"Rıza Özel" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Rıza Özel" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Rıza Özel

Anıtkabir’in SIRLARI

Büyük Önder Mustafa Kemal Atatürk’ün ebedi istirahatgahı Anıtkabir, büyüleyen mimari yapısının yanı sıra ayrıntılarda saklı olan sırlarıyla da dikkat çekiyor. Her bir noktasında farklı bir anlam taşıyan Anıtkabir, bu özelliğiyle fotoğraf tutmunlarını da cezbediyor.

Ankara’nın en önemli simgesi ve kenti ziyaret eden herkesin ilk durağıdır Anıtkabir.
Temsil ettiği değerlerin yanı sıra, mimari yapısı ile de pek çok fotoğraf tutkununun her bir metrekaresini fotoğraflamak istediği Anıtkabir’in ayrıntıları ise farklı anlamlar taşır. Park alanındaki ağaçlardan, anıta giden Aslanlı Yol’daki aralıklı dizilen taşlara hatta buradaki aslanların sayısının bile bir anlamı vardır. Bu nedenle, hem resmi törenler, hem de bir ziyaret noktası olarak çok sık gittiğim Anıtkabir’in detaylarını aktarmak istiyorum:

50 BİNE YAKIN AĞAÇ

Anıtkabir alanına girer girmez ilk göze çarpan, buranın botanik zenginliği olur. Afganistan’dan ABD’ye, Çin’den Yunanistan’a 24 ülkeden ve Türkiye’nin farklı bölgelerinden gelen 104 ayrı türden 50 bine yakın ağaç ve bitki örtüsünün bulunduğu park, Atatürk’ün ‘Yurtta Sulh, Cihanda Sulh’ özdeyişinden ilham alınarak, Barış Parkı adını almıştır.

24 ASLAN 24 OĞUZ BOYU

Ziyaretçileri Atatürk’ün huzuruna hazırlamak için yapılmış olan 262 metre uzunluğundaki yolun iki yanında, oturmuş halde 24 aslan heykeli bulunmaktadır. Bu sayı 24 Oğuz Boyu’nu temsil eder. Çift çift sıralanmış aslanlar, Türk milletinin birlik ve beraberliğini simgeler. Anadolu’da uygarlık kuran Hititler’in sanat üslubu ile yapılan aslan heykelleri, kuvvet ve sükuneti de anlatır. Yol traverten taşları ile döşelidir. Taşların aralıklı dizilmesi sebebiyle yürüyenler, yere bakarak ilerlemek zorunda kalır ki bu da Anıtkabir’e yaklaşan kişinin başını eğik tutmasını sağlar.

10 KULEYE 10 ANLAMLI İSİM

Aslanlı Yol başındaki 26 basamaklı geniş merdivenlerin hemen başında karşılıklı olarak ‘İstiklal’ ve ‘Hürriyet’ kuleleri yer alır. Anıtkabir’de, simetri gözetilerek yerleştirilmiş 10 tane kule var. Bu kulelere Türk milletinin ve Türkiye Cumhuriyeti’nin oluşumunda etkisi olan önemli kavramları temsil eden Mehmetçik Kulesi, Müdafaa-i Hukuk Kulesi, Zafer Kulesi, Barış Kulesi, 23 Nisan Kulesi, Misak-ı Milli Kulesi, İnkılap Kulesi, Cumhuriyet Kulesi isimleri verilmiş. Kareye yakın dikdörtgen kulelerin üzeri piramit biçiminde çatıyla örtülüdür. Çatıların tepesinde ise eski Türk çadırlarında görülen tunç mızrak ucu vardır.

KİLİM DESENLİ TÖREN MEYDANI

Aslanlı Yol’un sonunda yer alan 15 bin kişilik Tören Meydanı’nın zemininde siyah, kırmızı, sarı ve beyaz renkte traverten taşlardan 373 adet halı ve kilim deseni vardır. Anıtkabir’in 28 basamaklı tören meydanına giriş merdivenlerinin ortasında, tek parçalı yüksek bir direk üzerinde Türk bayrağı dalgalanır. 33.53 metre yüksekliğindeki bu direk, Avrupa’daki tek parça çelik bayrak direklerinin en yükseğidir. Bayrak direğinin kaidesinde yer alan kabartmada, meşale Türk medeniyetini, kılıç taarruz gücünü, miğfer savunma gücünü, meşe dalı zaferi, zeytin dalı ise barışı simgelemektedir.

FOTOĞRAFLARA YANSIYAN MOZOLENİN DETAYLARI

Anıtkabir’in en önemli bölümü olan mozoleye çıkan 42 basamaklı merdivenlerin ortasında ‘Hitabet Kürsüsü’ yer almaktadır. Mermer kürsünün ortasında Atatürk’ün ‘Hakimiyet kayıtsız şartsız milletindir’ sözü yazılıdır. Mozole’nin, ön ve arkaSI sekiz, yan cepheleri on dört kolonla çevrelenmiştir. Mozole cephesinde, solda Atatürk’ün Türk gençliğine hitabesi, sağda ise Cumhuriyet’in kuruluşunun 10. yıldönümünde söylediği Onuncu Yıl Nutku yer almaktadır. Harfler taş kabartma üzerine altın yaldızla yazılmıştır.

40 TONLUK MERMER LAHİT

Şeref Holü’ne bronz kapılardan girilir. Girişin tam karşısında büyük pencerenin yer aldığı nişin içinde, Atatürk’ün sembolik lahdi yer alır. Osmaniye’den getirilen lahit taşı 40 ton ağırlığında tek parça kırmızı mermerdir. Lahit taşının yer aldığı bölümse beyaz Afyon mermeriyle kaplıdır. Şeref Holü’nün zemini Adana ve Hatay’dan, yan duvarları ise Afyon ve Bilecik’ten gelen kırmızı, siyah, yeşil ve kaplan postu mermerlerle kaplıdır. Şeref holünün 27 kirişten oluşan tavanı ile yan galeri tavanları mozaiklerle süslenmiştir. 17 metre yüksekliğindeki holün iki yanında 12 bronz meşale bulunur.

MEZAR ODASI

Büyük Önder Atatürk’ün naaşı, mozolenin birinci katı olan şeref holündeki sembolik lahit taşının tam altında bulunan mezar odasındadır. Selçuklu ve Osmanlı mimarisinde odanın piramit tavanı mozaiklerle süslüdür. Mezar odasının ortasında kıble yönünde kırmızı mermer sanduka ve bu sandukanın çevresinde Türkiye’deki Bütün İllerden, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nden ve Azerbaycan’dan gönderilen toprakların konulduğu pirinç vazolar vardır.

ATA’NIN EŞYALARI SERGİLENİYOR

1960 yılında açılan Anıtkabir Atatürk Müzesi’nde Atatürk’ün kullandığı eşyalar ve kendisine hediye edilen armağanlar, giysileri hatta okuduğu kitaplar aldığı notlar sergilenmektedir. Burası eklenen yeni bölümlerle Çanakkale Savaşı ile Kurtuluş Savaşı’nın da canlandırıldığı bir müze haline gelmiştir.

İNÖNÜ’NÜN LAHDİ

Barış ve Zafer Kuleleri arasında yanları açık sütunların oluşturduğu galerinin ortasında 25 Aralık 1973 yılında vefat eden Atatürk’ün en yakın silah arkadaşı, Kurtuluş Savaşı’nın Batı Cephesi komutanı ve II. Cumhurbaşkanı İsmet İnönü’nün sembolik lahdi yer alır.

Mustafa Kemal Atatürk’ün anıt mezarının bulunduğu Anıtkabir, bugün Anıttepe olarak bilinen eski adıyla Rasattepe olarak anılan 906 rakımlı bölgede inşaa edilmiş. Pojenin belirlenmesinden sonra kamulaştırılması tamamlandıktan sonra 1944 yılında yapımına başlanan anıt, 1953 yılında tamamlandı. 9 Kasım 1953’te de Ata’nın naaşı Etnoğrafya müzesinden buraya nakledildi.

X