Anaflaksiye yenilmeyin

Hürriyet Haber
28.02.2005 - 00:01

Alerjinin en korkulan, en ağır ve tehlikeli şekli anaflaksi. Vücudun tümünü ilgilendiren yaygın alerjik reaksiyonlara bağlı olarak gelişir. ‘Alerjik şok’ ismiyle de bilinir.Erken tanınıp acil olarak tedavi edilmediğinde kişiyi şok ya da ölüme kadar götürebilir. ‘Penisilin iğnesi yapıldı, yaşamını yitirdi’ veya ‘Arı sokmasından öldü’ gibi olayların nedeni hep anaflaksidir.l Anaflaksi sık görülen bir durum mu? Herhangi bir maddeye bağlı ölümcül anaflaksilerin yılda her on milyon insanın 4-20 kadarında görülebileceği tahmin ediliyor. Buna göre, ülkemizde her yıl ortalama olarak 100 kişinin anaflaksiden yaşamlarını yitirdikleri söylenebilir. Penisilin iğnesine bağlı anaflaktik ölümlerin görülme oranı ise yüzde 0.002 olarak bildiriliyor. Arı sokmasına bağlı sistemik reaksiyonlar ise genel nüfusun yüzde 0.4-4’ünde ortaya çıkıyor. l Nasıl oluyor?Anaflaksi, kişinin daha önce karşılaşarak duyarlı hale geldiği bir alerjenle ikinci kez karşılaşmasıyla oluşur. Duyarlı hale gelmek demek, bu alerjenle ilk karşılaşma sırasında, o maddeye karşı IgE sınıfından antikorlar oluşması. Bu antikorlar bazı hücrelerin yüzeylerine yapışırlar. Duyarlı kişi o maddeyle tekrar karşılaştığında, hücre yüzeyindeki antikorla allerjen birleşir ve hücreden bir takım kimyasal maddeler salgılanır. Mediatörler de bağışıklık sisteminin çeşitli bölümlerini harekete geçirerek anaflaksiye neden olurlar.l Anaflaktoid reaksiyon nedir? Anaflaksinin, IgE olmaksızın ortaya çıkan şekli. Zaten anaflaktoid, anaflaksiye benzeyen anlamına gelir. Bazı ilaçların ve egzersizin yol açtığı reaksiyonlar anaflaktoid tiptedir. Tüm araştırmalara rağmen anaflaksinin nedeni saptanamamışsa buna idiopatik anaflaksi denir. l Neler anaflaksiye veya anaflaktoid reaksiyonlara neden olabilir? -İlaçlar (Penisilin, sefalosporin ve diğer antibiyotikler; aspirin, ağrı kesici ve romatizma ilaçları, lokal anestezikler, röntgen çekilirken kullanılan kontrast maddeler...), serumlar ve aşılar, kan ve kan ürünleri, yiyecekler (yumurta, süt, domates, fıstık, deniz ürünleri...), yiyeceklere konan katkı maddeleri, bozulmayı önleyici maddeler (sülfitler), renklendiriciler (tartrazin), tat vericiler, fiziksel etkenler (egzersiz, soğuk)... l Hangi belirtilerle ortaya çıkar? Başta deri, alt ve üst solunum yolları, dolaşım ve sindirim sistemi olmak üzere pek çok organ sistemine ait belirtiler ortaya çıkar. Çok ani çıktığı için sadece doktorlar tarafından değil, herkesce bilinmesi ve ilk acil müdahalenin hemen yapılması çok önemli. Anaflaksinin öncü belirtileri de vardır. Bunlar, tuhaf bir sıkıntı, huzursuzluk ve fenalık hissi ile beraber sıcak basması, çarpıntı ve kaşıntıdır. Bu genel belirtilerden sonra çeşitli organ sistemlerini ilgilendiren belirtiler kendini göstermeye başlar.l Tedavisi nasıl yapılır? Anaflaksi çok acil bir durumdur. Anaflaksi belirtileri saptanır saptanmaz bir taraftan en yakın doktor veya hastaneye ulaşılmaya çalışılırken, diğer taraftan yapılması gereken bazı işlemler var. Alerjenin vücuda girdiği yer belli ise (arı sokmasındaki gibi) o bölgeye hemen turnike yapılarak zehirin kana karışması engellenir. Varsa, arının iğnesi çıkartılır. Kişi sırt üstü yatırılır ve bacakları yukarı kaldırılır. Bu sayede beyin ve kalp gibi önemli organlara daha fazla kan gitmesi sağlanır. Hasta sıcak tutulur. Mümkünse oksijen verilir. Anaflakside yaşam kurtarıcı ilaç adrenalin. Anaflaksi tedavisinde yararlanılan diğer ilaçlar kortizon ve antihistaminiklerdir. Astım krizi belirtileri olan hastalara bronş spazmını azaltan nefes açıcı ilaçlar da verilmelidir. Kan basıncı düşük olan hastalara hem kan basıncını yükselten ilaçlar (vazopressörler) ve hem de damar yoluyla sıvı uygulanır. Gırtlak ödemi nedeniyle asfiksi (boğulma) belirtileri gösteren hastalara nefes alabilmeleri için acil trakeostomi (ana nefes borusuna dışarıdan delik açılması) gerekir. Hazırlayan:Mesude ERŞAN

Yayınlanma Tarihi : 28.02.2005 - 00:00
Etiketler:

    EN ÇOK OKUNANLAR

      Koç Burcu
      21 Mart - 20 Nisan

      Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün

      Boğa Burcu
      21 Nisan - 20 Mayıs

      Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün

      İkizler Burcu
      21 Mayıs - 20 Haziran

      Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün

      Yengeç Burcu
      21 Haziran - 22 Temmuz

      Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün

      Aslan Burcu
      23 Temmuz - 23 Ağustos

      Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün

      Başak Burcu
      24 Ağustos - 23 Eylül

      Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün

      Terazi Burcu
      24 Eylül - 23 Ekim

      Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün

      Akrep Burcu
      24 Ekim - 22 Kasım

      Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün

      Yay Burcu
      23 Kasım - 21 Aralık

      Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün

      Oğlak Burcu
      22 Aralık - 20 Ocak

      Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün

      Kova Burcu
      21 Ocak - 18 Şubat

      Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün

      Balık Burcu
      19 Şubat - 20 Mart

      Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün