« Hürriyet.com.tr
MENÜ

Aşınmayan yeni yol kaplaması ile iki misli dirençli yol

Son gelişme ‘aşınmayan yol kaplaması’ adı verilen bir maddenin ortaya çıkmasıdır. Bu malzeme, pahalı ancak sert bir asfalt tabaka üzerine kaplanır. Dolayısıyla klasik yapılara göre hasara karşı iki misli dirençlidir. Otoyollar, yüzey kaplamasının altında görünenden çok daha fazla şey gizler.

Hürriyet Haber
SON GÜNCELLEME
Yol inşaatı sanıldığı kadar kolay değildir. İskoçyalı inşaat mühendisi John McAdam’ın 19.Yüzyılın başlarında ilk otoyolu tasarladığı biliniyor. McAdam, bu yolu ufalanmış köşeli taşları sıkıştırarak yapmıştı. Daha sonra bu taşların üst tabakasını birbirine sıkıca bağlamak için üzerine sıcak katran döküldü.

Böylece ilk ‘tarmacadam (tar=katran, macadam= mühendisin soyadının açık telaffuzu)’ yol ortaya çıktı. Ne var ki bu yöntem (havaalanlarında bile) artık kullanılmıyor.

Bugün en yaygın yol şekli asfalttır. Bunu beton ve mıcır izler. Bu üç yol formatı giderek daha ince, daha yoğun ve daha sert kaya parçacıklarının oluşturduğu tabakaları içerir.

Asfalt ve betonun üst tabakaları çatlaklara ve aşınmaya dirençlidir.

Çatlaklar genellikle, alt tabakalar erozyona uğradıkça alttan yukarıya doğru oluşur. Yol tamir ekipleri bunları onarmak için tipik olarak yeni bir tabaka daha ilave eder. Ancak hasar büyükse üstten birkaç cm’lik bir tabakayı kazırlar ve yeniden yüzey oluştururlar.

Aşınmayan yol kaplaması

Bu alandaki son gelişme ‘aşınmayan yol kaplaması’ adı verilen bir maddenin ortaya çıkmasıdır. Bu malzeme, pahalı ancak sert bir asfalt tabaka üzerine kaplanır. Dolayısıyla klasik yapılara göre hasara karşı iki misli dirençlidir.

Yüzey tabakalarının içindeki taşların şeklinin ve boyutlarının dikkatli bir şekilde kontrol edildiği taş matris tasarım, Avrupa’da çok yaygındır ve ABD’deki yollarda da kullanılmaya başlamıştır. Suyun süzülmesini sağlayan gözenekli yol kaplama malzemeleri, genellikle otopark zeminlerinde kullanılır.

Asfalt ve beton yollardan yana olanlar, belirli bir uygulama için hangi bileşimin daha uygun olduğu konusunda ortak bir görüşe sahip değildir.

Ancak genellikle seçimi ekonomik olan bileşim kazanır. Amerikan Asfalt Kaplama Birliği’nden David E.Newcomb bu konuda şöyle konuşuyor:

‘Bu karar yolun yaşam döngüsü maliyeti göz önüne alınarak alınır. Bu, malzeme, işçilik, yolun yapım süresi, dayanma süresi, bakım ve onarım gibi unsurların dengelendiği bir karardır.’

BUNLARI BİLİYOR MUSUNUZ?

SOĞUK UYARISI:

‘Köprü yolun yüzeyinden önce donabilir!’ uyarısı ne anlama gelir? Soğuk hava yolun yukarısından ve altından akıp gittiği için artakalan ısının çevresel sıcaklık olarak hızlı bir şekilde çekilmesi donma noktasının altına inmesine yol açar. Böylece buz oluşur. Buna kıyasla yalnızca yolun yüzeyi soğur; alttan gelen sıcaklık donma noktasının üzerinde kalır. En azından bir süre için. Ayrıca, pek çok köprü çelik ve betondan yapılır. Bunlar da asfalttan daha hızlı soğur.

SICAK DEPOLAMA:

Asfalt yüzde 95 toz haline getirilmiş kaya ve yüzde 5 oranında sıvı asfalttan oluşur. Tesiste, taş ezilir, kurutulur ve asfalt dökülürken 150 dereceye kadar ısıtılır. Sıcak karışım depolanır ve yalıtılmış bir siloda birkaç gün bekletilir. Daha sonda büyük kamyonlara boşaltılır ve inşaat sahasına taşınır. Bu aşamada hala 135 derece sıcaklıktadır.

MICIR YOLLAR:

Mıcır yolları en düşük maliyetle daha dayanıklı hale getirmek için yerel yönetimler üzerine ince yağlı asfalttan sprey püskürtürler. Daha sonra üzerinden silindir geçirirler. Böylece yollarda çatlama ve çökmelerin oluşması engellenir.

Bunları da Beğenebilirsiniz