorumlulara cezalar yağdırmıştı.Sultan Abdüláziz’in tahtından indirilmesinden sonra Topkapı yahut Feriye Sarayı’nda geçmişteki şaşaalı günlerini yádedip akıbetini düşündüğü kederli bir ánında odasına birdenbire üç kişi girecekti. Gelenler o devrin meşhur fotoğrafçısı ve yeni hükümdar Beşinci Murad ile aynı Mason locasından olan Vasilaki Kargopulo, Mabeyinci yani saray protokolcusu Şefik Bey’in oğlu Mustafa Bey ile Abdüláziz’in birkaç gün öncesine kadar yakın adamlarından olan Salih Beyler idi.PADİŞAHIN HÜZÜNLÜ ANIKargopulo’nun elinde, o devirde kullanılan sehpalı bir fotoğraf makinesi vardı. Mustafa ve Salih Beyler sandalyede oturmakta olan sábık hükümdarın iki yanına geçip son derece laubali şekilde poz verdiler. Biri dirseğini, diğeri de kolunu hükümdarın omuzlarına dayadığı anda Vasilaki Efendi makinesini çalıştırdı ve karşısındaki utanç verici manzarayı cam negatife aksettirdi. Objektifin karşısında geçirdiği o birkaç saniye, Sultan Abdüláziz’in hayatının en hüzünlü ánı olmalıydı.İLK VE TEK FOTOĞRAF1876’nın 31 Mayıs’ı ile 3 Haziran’ı arasındaki bir günde çekilmiş olan bu fotoğraf, Türkiye’de yaşanan ilk askeri darbenin eldeki tek fotoğrafı olacak ve aradan geçen 129 sene boyunca karanlıkta kalacaktı.Yaşadığımız ilk askeri darbeyi, iktidarın yeni sahiplerinin şımarıklıklarını ve elemler içerisindeki devrik bir hükümdarın maruz kaldığı saygısızlıktan dolayı gözlerinden ateşler saçan çaresiz bakışını her yönüyle aksettiren bu fotoğraf, Bahattin Tuncay’ın hazırladığı, önsözünü Ömer Koç’un kaleme aldığı ve Aygaz’ın bu hafta hafta yayınladığı ‘Hátıra-i Uhuvvet’ isimli albümde yeralıyor.Aynı kaderBurada, Abdüláziz’in sözkonusu resmiyle hadiseden 85 yıl sonra hükümdarın akıbetinin benzerini yaşayan Başbakan Adnan Menderes’in 1961’deki idamından hemen önce Yassıada'da çekilen bir fotoğrafını birarada görüyorsunuz. Bu fotoğraflar, doğu dünyasında hükmünü binlerce yıldan buyana sürdüren ‘Veyl mağluba!’ kuralının hiç değişmez kanıtıdır.

Yayınlanma Tarihi : 06 Mart 2005 - 00:00:00
Etiketler:

    EN ÇOK OKUNANLAR

      Koç Burcu
      21 Mart - 20 Nisan

      Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün

      Boğa Burcu
      21 Nisan - 20 Mayıs

      Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün

      İkizler Burcu
      21 Mayıs - 20 Haziran

      Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün

      Yengeç Burcu
      21 Haziran - 22 Temmuz

      Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün

      Aslan Burcu
      23 Temmuz - 23 Ağustos

      Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün

      Başak Burcu
      24 Ağustos - 23 Eylül

      Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün

      Terazi Burcu
      24 Eylül - 23 Ekim

      Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün

      Akrep Burcu
      24 Ekim - 22 Kasım

      Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün

      Yay Burcu
      23 Kasım - 21 Aralık

      Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün

      Oğlak Burcu
      22 Aralık - 20 Ocak

      Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün

      Kova Burcu
      21 Ocak - 18 Şubat

      Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün

      Balık Burcu
      19 Şubat - 20 Mart

      Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün