AMİPLİ DİZANTERİ

Amipli dizanteri, "Entomoeba histolytica" ismi verilen amipin yol açtığı bir hastalıktır.

AMİPLİ DİZANTERİ

 Her yaşta görülebilir. Amip yiyecek ve içeceklerle bulaşır. Sudaki amip kistleri klorlamaya duyarlıdır. Yüksek ısıda ölürler. Sinekler ve hamam böcekleri de amip kistlerinin taşınmasında rol oynar.

Hasta, amipin bulaşıcı formunu (4 çekirdekli kist) ağız yoluyla alır. İnce bağırsaklarda kist çatlar ve ortaya 4 tane amipçik çıkar. Bunlar da ikiye bölünerek 8 amipçik oluşturur. Daha sonra kalın bağırsağa geçerek, hastalık yapıcı form olan trofozoid şekline dönüşürler ve olgunlaşırlar. Burada su kaybına uğrayan amip, tekrar 4 çekirdekli kist formuna dönüşür ve dışkı ile atılır. Dolayısı ile taşıyıcı olanların dışkısında bu kistler bulunur. Kistler toprak ve suda canlı kalabilirler.

Amipler kalın bağırsağa yerleşerek yaralar oluştururlar. Kalın bağırsağın herhangi bir yerine yerleşebilirler, ancak kan akımının az olduğu yerleri tercih ederler. Kalın bağırsağa yerleşen her amip hastalık yapmaz.

Belirti ve Bulgular

Kuluçka süresi 4-5 günle 1-4 ay arasında olabilir. Su ile bulaşmış olan amipler daha şiddetli hastalık yapar. İştah azlığı, kilo kaybı, kusma ve kanlı ishal ile seyreder. Bazen hiç bir belirti gözlenmez.

Kalın bağırsakta delinme nadiren olur. Ancak genelde kalın bağırsakta kitleler (ameboma) meydana getirirler.

Hastalık oluşumu genelde vücut direncinin düşmesi ile ortaya çıkar, ileri derecedeki hastalarda amip kana karışarak yayılır ve karaciğer, dalak, akciğer, beyin, deri ve idrar yollarında apseler yaparlar.

Karaciğer tutulduğunda; (hepatik amibiazis) ateş, terleme, karaciğerde hassasiyet ve karaciğer büyümesi görülür. 2-3 haftada tüm karaciğer tutulur.

Hastalık diğer ishallerden özellikle kanlı dışkılama ile ayrılır. Bu türlü bir ishaliniz var ise acil olarak doktora başvurmalısınız

Teşhis

Erken tanı önemlidir. Laboratuvar tetkikinde taze dışkı kullanılır. Dışkıda ayağımsı uzantıları ile hareket eden amipler görülür. Dışkıdaki Charcot-Leyden kristalleri tanı koydurucu bir özelliktir.  Taşıyıcılarda 2 çekirdekli kist, hastalarda 4 çekirdekli kist görülür. Ayrıca tutulan organa özgü tetkikler (röntgen, sintigrafi, ultrason gibi) gerekebilir.

Tedavi ve Korunma

Tedavide metranidazol ve terasiklin grubu ilaçlar kullanılır. Genelde 10 günlük tedavi yeterlidir. Diğer birçok ishal tipinde ilaç kullanılmazken özellikle bu tür de mutlaka antibiyotik kullanılmalıdır.

Hastalıktan korunmak için temizlik, içme sularının 50 derecenin üzerine kadar ısıtılması yarar sağlar. Mide asidi kistlere etkisizdir.

Dünya Sağlık Örgütü'nün amipli dizanteri ve benzer hastalıklardan korunmak için 10 altın önerisi:
1) Yiyecekleri alırken güvenilir yerleri tercih edin
2) Yiyecekleri tam olarak pişirin, az pişmiş yemeyin
3) Pişirdiğiniz yemekleri bekletmeden yiyin
4) Yiyecekleri saklarken aşırı özen gösterin
5) Buzdolabından çıkardığınız yemekleri kaynayana kadar ısıtın
6) Pişmiş ve pişmemiş yiyecekleri hiç bir zaman karıştırarak yemeyin
7) Ellerinizi tekrar tekrar yıkayın
8) Mutfağınızın temizliği konusunda son derece titiz olun
9) Yiyeceklerinizi tüm hayvanlardan (sinek, fare, böcek...) koruyun
10) Kesinlikle güvenilir su kullanın

