Alışveriş tutkusu

Hürriyet Haber
17.09.1998 - 00:00 | Son Güncelleme :

Uzmanlar aşırı istekle alışveriş yapma dürtüsünü bir rahatsızlık olarak tanımlıyorlar. ‘‘Kompulsif satın alma dürtüsü’’ olarak adlandırılan bu rahatsızlık, kişinin satın alma dürtüsü hissetmesi ve denetleyememesi sonucu ortaya çıkıyor.

Kadınlarda daha fazla görülen ‘‘Kompulsif satın alma dürtüsü’’ne her normal insanda yüzde 80 ile yüzde 90 oranında rastlanıyor. Hekimler tarafından, kişisel ve ailevi sorunlara yol açan tekrarlayıcı dürtüsel aşırı satın alma olarak tanımlanıyor. Konu hakkında görüşlerini aldığımız psikiyatrist Dr. Ümit Boz, kompulsif teşhisinin konulabilmesi için kişide bir akıl hastalığının olmaması gerektiğini, normal insanlarda rastlanan bir rahatsızlık olduğunu vurguluyor. Çünkü akıl hastalığı olan insanların alışveriş yapıyor ya da yapmıyor olmasının bir kriter oluşturmadığını söylüyor. Dr. Boz, ‘‘Bu davranışların sonunda, kişi yüksek miktarda borçlanıyor. İnsanların çoğu, eylem öncesinde dayanılmaz bir arzu, denetlenemez bir istek ve hızla artan bir gerginlik hissi duyuyor. Bunu yalnızca alışveriş yaparak, eşya satın alarak giderebiliyorlar. Bu rahatsızlığı yaşayanların çoğu, bu düşünce ve istekleri rahatsız edici buluyor ve karşı koymaya çalışıyor’’ diyor.

Satın alma dürtüsünün tekrarlamasını engellemeye çalışanlar iki yol seçiyor. Ya hiç gitmiyor ya da kendisini engelleyecek bir arkadaşıyla gidiyor. Bazısı elinde bulunan kredi kartlarını iade ederek kendince önlem almaya çalışıyor. Dr. Boz, ‘‘Rahatsızlığı duyan kişiler, dürtülerini gidermek için bir mağazaya girdiklerinde ne alacaklarını bilmiyor ya da farkında olamıyor. Kadınlar daha çok elbise, kozmetik ve mücevher alıyor. Erkekler ise gelişmiş teknolojik aletler, spor malzemeleri olmak üzere daha çok büyük ev eşyaları alıyor. Çoğu zaman üzüntü ve yalnızlık, kızgınlık, engellenme gibi olumsuz duygular eşya alışındaki artışa yol açarken kimi zaman da mutluluk, heyecan duyma gibi olumlu duygularla alışveriş yapıyor’’ diyor.

Tedavi edilmezse, ömür boyunca işler her yolunda gitmediğinde dönem dönem tekrarlıyor. Bir hekime başvurarak anti-depresif tedavi görmek gerekiyor.

Kadınlar bu problemi daha çok yaşıyor

Depresyonla ortaya çıkan, ‘‘Kompulsif satın alma dürtüsü’’nü daha çok kadınlar yaşıyor. Başlama zamanı ise ortalama 17.5 ile 30 yaşları arasına denk geliyor. Hastalık büyük borçların oluşması, bu borçları ödeyememe ve alışverişte büyük zaman kaybedilmesi sonrasında ortaya çıkıyor. Evde alınan eşyalara artık konulacak yer bulunamamasıyla aile içinde yaşanan sorunları artırıyor. Bu nedenle teşhis konulması da oldukça zor olabiliyor. Psikiyatrist Dr. Ümit Boz, ‘‘Satın alma istekleri dönem dönem tekrarlayabiliyor. Yaklaşık olarak 1-7 saat sürüyor. Bazılarında saat başı tekrarlanırken bazılarında ayda bir ortaya çıkıyor. Hedef, alışveriş sonunda, rahatlama ve gerginligin ortadan kaybolması. Zamanla bu olumlu duygunun yerini kızgınlık, pişmanlık ve üzüntü alıyor. Yakınlarına, doktoruna söz etmiyor.’’

Etiketler:


EN ÇOK OKUNANLAR

    Koç Burcu
    21 Mart - 20 Nisan

    Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün

    Boğa Burcu
    21 Nisan - 20 Mayıs

    Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün

    İkizler Burcu
    21 Mayıs - 20 Haziran

    Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün

    Yengeç Burcu
    21 Haziran - 22 Temmuz

    Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün

    Aslan Burcu
    23 Temmuz - 23 Ağustos

    Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün

    Başak Burcu
    24 Ağustos - 23 Eylül

    Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün

    Terazi Burcu
    24 Eylül - 23 Ekim

    Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün

    Akrep Burcu
    24 Ekim - 22 Kasım

    Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün

    Yay Burcu
    23 Kasım - 21 Aralık

    Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün

    Oğlak Burcu
    22 Aralık - 20 Ocak

    Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün

    Kova Burcu
    21 Ocak - 18 Şubat

    Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün

    Balık Burcu
    19 Şubat - 20 Mart

    Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün