Arjantin develüasyona gidiyor

Hürriyet Haber
05.01.2002 - 12:54 | Son Güncelleme:

Arjantin'in yeni Devlet Başkanı Eduardo Duhalde, yasama organı Kongre'den ekonomiyi kurtarmak için devalüasyona izin vermesini istedi.

Duhalde, Kongre`ye sunduğu yasa tasarısıyla, bire bir peso-dolar paritesi denkliğini ortadan kaldırmak üzere devlet başkanına özel yetkiler tanınmasını istedi. Dolar-peso paritesi denkliğinin dört yıldır süren ekonomik durgunluk, sosyal patlama ve siyasi kaosa neden olduğundan yakınılıyor.

Eduardo Duhalde`nin mensubu olduğu Peronist Parti`nin kontrolündeki Kongeri`nin yasa tasarısını onaylaması bekleniyor. Yeni yasada devlet başkanına kambiyo ve bankacılık sistemini reformdan geçirme, mal ve hizmetlerin fiyatlarını düzenleme, mudilerin tasarruf mevduatlarının değerini koruyucu önlemler ve borçluların iflasa sürüklenmemesini garantileme yetkisi tanınıyor.

Duhalde, ülkede son 10 yıldır uygulanan serbest pazar ekonomisininsosyal kaos yarattığını söyledi.

BANKA ÖNLERİNDE KUYRUK

Kongre`den yeni yasanın bu hafta geçmesi beklenirken, mudiler tasarruf mevduatlarını çekebilmek için yoğun yağış altında banka önlerinde uzun kuyruklar oluşturdu.

Eczanelerde insülin gibi ilaçlar tükenirken, mağazalar ve dükkanlar devalüasyona karşı kendilerini korumak üzere mal ve hizmetlerinin fiyatlarını yükseltti.

Arjantin`de geçen iki haftada seçilen beşinci devlet başkanı olan Duhalde devalüasyonun yükünü bankalar, yabancı yatırımcılar ve petrol şirketleri gibi büyük şirketlere aktarmak istiyor.

Ticarette korumacılık ve ağırlıklı kamu harcamalarını desteklemesiyle tanınan Duhalde, işadamlarına hitaben konuşmasında,``siyasi güçle mali güç arasında sanayinin pahasına onyıllardır sürdürülen ittifakı bitireceğiz`` dedi.

Latin Amerika`da genelde geçmişe ait devletçiliğe yeniden sığınacak olan Duhalde, devalüasyonun neden olabileceği hiper-enflasyonu önlemek için ekmek ve telefon hizmetleri dahil, temelmallar ve hizmetlerin fiyatlarına limitler koymayı planlıyor. Duhalde,borçluları ve tasarruf sahiplerini koruyucu önlemler de vaad etti.

Ekonomistler ise bu önlemlerin başarı kazanacağından şüpheli, çünkü, Arjantinliler bankalara güvenlerini tamamen kaybetti ve yeni sistem, istismar, yolsuzluk ve karaborsanın güçlenmesine açık.

Bazı Arjantinliler ülkeyi terketmek üzere İtalya Büyükelçiliği`ninönünde kuyruk olurken, ekonomik milliyetçilik halkın önemli kısmınca onaylanmış olmalı ki, Duhalde`nin önlemlerine karşı protesto gösterileri yapılmadı.

SERBEST PAZAR EKONOMİSİNDEN ÇARK EDİŞ

Yeni program serbest pazar ekonomisi politikalarından çark ediş, geriye dönüş anlamına geliyor ki, Arjantin hükümeti, yabancı alacaklılar ve yatırımcılar karşısında zorlanabilir.

Arjantin`de 1990`lardaki özelleştirme programlarından faydalanan öndegelen yabancı şirketler, yeni yönetimin imtiyaz sözleşmelerinde fiyatları peso cinsinden sabitleme kararını tartışıyor. Petrol şirketlerinin ihracatına bankaların tazmini için vergi konulacak ve dolar cinsinden borçların yeniden yapılandırılması da pahalıya malolacak.

Yerel basın devalüasyon oranını yüzde 30 civarında tahmin ediyor, ancak, dış ticaret ve belki küçük ölçekli işlemler için başkan bir resmi döviz kuru uygulanacak. Katlı kur (ikili) sisteminin nasıl işleyeceği henüz belli değil, birçok Arjantinli, 1980`lerdeki döviz parayonasının geri dönüşünden korkuyor, o zamanlar ayakçı borsacılar sokaklarda dolar satıyordu.

Yeni yasayla özel sözleşmeler pesoya çevrilecek, peso cinsinden kazanan Arjantinlileri devalüasyondan korumak için küçük miktarlı dolar borçları yeniden yapılandırılacak.

Uluslararası Para Fonu (IMF), yeni politikanın olumlu etkilerinin görülmesi için harcamalarda büyük kısıntı talep ediyor. IMF kaynakları, Arjantin`in katlı, ikili kur sistemine geçmesi halinde desteklenmeyeceğini belirtiyor.

Arjantin`in yabancı kreditörleri de, gecikmiş borç ödemelerinin derhal ödenmesi isteminden kaçınacaklarını ve borçların yeniden yapılandırılmasını müzakere edeceklerini bildirdi.


 

Etiketler:


EN ÇOK OKUNAN HABERLER

    Sayfa Başı