Arkadaş değil, anne olun!

Ergenlik çağında kızı olan bazı anneler övünerek, “Biz arkadaş gibiyiz” der. Anne-kız arasında yakınlaşma kötü birşey değil elbette. Ancak bunu “arkadaşlık ilişkisi”ne dönüştürmek ne kadar doğru, tartışılır. Uzmanların annelere önerisi, kızlarıyla arkadaş olmak yerine iyi iletişimi olan anne-kız olmaya çalışmaları. Acıbadem Maslak Hastanesi’nden Çocuk ve Genç Psikiyatristi Dr. Arzu Önal, annesinin arkadaşı olduğunu hisseden ergen kızların, “Herşeyi yapabilirim” düşüncesine kapılabileceğini söylüyor.

Mesude ERŞAN
15.05.2010 - 00:00 | Son Güncelleme :

Ergenlik dönemindeki bir genç kız, annesini, sıkıntılarını ve mutluluklarını paylaşacak kadar yakın hissedebilir. Ancak burada sınır ihlali yapmaması ve annenin bazı durumlarda izin veren merci olduğunun mutlaka hatırlatılması gerektiğini unutmamakta yarar var. Dr. Arzu Önal, “Arkadaş, aynı haklara sahip akran anlamına da geliyor. Bu durum, ilişkide çeşitli riskleri barındırıyor. Arkadaşlık ilişkisi kurmak, ergenlik çağındaki genç kızda, eğer annemle arkadaşsak istediğim saatte eve gelebilirim, istediğim saatte yatabilirim, ders çalışıp çalışmamaya ben karar verebilirim, gibi ucu açık durumlara neden olabiliyor. Ayrıca, sevgilisi, kıyafeti ya da gitmek istediği yerler konusunda annesini babasına karşı kullanabiliyor. Kızıyla ilişkisinin bozulmasını istemeyen bir anne, suç ortaklığı yapma noktasına bile gelebilir” diyor.

OTORİTEYİ KABUL ETMİYOR

Arkadaş, “davranışı kabul eden” anlamına geliyor. Anne arkadaş gibi başlayıp, otorite kurmaya kalkışınca, kızı bu kez “Eskisi gibi davranmazsan ben de seni cezalandırırım” düşüncesiyle sert tepkiler verebiliyor. Bağırabiliyor, kapıları çarpabiliyor, eve daha geç saatlerde gelebiliyor. Bilgisayar başında sabaha kadar oturabiliyor, eşyaları fırlatabiliyor, ender rastlansa da kendi bedenine zarar verebiliyor. Hatta intihar girişimlerine bile başvurabiliyor. Dr. Önal, “Bu tür davranışlarla, yeniden ‘arkadaş’ gibi davranmanız için sınırları zorlamaya başlıyor. İsyankar davranışları, ciddi problemleri getirebileceği için bu tür bir sorun karşısında mutlaka uzman yardımı alınmalı” diyor.

SINIRLARA İHTİYAÇ VAR

Çevre Koleji Rehber Öğretmeni Ahmet Demirdağ, çocukların özellikle ergenlik döneminde sınırlara ihtiyaç duyduğunu söylüyor. Arkadaş olmanın bir diğer anlamı sınır koyamamak. Demirdağ, “Ergenlikte kız ve erkek çocuklar kimlik karmaşası yaşıyor. Kendilerini sorguluyorlar. Bu süreç esnasında bir rol modele ihtiyaç duyuyorlar. Anne baba da rol modelde ilk sırada yer alır. Anne baba olmak yerine arkadaş olan ebeveynler sözkonusu ise, çocuk onların yerine anne babalık yapacak başkalarını arayabilir” diyor.
Anne baba olmak yerine arkadaşlığı tercih eden ebevynlerin çoğunluğunun eğitimli ve sosyo-ekonomik durumunun iyi olduğunu hatırlatan Demirbağ, “Kuralları, sınırları anne-baba söyler ve çizer. Çocuklar anne-babadan çok şeyi öğrenir. Onlar arkadaş olursa neyi, kimden öğrenecekler? Çocukların anne-babaya ihtiyacı var. Anne-babayla arkadaş olmak, başka arkadaşlıklar kurmalarına da engel olur” diyor.

DOĞRU BİR ANA KIZ İLİŞKİSİ İÇİN

Dinleyin, anladığınızı belli edin

* Kızınız size bir şeyler anlattığında onu eleştirmeden dinlemeye özen gösterin. Sözünü bitirmesini bekleyin. Her cümlesine yorum yapmak zorunda hissetmeyin. Bazen sizden cevap beklemeden sadece anlatmak isteyebilir. Onu dinleyerek saygı duyduğunuzu, konuşma sırasındaki beden dilinizle ifade edin.
* Yanlış olduğunu düşündüğünüz şeyler varsa, yasaklamak ya da ceza vermek yerine neden yanlış olduğunu anlatın.
* Ergenlik kişiliğini bulma sürecidir. Kızınız birçok şeyi denemek ister. Bunlardan bir kısmı da vücuduyla ilgili şeylerdir. Rimel sürmesini istemiyorsanız “Bir daha sürdüğünü görmeyeceğim!” yerine “Özel günlerde ve hafta sonu sürersen daha uygun olur, istersen gidip birlikte sana rimel seçebiliriz” gibi yumuşak geçişler yapın. “Geç kalmayacaksın!” yerine, “Geç kalınca endişeleniyorum” gibi cümleler kurun. İyi bir iletişim kurmayı başarmışsanız, sizi dinleyecektir. Eğer yine sizi dinlemiyorsa bu kez “Peki o zaman rimel sürmeye devam et. Galiba sözümü dinlemediğin sürece harçlığından kesinti yapabilirim” şeklinde cezalar vermeniz gerekebilir.

Hangi krizi nasıl çözebilirsiniz?

Derslerinde sorun varsa: Çalışmasına rağmen başarılı olamıyor ve bundan mutsuzluk duyuyorsa, ona yardım edebileceğinizi ama sorunun nerede olduğunu anlamak için çalışma stilini anlatmasını isteyebilirsiniz. Özel öğretmen tutulabileceğinizi, dershaneye gönderebileceğinizi, ona yardım edebilecek bir abla ya da abiden yardım alabileceğinizi söyleyerek çaresiz olmadığını, onu anlayabileceğinizi ve yardım edebileceğinizi hissettirebilirsiniz. Ancak ders çalışmıyor ve okulla ilgili sorumluluklarını yerine getirmiyorsa, uygun bir dille yerine getirmesi gereken yükümlülüklerini hatırlatmayı da ihmal etmeyin.
Sosyal hayatında sorun varsa: Yaşadığı sıkıntılarda kızınızın yanında olun. Arkadaş ilişkilerindeki uyumsuzluklarda, kendi ergenlik deneyimlerinizi de katarak nasıl aşabileceğiyle ilgili ona yardımcı olun. Sadece kendisinin yaşamadığını anlatabilir ve çözüm yolu sunabilirsiniz.
Sevgilisi olduğunda: Sevgilisi olduğunu söylediğinde ona kızmayın, yargılayan cümleler sarf etmeyin ve ilişkiyi yasaklamayın. Eğer bu davranışlarda bulunursanız, güvenini sarsarsınız. Bunun yerine, “Tabii ki hoşlandığın özel biri olacaktır. Bizim bilgimiz dahilinde onunla birlikte gezebilirsin” diyerek ilişkisini yaşamasına imkan tanıyın. Erken yaşta cinsel ilişkiye girmemesi için ruhsal ve fiziksel gelişiminin devam ettiğini belirtin. Hem bedensel hem de ruhsal olarak henüz hazır olmadığı için bu yaşlarda edineceği cinsel deneyimin ona mutluluk yerine hüsran veya sağlık sorunları getirebileceğini de mutlaka anlatın.
Hatalı arkadaş seçimi varsa: Mümkün olduğunca arkadaş seçimine karışmayın, çok yanlış olduğunu düşündüğünüz arkadaşlıklarında fikrinizi yaptırım uygulamadan belirtin. Eğer “Bu arkadaşınla görüşmeni istemiyorum” şeklinde yasaklama getirirseniz, kızınız tam aksine bir tavır sergileyebilir. Bunun yerine “Galiba arkadaşın ve ailesinin yaşam tarzı bizden farklı, sen ne dersin?”, “Sanki derslerine pek zaman ayırmıyor, sen de öyle düşünmüyor musun?” şeklinde sorularla onun da bazı şeylerin farkında olmasını sağlayın.

Etiketler:


EN ÇOK OKUNANLAR

    Koç Burcu
    21 Mart - 20 Nisan

    Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün

    Boğa Burcu
    21 Nisan - 20 Mayıs

    Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün

    İkizler Burcu
    21 Mayıs - 20 Haziran

    Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün

    Yengeç Burcu
    21 Haziran - 22 Temmuz

    Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün

    Aslan Burcu
    23 Temmuz - 23 Ağustos

    Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün

    Başak Burcu
    24 Ağustos - 23 Eylül

    Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün

    Terazi Burcu
    24 Eylül - 23 Ekim

    Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün

    Akrep Burcu
    24 Ekim - 22 Kasım

    Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün

    Yay Burcu
    23 Kasım - 21 Aralık

    Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün

    Oğlak Burcu
    22 Aralık - 20 Ocak

    Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün

    Kova Burcu
    21 Ocak - 18 Şubat

    Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün

    Balık Burcu
    19 Şubat - 20 Mart

    Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün