Amerika benim peşimde ben Kral Sarduriye’nin

Urartu lisanını bilen dünyada 35, Türkiye’deyse 22 kişi var. Ülkemizdekilerin 21’i profesör. 22’nciyse Van’ın Çavuştepe beldesindeki ortaokul mezunu bekçi Mehmet Kuşman. Kuşman tabletlerdeki yazıları çözecek kadar bu lisanı iyi biliyor. Bu bilgi ona uluslararası bir kariyer de sağlamış.

Cahit AKYOL/cakyol@hurriyet.com.tr
15 Eylül 2012 - 19:59:05

Mehmet Kuşman (72) masmavi gözlerinin içi gülen, sempatik bir adam. Ortaokul mezunu. Beşi kız, altısı erkek 11 çocuk sahibi. Bekçilik maaşıyla okuttuğu çocuklarından ikisi maden mühendisi olmuş.
Van’ın Gürpınar İlçesi’ne bağlı Çavuştepe Beldesi’ndeki Urartulardan kalan Sarduruhinili Kalesi’ni yıllardır o koruyor. MÖ 800-600 yılları arasında hüküm süren uygarlığın kalesi 49 yıldır ona emanet.
Kral II’nci Sarduriye’nin yaptırdığı kale şimdi bir kalıntı. Ama Urartu uygarlığı için çok önemli bir yer burası. Kuşman da bunun farkında. Bu nedenle yememiş içmemiş Urartu lisanını öğrenmiş. Hikâyesini şöyle anlatıyor:

ÜÇ YILDA ÖĞRENDİM

“1940 doğumluyum. Köyde okul yoktu, ben 10 yaşımdayken yapıldı. İlkokulu köyümde bitirdim. Tarlalarda çalıştım, sonra 1960’ta askere gittim. İzne geldiğimde köyün karşısındaki tepedeki kazı için amele aranıyordu. Başvurdum, işe aldılar. İznim süresince çalıştım, sonra tekrar askere gittim. Teskere alıp köyüme döndüğümde kazı ekibi hâlâ oradaydı. Beni yeniden işe aldılar. Ekip yazın çalışıyor kışın gidiyordu. Bana bekçilik görevi verdiler. Tek başıma aylarca kalenin kapısında oturdum. Canım sıkılmasın diye kitap okuyordum. Topraktan çıkan kitabeleri gördükçe de acaba ne yazıyor diye merak ediyordum. Uzmanlara sorduğumda beni ciddiye almıyorlardı. Hırs yaptım. Ben bu lisanı öğrenmek istiyorum dedim. Güldüler. Van Kalesi’nde çok sayıda kitabe vardı, gittim onları inceledim. Kazı ekibindekiler benim bu ilgimi görünce bana kitaplar hediye etmeye başladı. Başka kitaplar da aldım çalıştım ve üç yılda lisanı çözdüm.

ÖNCE ANKARA’YA SONRA ABD’YE

Mehmet Kuşman Urartuların çivi yazısının hangi sembolünün, hangi harfe denk geldiğini sökünce arkeologları şaşkınlık içinde bırakmış: “1986’nın mayıs ayında Van Müze Müdürlüğü’ne bir yazı geldi. Beni Ankara Milli Kütüphane’de sempozyuma çağırıyorlardı. Çok şaşırdım. Gittim. Yerli ve yabancı hocalar vardı. Önce bana inanamadılar. Sonra o kadar coşkuyla tebrik ettiler ki sevinçten havalara uçtum.
Geçtiğimiz yıllarda da Pasifika Enstitüsü’nün Kaliforniya’nın Los Angeles şehrinde düzenlediği ‘Anadolu Kültür ve Yemek Festivali’ne Van Valiliği’nin davetlisi olarak katıldım. Festivalde Urartuca çivi yazısı hakkında Amerikalı tarihçilere bilgi verdim. Sonra da taşlar üzerine işlediğim Urartu alfabesini, rakamları ve hayvan figürlerinden oluşan kendi yaptığım taşların satışını yaptım. Amerikalılar Urartu çivi yazısına çok ilgi gösterdi.
65 yaşımda emekli oldum. Şimdi gönüllü olarak bekçilik yapıyorum. Devletten para almıyorum. Kalenin temizlik, rehberlik, bekçilik, her şeyiyle
ben ilgileniyorum. Sadece yaptığım taşları satıyorum. Los Angeles Belediye başkanı “gel buraya yerleş” teklifi yaptı. Ama kabul etmiyorum. Ben kralın temsilcisiyim. Onun peşinden gidiyorum. ABD de bu nedenle benim peşimde ama gitmiyorum” diyor.

Yayınlanma Tarihi : 16 Eylül 2012 - 00:00:00
Etiketler:


    EN ÇOK OKUNANLAR

      Koç Burcu
      21 Mart - 20 Nisan

      Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün

      Boğa Burcu
      21 Nisan - 20 Mayıs

      Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün

      İkizler Burcu
      21 Mayıs - 20 Haziran

      Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün

      Yengeç Burcu
      21 Haziran - 22 Temmuz

      Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün

      Aslan Burcu
      23 Temmuz - 23 Ağustos

      Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün

      Başak Burcu
      24 Ağustos - 23 Eylül

      Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün

      Terazi Burcu
      24 Eylül - 23 Ekim

      Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün

      Akrep Burcu
      24 Ekim - 22 Kasım

      Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün

      Yay Burcu
      23 Kasım - 21 Aralık

      Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün

      Oğlak Burcu
      22 Aralık - 20 Ocak

      Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün

      Kova Burcu
      21 Ocak - 18 Şubat

      Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün

      Balık Burcu
      19 Şubat - 20 Mart

      Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün