Gündem Haberleri

    Anayasa değişikliği teklifi TBMM'de

    Hürriyet Haber
    28.04.2004 - 00:00 | Son Güncelleme:

    Anayasa'nın 10 maddesinde değişiklik yapılmasını içeren teklif AKP tarafından Meclis'e sunuldu. Teklifte idamın ve DGM'lerin kaldırılması öngörülüyor.AKP'li 198 milletvekilinin imzasıyla TBMM Başkanlığı'na verilen Anayasa değişikliği teklifi, Anayasa'nın 10 maddesinde değişiklik yapılmasını içeriyor.     Teklifin gerekçesinde, Türkiye'nin, ''İnsan Haklarını ve Temel Özgürlüklerini Koruma Avrupa Sözleşmesi'nin Ek 13 Numaralı Protokolü''nü imzaladığı belirtilerek, dünyada gelişen yeni demokratik açılımlara uyum sağlanması ve bu açılıma uygun bir şekilde temel hak ve hürriyetlerin evrensel düzeyde kabul edilmiş standart ve normlar ile Avrupa Birliği (AB) kriterleri seviyesine çıkarılması nedeniyle Anayasa'da değişikliğe gidildiği kaydedildi.     Teklif, Anayasa'nın 10, 15, 17, 30, 38, 87, 90, 131, 143 ve 160. maddelerinde değişiklik içeriyor.        Teklif, Anayasa'nın ''kanun önünde eşitlik'' başlıklı 10. maddesine, ''kadın ve erkek, eşit haklara sahiptir'' ibaresinin eklenmesini öngörüyor.         ÖLÜM CEZASI TAMAMEN KALDIRILIYOR     Teklifle ölüm cezası, Anayasa'dan tamamen çıkarılıyor. Bu amaçla, Anayasa'da ölüm cezasına atıf yapan bütün maddelerde değişiklik yapılıyor ve ''ölüm cezası'' ibaresi maddelerden çıkarılıyor.      13 numaralı ek protokolün idam cezasını tamamen kaldırmasını öngörmesi nedeniyle ''...ölüm cezasının infazı'' ile ilgili ibare, ''Temel hak ve hürriyetlerin kullanılmasının durdurulması'' başlıklı 15. maddeden çıkarılıyor.      KİŞİNİN DOKUNULMAZLIĞI  Ölüm cezasının kaldırılması nedeniyle ''kişinin dokunulmazlığı, maddi ve manevi varlığı''nı düzenleyen 17. maddede de değişikliğe gidiliyor.  Öngörülen değişiklik uyarınca, ''meşru müdafaa hali, yakalama ve tutuklama kararlarının yerine getirilmesi, bir tutuklu veya hükümlünün kaçmasının önlenmesi, bir yakalanma veya isyanın bastırılması sırasında silah kullanılmasına kanunun cevaz verdiği zorunlu durumlarda meydana gelen öldürme fiilleri'', ''herkes yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahiptir'' hükmünün dışında bırakılıyor.     ''Suç ve cezalara ilişkin esaslar'' başlıklı 38. maddede de ''genel müsadere cezası verilemez'' hükmü, ''ölüm cezası ve genel müsadere cezası verilemez'' şeklinde değiştiriliyor.  Ayrıca, bu maddenin ''vatandaş suç sebebiyle yabancı bir ülkeye geri verilemez'' ibaresi yerine, ''Uluslararası Ceza Divanı'na taraf olmanın getirdiği yükümlülükler hariç olmak üzere vatandaş suç sebebiyle yabancı bir ülkeye geri verilemez'' ibaresi konuluyor.      TBMM'nin görev ve yetkilerini düzenleyen 87. maddede de ''mahkemelerce verilip kesinleşen ölüm cezalarının yerine getirilmesi...'' ibaresi maddeden çıkarılıyor.         BASINA KORUMA GELİYOR  Anayasa'nın ''basın araçlarının korunması'' başlıkla 30. maddesi yeniden düzenleniyor. Kanuna uygun şekilde basın işletmesi olarak kurulan basımevi ve eklentileri ile basın araçları, suç aleti olduğu gerekçesiyle zapt ve müsadere edilemeyecek veya işletilmekten alıkonulamayacak.     ULUSLARARASI ANDLAŞMALAR  ''Uluslararası andlaşmaları uygun bulma'''yı düzenleyen 90. maddede yapılan değişiklikle, usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası andlaşmalar ile kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası andlaşma hükümleri esas alınacak.      YÖK'TE ASKER ÜYE ÇIKARILIYOR      Genelkurmay Başkanlığı'nın YÖK'e temsilci vermesine son veriliyor.     ''Yükseköğretim üst kuruluşları'' başlıklı 131. maddede öngörülen değişiklikle, Yükseköğretim Kurulu, üniversiteler ve Bakanlar Kurulunca seçilen ve sayıları, nitelikleri, seçilme usulleri kanunla belirlenen adaylar arasında rektörlük ve öğretim üyeliğinde başarılı hizmet yapmış profesörlere öncelik vermek suretiyle Cumhurbaşkanı'nca atanan üyeler ve Cumhurbaşkanınca doğrudan doğruya seçilen üyelerden kurulacak.     DGM'LER KALDIRILIYOR      Devlet Güvenlik Mahkemeleri (DGM) kaldırılıyor. Bu mahkemelerin kuruluşuna ilişkin 143. madde, yürürlükten kaldırılıyor.      ASKERİ HARCAMALARA DENETİM  Sayıştay ile ilgili 160. maddede de değişiklik yapılıyor. Bu maddedeki, ''Silahlı kuvvetler elinde bulunan devlet mallarının TBMM adına denetlenmesi usulleri, milli savunma hizmetlerinin gerektirdiği gizlilik esasına uygun olarak kanunla düzenlenir'' hükmü çıkarılıyor.  Buna göre, Sayıştay Silahlı Kuvvetler elindeki devlet mallarını TBMM adına denetleyecek. ANAYASA KOMİSYONU, TEKLİFİ 30 NİSAN'DA GÖRÜŞECEK   Bu arada TBMM Anayasa Komisyonu, Anayasa değişikliği teklifini 30 Nisan Cuma günü görüşecek.      Teklif, Anayasa Komisyonu'nda kabul edildiği takdirde, TBMM Genel Kurulu'nda ele alınacak. Genel Kurul'daki ilk tur görüşmeler, 4 Mayıs Salı günü yapılacak.      Anayasa ve TBMM İçtüzüğü'ne göre, Anayasa değişikliği Genel Kurul'da iki defa görüşülüyor. Anayasa değişikliğinin ikinci tur görüşmelerine, birinci tur görüşmelerin bitiminden 48 saat geçmeden başlanamıyor.      İkinci tur görüşmede yalnızca maddeler üzerinde verilmiş değişiklik önergeleri ele alınıyor. Birinci tur görüşmelerde üzerinde değişiklik teklifi bulunmayan bir madde hakkında, ikinci görüşmede önerge verilemiyor.      Anayasa değişikliği teklifinin kabulü Meclis üye tam sayısının beşte üç (330) çoğunluğunun gizli oyu ile mümkün olabiliyor.      Meclis üye tam sayısının beşte üçü ile veya üçte ikisinden (367) az oyla kabul edilen Anayasa değişikliği hakkındaki kanunlar, Cumhurbaşkanı tarafından Meclis'e iade edilmediği takdirde halkoyuna sunulmak üzere Resmi Gazete yayımlanıyor. ANAYASA DEĞİŞİKLİĞİNE İLİŞKİN CHP'NİN TUTUMU      Bu arada CHP Grup Başkanvekili Kemal Anadol, 10 maddelik Anayasa değişikliği teklifini destekleyip desteklemeyeceklerini sorusunu yanıtlarken de dokunulmazlık konusundaki ısrarlarının sürdüğünü belirtti. İktidarın bu konuda ''Muhalefetle birlikte çalışma'' tercihinde bulunmadığını kaydeden Anadol, teklifin kendilerine ''Tebliğ'' edildiğini söyledi.Grup Başkanvekili Anadol, kendilerine ''Dün akşam ulaşan teklifi'' incelediklerini ifade etti.AKP'Lİ İPEK: DOKUNULMAZLIKLARI İLERDE TARTIŞIRIZAKP Grup Başkanvekili Haluk İpek ise AB ile uyum konusunda acil yapılması gereken değişikliklerin Anayasa değişikliği teklifine alındığını belirterek, dokunulmazlık konusunun gündemlerinde olmadığını söyledi.      Parlamento'da gazetecilerle sohbet eden İpek, AKP'li milletvekilleri tarafından TBMM Başkanlığı'na verilen Anayasa değişikliği teklifinde hiçbir partinin karşı çıkacak hususlar olmadığını belirterek, teklifi CHP ve DYP'ye de gönderdiklerini ifade etti.      CHP'nin, ''dokunulmazlık'' konusundaki ısrarını kendilerine aktardığını kaydeden İpek, 10 maddelik paket dışında Anayasa değişikliği çalışmalarının bulunduğunu, ancak AB'ye giriş sürecinde müzakerelerin tarihi yaklaştığı için bu teklifi öne aldıklarını bildirdi. Bir soru üzerine, dokunulmazlık konusunun metne alınmadığını hatırlatan İpek, ''Dokunulmazlıkları ilerde tartışırız. Bence, burada tartışmamamız lazım'' dedi.      "TÜM DOKUNULMAZLIKLARI KASTETTİK"İpek, ''Dokunulmazlık konusundaki direnciniz neden?'' sorusuna, şukarşılığı verdi:       ''AB ile ilgili acil konular bu pakete alındığı için dokunulmazlıklar alınmadı. Dokunulmazlık, parlamenter sistemi bir anda değiştirebilecek, çalışma yapısını sekteye uğratabilecek çok hassas bir konu...Tüm AB ülkelerinde farklı da olsa dokunulmazlık var. Önemliolan parlamenter yapıyı korumaktır. Dokunulmazlık, milletvekillerine değil, parlamentonun kendisine verilmiş bir ayrıcalıktır. Bunu kaldırmayı ne biz ne CHP ifade etti. Dokunulmazlık deyince, Türkiye'deki tüm dokunulmazlıkları kastettik. Parlamenter yapıyı bozmayacak şekilde ilerde gündeme getirebiliriz.''
    Etiketler:

    EN ÇOK OKUNAN HABERLER

      Sayfa Başı