Aklanmak için son 3 gün

Hürriyet Haber
28 Eylül 1998 - 00:00Son Güncelleme : 28 Eylül 1998 - 00:01

Kayıt dışı servetleri kayıt altına alacak olan Mali Milat uygulamasına bugünden itibaren 3 gün kaldı. 30 Eylül'de bankalarda bir gün bloke edilen 3.5 milyar liranın üzerindeki nakit para ve döviz için, gelecekte hesap sorulmayacak.

Maliye Bakanlığı, Mali Milat'a rağmen sisteme girmeyen kaçaklar için Cumhuriyet tarihinin en büyük denetimine hazırlanıyor. Emlak sahipleri için tanınan beyanname verme süresi de yine 30 Eylül'de sona erecek.

Maliye Bakanlığı'nın ‘‘Ak çarşamba’’ olarak nitelendirdiği Mali Milat uygulamasına 3 gün kaldı. 30 Eylül'de bankalarda bir gün bloke edilen 3.5 milyar liranın üzerindeki nakit para ve döviz için, gelecekte hesap sorulmayacak.

Maliye Bakanlığı, Mali Milat'a rağmen sisteme girmeyen kaçaklar için Cumhuriyet tarihinin en büyük denetimine hazırlanıyor. Vergi reformuyla getirilen ve kamuoyunda mali milat olarak nitelenen kayıtdışı tutulan nakit para, döviz ve benzeri kıymetlerin kayda sokulması ile kayıtlarda yeraldığı halde mevcut olmayan mallar ile faturasız malların beyanını içeren uygulamanın sonrası için de çalışmalara başlandı.

Maliyede, bu amaçla özel denetim ekipleri kuruluyor. Hesap uzmanı, maliye müfettişi ve gelirler kontrolörlerinden oluşan merkezi denetim elemanları koordinatörlüğündeki bu ekipler, Kasım ayı başından itibaren belli merkezlerde, seçilen sektörlerde envanter araştırması yapacak. Özellikle vergi kaçağının fazla olduğu bilinen sektörlerde yoğunlaştırılacak bu denetimler sırasında, makina ve teçhizat dahil demirbaş sayımında bulunulacak. Maliye yetkilileri, geçmişte de bazı merkezlerde zaman zaman envanter araştırması yapıldığını ve bundan çok olumlu alındığına dikkati çekti.

NEREDEN BULDUN?

Yılbaşından itibaren ise bu defa mal hareketleri, Türkiye çapında vergi numarasının da yardımıyla çok yakından izlenmeye başlanacak. Bu doğrultuda, yat, kotra, uçak, villa ve yalı alanlar, gayrimenkul ve taşıta büyük paralar dökenlerin durumu tek tek gözden geçirilecek. Bunların 1998 içinde verdikleri gelir ve kurumlar vergileri çıkarılacak, mali milattan yararlanıp yararlanmadıklarına bakılacak. Harcamalar ile daha önce ortaya konulan gelirler arasında uçurum bulunması halinde söz konusu kişilere, ‘‘Bunun suyu nereden geliyor? Bu parayı nereden buldun?’’ sorusu yöneltilecek.

Maliye Bakanlığı'ndan bir üst düzey yetkili, mali milat ile devletin vatandaşa barış elini uzattığını, bugüne kadar yasalara aykırı hareket edenlere yeni ve temiz bir imkan verildiğini belirtti. Buna rağmen, kayıtdışı kalmak isteyenlerin bunun sonucuna da katlanacağını kaydeden aynı yetkili, şöyle devam etti: ‘‘Bu reformun en büyük özelliklerinden birisi, vatandaşa 'ispat yükümlülüğü' getirmesidir. Yeni yılda harcamasını ve gelirini ispat edemeyenler, çok zor duruma düşecektir. Oluşturduğumuz sistemle sadece İstanbul'da aynı anda 5 bin mükellefi denetleme olanağımız var. Herkes, buna göre hareket etsin.’’

Kim ne yapacak?

Nakit parası olanlar: 3.5 milyar lira ve üstünde nakit paraya sahip olanlar, bu parayı bankaya bloke ettirecekler. Para bloke edildikten sonra, banka hemen parayı serbest bırakacak.

Dövizi olanlar: Karşılığı 3.5 milyar lira ve fazlasına denk gelen döviz, bankalara bloke edilecek. Eğer, elinizde hem döviz hem de lira bulunuyorsa ve bunun toplamı eğer 3.5 milyar lira ve üzerine çıkıyorsa yine bloke ettirmeniz gerekiyor.

Altını olanlar: Altın ve mücehverat gibi kıymetler için blokaj yapılmayacak. Ancak, bu tür değerli kıymetleri alırken, satıcıdan bir de gider pusulası alınması gerekiyor.

Antika sahipleri: Mali Milat uygulamasına göre bu tür kıymetler için de blokaj sözkonusu değil. Ancak, yine mücehverde olduğu gibi, satıcıdan bir gider pusulası alınması gelecekte servetinizi açıklamak açısından gerekiyor.

Çek-senet sahipleri: Çek ve senetler, ticari hesabı bulunanların defterlerinde kayıtlı olduğu için bloke edilmeyecek.

Emlak ve oto sahipleri: Devlet kayıtlarında bulunudğu için sahip olduğunuz gayrımenkulde tapu bloke edilmeyecek. Otomobilde de yine ruhsatın blokajına gerek bulunmuyor.

hisse senedi sahipleri: Şirketlerin kayıtlarında bulunduğu için hisse senetleri ve tahvillerin de blokajına gerek bulunmuyor. Ancak eğer sahip olduğunuz hisse senetleri hamiline ise bunları bloke ettirmeniz gelecekte servetinizi açıklarken sizin yararınıza olacak.

20 milyar dolar kayda girecek

İktisatçılar, Mali Milat uygulaması ile kayda girecek servet miktarının 10-12 milyar dolar düzeylerinde olacağını tahmin ederken Maliye Bakanlığı yetkilileri bu rakamın 20 milyar dolara ulaşabileceğini kaydediyorlar. 200 milyar dolarlık milli gelirin yarısı kadar bir miktarın, yani 100 milyar doların kayıtdışında bulunduğunu belirten iktisatçılar ve bankacılar, bunun yüzde 10'unun yani, 10-12 milyar dolarlık bir servetin kayda girebileceğini tahmin ediyorlar. Vergi reform yasası ve özellikle Mali Milat'ı halka anlatmak için her yolu değerlendiren Maliye Bakanlığı yetkilileri ise kayda girecek miktar konusunda herhangi bir rakam telaffuz etmek istemiyorlar. Maliye Bakanı Zekeriya Temizel, en son İstanbul'da yapılan bir basın toplantısında Mali Milat konusunda sorduğumuz bir soruya, ‘‘biz bazı konularda, yanlış anlamaları önlemek için rakam vermiyoruz’’ dedi. Mali Milat konusunda Hürriyet'e açıklamalar yapan Maliye Bakanlığı yetkilileri 17-20 milyar dolar civarında bir servetin kayda gireceğini görüşünde birleşiyorlar.

BANKALARIN TRAFİĞİ

Bu arada kayıtdışındaki varlıklarını kayıt altına aldırmak isteyen vatandaşların, geçen hafta ortalarından itibaren banka şubelerine gidip hesap açtırmaya başladığına dikkat çeken bankacılar, bugünden itibaren 30 Eylül'e kadar kendilerini zor günlerin beklediğini söylüyorlar. Büyük bir bankanın üst yöneticisi, geçen hafta içinde bazı müşterilerinin, son güne kadar beklemeden, çek, döviz ve hisse senedi gibi yastık altında duran varlıklarını kendilerine getirerek kaydettirmeye başladığını belirtiyorlar. Bazı müşterilerin, bankalara kayıt ettirmek için çuvallarla hisse senedi getirip kayıt ettirmek istedikleri fakat banka şubelerinde koyacak yer darlığı yüzünden sorunlar yaşandığı konuşuluyor.






Etiketler:


    EN ÇOK OKUNANLAR

      Sayfa Başı