Uz. Dr. Soner Dileklen
Suadiye Memorial Tıp Merkezi İç Hastalıkları Bölümü

Etiketler:
Okuyucu Yorumları { Toplam 1 Yorum }
  • b h 11.4.2008 22:53:36
    tropikal/subtropikal ne demek?<br>ya sizde hic utanma duygusu yok mu?<br>bu kelimelerin turkcesi yok mu?<br>
Koç Burcu
(21 MART - 20 NİSAN)

Çevrenizdeki kişilerin yorumlarına veya neler söylediğine kulak vermeniz gereken günlerdesiniz. Bugünlerde, biraz düşünceli veya...Koç Burcu Günlük Yorumu

Boğa Burcu
(21 NİSAN - 20 MAYIS)

Sevdiğiniz kişilerin yanında yer almanız durumunda size olan sevgilerinin her zamankinden çok olacağını görebilirsiniz. Bir taraftan olumlu bir taraftan da ani tepki...Boğa Burcu Günlük Yorumu

İkizler Burcu
(21 MAYIS - 20 HAZİRAN)

Bugünlerde, yönetici konumundaki kişiler bazı işlerinizde sizi destekleyebilirler. Ancak, sağlığınızı ihmal etmemenizde veya sağlık başlıklı konulara da yoğunlaşmanızda...İkizler Burcu Günlük Yorumu

Yengeç Burcu
(21 HAZİRAN - 22 TEMMUZ)

İç sesinize kulak vererek, aslında tereddütleriniz olmasına rağmen, bazı konularda harekete geçme zorunluluğu hissedebilirsiniz. Aslında, kendinizi baskı...Yengeç Burcu Günlük Yorumu

Aslan Burcu
(23 TEMMUZ - 23 AĞUSTOS)

Bugünlerde, ara bulucu, pazarlıkçı veya diplomatik yönleriniz herkesin sizi takdir etmesini ve söylediklerinizi ciddiye almasını sağlayabilir. Ancak,...Aslan Burcu Günlük Yorumu

Başak Burcu
(24 AĞUSTOS - 23 EYLÜL)

Alışılmadık ve cesur hareket, tepki veya kararlarınızla herkesi şaşırtabilecek konumdasınız. Partneriniz veya çocuklarınızla ilişkilerinizde de fikir ayrılıkları söz...Başak Burcu Günlük Yorumu

Terazi Burcu
(24 EYLÜL - 23 EKİM)

Bugünlerde, hayatınızda her şey uzun zamandır olmadığı kadar olumlu gidebilir. Çevrenizi güzel ve estetik unsurlar ve konular sarabilir. Yaratıcı ve romantik...Terazi Burcu Günlük Yorumu

Akrep Burcu
(24 EKİM - 22 KASIM)

Bugünlerde, yaratıcılığınız yüksek ve kafanızda türlü ve renkli fikirleriniz olabilir. Unutmamak için bir kenara not almanızda fayda var. Tüm...Akrep Burcu Günlük Yorumu

Yay Burcu
(23 KASIM - 21 ARALIK)

Bugünlerde, bazı kişiler sizden taleplerde bulunabilir veya aradıkları cevapları almak veya istediğiniz cevapları vermek üzere kapınıza gelebilirler. Tavsiyeler havada...Yay Burcu Günlük Yorumu

Oğlak Burcu
(22 ARALIK - 20 OCAK)

Kendinizi yalnız, hayallere dalmış veya gerçek yaşamdan kopmuş halde bulabilirsiniz. Ancak, sizi seven kişiler bu anlamda size yardımcı olabilirler. Bugünlerde,...Oğlak Burcu Günlük Yorumu

Kova Burcu
(21 OCAK - 18 ŞUBAT)

Bugünlerde, oldukça yeni şeyler deneyebilir veya yaşam tarzınızda değişiklikler yapmanızı gerektiren yepyeni olaylara girebilirsiniz. Aranızda yaş farkı olan veya...Kova Burcu Günlük Yorumu

Balık Burcu
(19 ŞUBAT - 20 MART)

Bugünlerde, üzerinde anlaşılması gereken konular, pazarlıklar ya da anlaşmalar ön plana çıkabilir. Emin olmadığınız konularda söz vermemeniz veya imza...Balık Burcu Günlük Yorumu