"Vahap Munyar" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Vahap Munyar" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Vahap Munyar

Arıtma çamurundan petrol üretilecek

BİLİM, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Nihat Ergün, önceki sabah İzmir’de kimya sektörüne dönük stratejiyi açıkladıktan sonra İstanbul’a geçti, akşam ağırlıklı bölümü TÜBİTAK’ın çalışmalarından oluşan sohbet yaptık.

Ergün, önümüzdeki dönem için üzerinde çalıştıkları yol haritalarından birinin de atık ve geri dönüşüm konusu olduğunu vurguladı:

- Şu anda boşa giden, değerinin farkına bile varamadığımız o kadar çok atık var ki... Atıkların bir bölümünü çimento sektörü yakarak enerji ihtiyacını gideriyor.

- Çimento sektörünün yaktıkları arasında arıtma çamuru da var değil mi?

- Evet, ancak şimdi o arıtma çamurlarının daha başka işlere yarayacağını da biliyoruz. Yakmak, sadece onları bertaraf etmek anlamına geliyor. Oysa bertaraf ederken onları daha farklı değerlendirme yolları da var.

- Ne gibi?

- Arıtma çamurunu bazı işlemlerden geçirerek ham petrol elde etmek mümkün.

- Şu ana kadar alınmış bir sonuç var mı?

- İki ayrı merkezde buna dönük çalışmalar yürütülüyor. Fuel oil kıvamında bir ürün elde ediliyor. Rafineride işledikten sonra da akaryakıta dönüşebiliyor.

- Maliyeti böyle bir üretimi yapmaya izin verecek boyutta mı?

- Varili 60 dolara mal olabiliyor. Şu anda ham petrolün varili 100 doların üstünde olduğuna ve bu düzeylerin altına uzun dönem pek düşmeyeceğine göre söz konusu maliyet uygun görünüyor.

- Ticari anlamda üretime geçilebilir mi?

- Bunun hazırlıkları yapılıyor.

Nihat Ergün, bu bilgileri verdikten sonra şu noktanın altını çizdi:

- Arıtma çamurunu dönüştürmekle Türkiye’nin petrol ihityacının tamamını karşılamak gibi bir iddiamız yok. Ancak, belediyelerin artık atıkların da kıymetini bilmeleri gerektiğini ortaya koyuyoruz.

Belediyelerin arıtma çamurlarını bertaraf etmek için üstüne para da ödediklerini kaydetti:

- Arıtma çamurlarının ham petrole dönüşmesi, en azından belediyelerin kendi ihtiyaçlarını karşılamalarını gündeme getirebilir...

Ergün, TÜBİTAK’ta çok büyük bir birikim ve deneyim olduğuna işaret etti:

- TÜBİTAK’ın 1.5 milyar liralık bütçesi var. Ayrıca, araştırma ve proje isteyen kurumlar da TÜBİTAK’a kaynak sağlayabiliyor. TÜBİTAK, çok önemli projelere imza atıyor, ancak çoğu tam anlamıyla üretime yansımıyor, ticarileşmiyor. Bunun için yeni adımlar gerekiyor. Bunun yasal altyapısını tamamladık.

- Nasıl bir yasal altyapı?

- TÜBİTAK şirket kurabilecek, ortaklıklar yapabilecek.

TÜBİTAK’ın girişimcilere de ayrıca destek verdiğine vurgu yaptı:

- Biz 100’er bin liralık teknogirişim desteği veriyoruz. Onlar arasından öne çıkanlar olduğunda TÜBİTAK da 500’er bin liralık kaynakla devreye girebiliyor.
Ergün’ün verdiği mesajlar, TÜBİTAK’daki birikim, deneyim ve Ar-Ge gücünün önümüzdeki dönemde daha fazla öne çıkacağını gösteriyor...

10 yıl içinde kendi uydumuzu fırlatacak füzeyi de yapacağız

BİLİM, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Ergün, Göktürk 2 gözlem uydusunun aralıkta fırlatılacağını belirtti:

- Göktürk 2, uzaydan bize 2.5 metre x 2.5 metre çözünürlükte görüntü verecek. Bu uydu dünyanın her tarafını gözlemleyebilecek. Başkalarına yaptırdığımız
uydularda böyle olanağımız yoktu.

- Uydu nereden uzaya fırlatılacak?

- Bu uydumuzu Çin fırlatacak. Daha sonra Götürk 3, Göktürk 4 ve Göktürk 5’te çözünürlük daha iyi hale gelecek. Hedefimiz çözünürlüğün 20 cm x 20 cm olması. Bunu şu anda ABD ve Rusya yapabiliyor. Bir uydunun ömrü 5 yıl. Yeni uydular tarımsal rekolteyi elde etmekten, mayın taramaya kadar her türlü işte kullanılabilecek.

- Kaç uydu yapılacak?

- 8 yılda 12 uydu yapılacak. Uyduların maden aramaya da büyük katkısı olacak. Ergün, ardından ekledi:

- Kendi uydu fırlatma füzemizi de yapacağız...

O gençler de ödül alacak

ERGÜN, Olimpiyat Oyunları’nda ülkemize madalya kazandıran sporcuların ödüllendirildiğini anımsattı:

- Altın madalya ile dönen sporcuya 2 bin cumhuriyet altını veriyoruz. Değeri 1.5 milyon lirayı aşıyor. Bilim olimpiyatlarında başarılı gençlere ise sadece “aferin” diyoruz. TÜBİTAK’ta bir çalışma yapılıyor. Bilim olimpiyatlarında başarılı olan gençlerimiz de ödül alabilecek.

Ayda 2 bin 500 lira maaş alan öğretim üyesi araştırma yapamaz

NİHAT Ergün, kısa süre önce İstanbul Teknik Üniversitesi’nden (İTÜ) bir yardımcı doçentle tanıştığını kaydetti:

- İTÜ’ye üniversite sınavında ilk 500’de yer alarak girmiş. Sonra devlet bursuyla ABD’de lisansüstü eğitim ve doktora yapmış. ABD’de 6 yıl süren bu eğitim sonrasında 12 yıl devlette çalışma şartıyla dönmüş. Aslında Türkiye’nin araştırma yeteneği olan önemli bir öğretim üyesi haline gelmiş. Ancak, araştırma yapmaya zamanı yok ki.

- Neden?

- Çünkü, ayda 2 bin 500 lira maaş alıyor. Aylık gelirini yükseltebilmek için ikinci eğitimde de ders veriyor. Böylece araştırma yapmaya zamanı kalmıyor.

Bizden bu konuyu özellikle yazmamızı istedi:

- Önümüzdeki dönemde YÖK Kanunu değişecek. Bu değişiklik sırasında araştırma yönü öne çıkan öğretim üyelerine farklı maddi olanaklar sunabilecek çözümler üretmemiz lazım.


TÜBİTAK’ta 2 bin 500 kişi savunma sanayi için çalışıyor

NİHAT Ergün, TÜBİTAK’ta Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) için önemli araştırma ve projelerin yürütüldüğünü ifade etti:

- 250 kilometre mesafede hedefini yüzde 100 tutturan füzeyi ürettik. Seri üretime geçecek noktaya geldik. Kriptolu telefon ve haberleşme yazılımı geliştirildi.

Savunma sanayinde yerlilik oranı yüzde 52’ye kadar çıkıyor.

Ardından ekledi:

- TÜBİTAK’ta 2 bin 500 kişi TSK’nın projeleri için çalışıyor.

- Toplam kadro ne kadar?

- TÜBİTAK’ta 5 bini aşkın kişi çalışıyor.

Fiat ve Renault, yerli marka üzerinde çalışıyor

NİHAT Ergün, Türk otomotiv sektörünün temsilcilerinin marka yaratmanın güçlüğüne vurgu yaptığını vurguladı:

- Biz ülkemizin otomotivde marka yaratacak güce sahip olduğunu düşünüyoruz. Ana üreticilerin bu konudaki cesaretlerini yeniden sorgulamalarında yarar var.

- Fiat’ın CEO’su bu konuda görev alabileceklerini söylemişti.

- Biz de zaten sıfırdan fabrika kurulması için ısrarcı değiliz. Mevcut tesislerden birinde böyle bir marka yaratılabilir. Fiat ve Renault ayrı ayrı çalışmalar yapıyor.

İki kuruluşla da bu çalışmaları görüşeceğiz.

100 bin adetlik satışın marka yaratmak için kolları sıvamaya yetebileceğini kaydetti:

- Sektör temsilcileri daha yüksek satış olması gerektiğinden söz ediyor. Yeni yaratılan markanın birden bire çok yüksek düzeyde satışa ulaşması elbette mümkün değil. 100 binle başlayalım, arkası daha sonra gelir.

1 milyar liraya 16 büyükşehir teknoloji merkezine kavuşacak

BİLİM, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Nihat Ergün, Türkiye’nin 81 ilinde bilim ve teknoloji merkezleri kurulacağını bildirdi:

- İşe önce büyükşehirlerden başlayacağız. Mevcut 16 büyükşehire 5 yıl içinde teknoloji merkezleri kurmak için 1 milyar liralık kaynak ayırıyoruz. 2023’e kadar 81 ilimiz bu merkezlere kavuşacak.

- Bu merkezlerde neler yapılacak?

- Bilim ve teknoloji merkezleri Türkiye’nin geleceğinde belirleyici olacak. Çocuklarımıza, “Dokun, boz, öğren” diyeceğiz.

X