Arjantin ekonomisi uzatmaları mı oynuyor?

Hürriyet Haber
11.11.2001 - 00:00 | Son Güncelleme:

DÖRT yıldır Arjantin ekonomisi debelenip duruyor. On yıldır paralarının dolara karşı değerini bire bir tutuyorlar. Artık zorlanmaya başladılar. para kurulu sistemini bırakmak zorunda kalacakları beklentileri piyasalarda giderek güçlendi. Faizler arttı. Borçlarını çevirmekte zorlanmaya başladılar. Ekonomileri dört yıldır küçülüyor.Bu yılın ilk yarısında Arjantin, borçlarının dörtte birine yakın bir bölümünü piyasa şartları içinde takas etti. Fakat, arzulanan ferahlık sağlanamadı. Aksine, 132 milyar dolar civarındaki borçların çevrilmesinin daha da zorlaştığı izlenimi yayıldı. Çünkü, son günlerde, Arjantin bonolarının faizi yüzde 50'lere fırladı. Dolar bazında yüzde 50 faiz, doğal olarak, borçların döndürülemeyeceğinin işareti olarak alınıyor.YENİ ÇÖZÜMBir başka yazımda Arjantin'in dolar borçlarının bire birden Peso'ya çevrilip para kurulu sistemini bırakmasının ve dalgalı kur sistemine geçmesinin önerildiğini yazmıştım. İçinde yaşanan şartlarda önerilen çözüm gerçekçiydi. Çünkü, bu denli yüksek faiz, para kurulu sisteminin bırakılacağı ve Peso'nun değer kaybedeceği beklentisinden kaynaklanıyordu. O halde, piyasa beklediğini elde etmeliydi, ama aynı zamanda istediği faizler reel olarak azaltılmalıydı. Arjantin şimdi başka bir yol denemek istiyor.Arjantin borçlarını piyasayla bir kez daha takas yapmak istiyor. Bu kez, Arjantin bonoları piyasa faizinin çok altında getirisi olan yeni bonolarla değiştirilecek. Bunun karşılığında, Arjantin yatırımcılara bu bonolarının ödeneceğini, gelecekte toplanacak vergileri teminat göstererek garanti edecek. Bu arada, gerekli maliye politikaları uygulanarak milli gelirlerinin yüzde 1-3'ü arasında oynayan bütçe açıkları kapatılacak.Bu çözüm, piyasanın kaygılarına cevap vermiyor. Çünkü, Arjantin borçlarını bir kez daha takas yaptıktan sonra para kurulu sistemini bırakıp dalgalı kura geçebilir. Yatırımcılara teminat olarak gösterilen, ileride toplanacak vergi gelirlerinin teminat olma özellikleri çok azalabilir. Sorun, para kurulu sisteminin devam edip etmeyeceği konusundaki piyasanın kaygılarıdır. Risk yüksektir.Arjantin ekonomisini yakından izleyen iktisatçılar, Arjantin'in önerdiği borç takasının ancak IMF gibi kuruluşların ya da başta ABD olmak üzere G-7 ülkelerinin yatırımcılara dolar üzerinden garanti vermesiyle çalışabileceğini söylüyorlar. Bu çözüm de çok gerçekçi görünmüyor.FARKLILAŞTIKDört yıldır Arjantin, para kurulu sistemini ayakta tutmaya çalışıyor. Giderek daha da zor durumlara düşüyor. Birçok iktisatçı, Arjantin'in artık uzatmaları oynadığı görüşünde birleşiyorlar. Yani, yakın bir gelecekte Arjantin, para kurulunu bırakıp parasını serbest dalgalanmaya (devalüasyon) bırakacak. Bu da Arjantin ekonomisini daha da kötü durumlara sokabilecek. İçinde yaşadıkları ekonomik küçülme süreci daha da derinleşecek. On yıldır unuttukları enflasyon ortamı ile yeniden tanışabilecekler.Arjantin'de bütün bunlar olurken Brezilya da sarsılıyor. Ama, yabancı yatırımcılar Türkiye ile Arjantin'i tamamen ayrı kefelere koyuyorlar. Arjantin bonoları neredeyse çöpe atılırken, bizim bonolarımızın fiyatı artık Arjantin'den etkilenmiyor. Bu da bizim şansımız.
Etiketler:

EN ÇOK OKUNAN HABERLER

    Sayfa Başı