‘Ama’ siz bir mucizesiniz

Pasifik'in denizkızlarıyla tanışın: ‘Ama’lar. Kelime anlamı denizin kadını olan ‘Ama’, ismini çıplak dalgıçlık yapan kadınlardan alıyor. Japon kültürünün parçası olan geleneğin tarihiyse 2 bin yıl öncesine kadar uzanmakta.

Ayla GÜNERHAN
26.08.2014 - 01:09 | Son Güncelleme :

İstiridye toplamak için buz gibi suda 30 metreye kadar tüpsüz dalmak ‘Ama’ların hayatlarının sıradan bir parçası. Dalgıçlığı yüzyıllardır üstlenmiş olmalarının sebebiyse kadınların soğuk suya erkeklerden daha dayanıklı olduğu inancı: ‘Ama’ kültüründe kadın vücudunun dalmaya daha elverişli olduğu düşünülüyor.

Pasifiğe kıyı küçük köylerde ve Hegura Adası’nda süregelen gelenek, Japonya’nın tarihi kadar eski. En eski Japon şiiri antolojisi Man’yoshu’da bile ‘Ama’lardan bahsediliyor. Denizin kadını olmak en büyük gurur kaynağı. Geleneği devam ettirdiği için Hegura Adası’nda doğan her kız çocuğu şenliklerle kutlanıyor.

ANAERKİL DALGIÇLAR

‘Ama’ siz bir mucizesiniz
En eski Japon şiiri antolojisi Man’yoshu’da bile ‘Ama’lardan bahsediliyor.


Okyanusu okumayı anneden kızına geçen teknikle öğreniyor. Fırtınadan korunmak, nereye dalacağını bilmek, ciğerin kapasitesini artırmak, nefesi elverişli kullanmak ve hız işin püf noktası. Daha hızlı yüzebilmek için tamamen çıplak dalma geleneği, adanın geçmiş kültürünün bir parçası olsa da uzun zaman önce terk edilmiş ve yerini fundoshi’ye (bele sarılan bir peştamal) bırakmış. Dalgıçlığın simgesi haline gelen fundoshi 1960’lara kadar gelse de bugün sık rastlayabileceğiniz bir kıyafet değil. 60’larda adaya gelen turistlerin yarı çıplak denizkızlarına verdiği tepkiler yüzünden, rutin bir kıyafet olmaktan çıkmış.

‘Ama’ların minimum ekipmanla dalmalarının bir diğer sebebi de kendilerini denizle bir bütün olarak görmeleri. Kötü ruhlardan korunmak için saça takılan ‘tenugui’ (bandana) ve istiridyeyi kayadan koparmak için kullanılan ‘kaigane’ (sıpatula biçiminde özel bir bıçak) geleneksel ‘Ama’ların yegâne yoldaşı. Günümüzün Ama dalgıçları da bu portreden çok uzak değil.

‘Ama’ siz bir mucizesiniz
İstridyeleri kayadan kopartıp sepetlerine koymak için Kaigane kullanıyorlar.


Avlanmanın binlerce yıldır Hegura’da devam edebilmesi, halkın sürdürülebilir avlanmayı benimsemesinde gizli. Dalgıç kıyafeti ancak 1990’ların sonunda ve bir koşulla benimsendi: avlanma süresinin kısıtlanması. Dalış süresi 4’ten 1 saate indirilerek teknolojinin avlanmada getireceği artış dengelendi. Şnorkel ve dalış tüpüyse bugün bile kullanılmıyor. ‘Okyanusu Temizleme Günü’ düzenlemeleri ‘Ama’ların ekosisteme gösterdiği önemin nişanesi. Adada sadece 2 tane araba var: Biri çöp toplamak için diğeriyse acil durumlar için kullanılıyor.

‘Ama’lar bugün inci dalgıçları olarak da tanınmakta. İstiridye, ıstakoz ve ahtapot geleneksel avlanmanın bir parçası. İnciyse Mikimoto Adası’nda inci bulmak için onların kullanılmasıyla resme dahil oldu. Bugün inci dalgıçlarıyla özdeşleştirilen bir diğer dalgıç kıyafeti ‘beyaz tunik’ nev’i şahsına münhasır ‘Ama’ların tarihiyle bu noktada kesişti. Çıplak dalan ‘Ama’lar adaya gelen turistleri şok edince Mikimoto İnci Şirketi dalgıçları için bu kıyafeti tasarladı.

İNCİ PEŞİNDE

‘Ama’ siz bir mucizesiniz
‘Ama’ların bellerine sardıkları peştemalin adı fundoshi.


‘Ama’lar, okyanusun ıslık çaldığı kadınlar olarak da anılır; güzellikleri bir yana bunun diğer bir sebebi dalış metotları. İnci üreten istiridyelere ulaşmak için ‘Ama’lar deniz tabanına kadar dalmak zorunda. Bu noktaya ulaşmak içinse dondurucu suda nefeslerini iki dakika tutmaları. İşin zor kısmı, yukarı çıktıktan sonra nefes düzenleyip vücut ısısını korumakta. Soğuk suya tekrar dalmadan kullandıkları nefes tekniği ıslık sesine benzer, işte okyanusun sanki ‘Ama’ için yankıladığı sesde bu soluk seslerinden gelir.

‘Ama’ siz bir mucizesiniz
Kötü ruhlardan korunmak için bandana takıyorlar.


‘Ama’ kültüründe her dalgıcın uymak zorunda olduğu yıllardır süregelen kurallar var: av mevsiminin dışında dalmamak, ortak karar verilen dalış süresine uymak ve koruma altındaki bölgelere girmemek. Okyanusla ahenk içerisinde olmak kültürün belkemiği. Sudan çıkartılan istiridye olgunluk ebadından küçükse (10 cm) ‘ömrü sonlanmaktan çok uzakta’ düşüncesiyle denize geri atmaları bu kültürün bir göstergesi.



EN ÇOK OKUNANLAR

    Koç Burcu
    21 Mart - 20 Nisan

    Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün

    Boğa Burcu
    21 Nisan - 20 Mayıs

    Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün

    İkizler Burcu
    21 Mayıs - 20 Haziran

    Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün

    Yengeç Burcu
    21 Haziran - 22 Temmuz

    Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün

    Aslan Burcu
    23 Temmuz - 23 Ağustos

    Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün

    Başak Burcu
    24 Ağustos - 23 Eylül

    Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün

    Terazi Burcu
    24 Eylül - 23 Ekim

    Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün

    Akrep Burcu
    24 Ekim - 22 Kasım

    Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün

    Yay Burcu
    23 Kasım - 21 Aralık

    Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün

    Oğlak Burcu
    22 Aralık - 20 Ocak

    Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün

    Kova Burcu
    21 Ocak - 18 Şubat

    Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün

    Balık Burcu
    19 Şubat - 20 Mart

    Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün