Gündem Haberleri

    Ağustos denklemi

    Hürriyet Haber
    16.03.1998 - 00:00 | Son Güncelleme:

    Türk Silahlı Kuvvetleri'nin üst kademesindeki terfi ve tayinlere ilişkin tartışma ve spekülasyonlar, her yıl genellikle ağustos ayındaki Yüksek Askeri Şûra toplantısı öncesinde Türkiye'nin gündemine gelir. Ancak Başbakan Mesut Yılmaz'ın Gürcistan gezisini izleyen gazetecilerin Tiflis'ten geçtikleri haberlerle birlikte, sözkonusu tartışma bu yıl erken bir zamanda Türkiye'nin gündemine oturdu. Üstelik, bu tartışma hükümet-ordu ilişkilerinin hassas olduğu ve darbe söylentilerinin Türk siyasetini kapladığı bir döneme raslıyor.

    Tartışmanın odağında, Genelkurmay Başkanı Orgeneral İsmail Hakkı Karadayı'nın görev süresinin uzatılıp uzatılmayacağı sorusu yer alıyor. Orgeneral Karadayı, bu yıl ağustos ayı sonunda Genelkurmay Başkanlığı'ndaki 4 yıllık görev süresini tamamlıyor.

    Hükümet, Orgeneral Karadayı'nın süresini uzatır mı?

    Yoksa, ‘‘Yasa ve teamüller neyi gerektiriyorsa o yapılacaktır. Geçen ağustos ayında da aynı mantıkla kara, deniz ve jandarma komutanlarının görev sürelerinde uzatmaya gidilmemiştir’’ mi denir?

    Hükümetin hangi şıkta karar vereceği, Türk Silahlı Kuvvetleri'nin 2 binli yılların ilk başlarındaki komuta kademesinin nasıl şekilleneceği sorusuna farklı yanıtlar getiriyor.

    UZATMA OLMAZSA NE OLUR?

    Önce uzatma olmaması halinde nasıl bir senaryonun şekilleneceğini irdeleyelim:

    Karadayı emekli olursa, Genelkurmay Başkanlığı'na Kara Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Hüseyin Kıvrıkoğlu geliyor.

    Orgeneral Kıvrıkoğlu 64 yaşında. Genelkurmay başkanları için emeklilik yaşı 67. Bu durumda Orgeneral Kıvrıkoğlu, bu görevde 3 yıl kalabilecek ve 2001'de emekli olacak.

    Bu senaryoda, önümüzdeki ağustos ayında Kıvrıkoğlu'ndan boşalacak olan Kara Kuvvetleri Komutanlığı'na, 1. Ordu Komutanı Orgeneral Atilla Ateş'in getirilmesi en kuvvetli olasılık. Çünkü, yerleşik geleneğe göre, Kara Kuvvetleri Komutanlığı'na 1. Ordu'dan gidiliyor.

    Kuvvet komutanlıklarının görev süresi iki yıl. Atilla Ateş'in bu görevde 2000'e kadar 2 yıl süreyle kalıp, buradan emekli olması muhtemel. Çünkü, Kıvrıkoğlu 2001'e kadar Genelkurmay'ın başında kalıyor.

    Orgeneral Ateş, bu tarihte emekliye ayrıldığında, 1. Ordu Komutanlığı'nda oturan orgeneral, Kara Kuvvetleri Komutanlığı'nı kendisinden devralacak. Bu orgeneral, aynı zamanda 1 yıl sonra, 2001'de Kıvrıkoğlu 67 yaşında emekliye ayrıldığında Genelkurmay Başkanlığı'na gelecek.

    Bu orgeneral kim olabilir?

    1996 DEVRESİ DAHA ŞANSLI

    Karadayı'nın süresi uzatılmadığı takdirde, aynı devreden olan Genelkurmay İkinci Başkanı Orgeneral Çevik Bir, Ege Ordu Komutanı Orgeneral Doğu Aktulga ve Orgeneral Necati Özgen'in 1999’da 4 yıllık görev sürelerini bitirdikleri için emekli olmaları gerekiyor. (Kuvvet komutanı olamayanlar orgenerallikte en çok dört yıl kalabiliyor.)

    Bu üç komutandan biri, önümüzdeki ağustos ayında, Ateş'in boşaltacağı 1. Ordu Komutanlığı'na gelse bile, bu görevde en çok bir yıl kalıp emekliye ayrılacak. Çünkü 1999 yılında orgenerallikteki dördüncü yılını doldurmuş olacak.

    Bu durumda, kıdemde bu üç orgeneralden bir dönem sonrasını temsil eden NATO Güneydoğu Avrupa Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Hilmi Özkök ve İkinci Ordu Komutanı Rasim Betir menzile giriyorlar. Her iki orgeneral de bu rütbeye 1996 yılında terfi etmişlerdi. Emeklililekleri ancak 2000 yılında geliyor. Dolayısıyla, 1999 yılında üç orgeneralin (Bir-Aktulga-Özgen) emekli olması halinde, 1. Ordu Komutanlığı'na Özkök ya da Betir'in getirilmesi gündeme geliyor.

    1999 yılında 1. Ordu Komutanlığı'na gelen bu orgeneral 2000 yılında Ateş'ten boşalan Kara Kuvvetleri Komutanlığı'na, 2001 yılında da Genelkurmay'ın başına gelebilir.

    UZATMA OLURSA

    Karadayı'nın görev süresini uzatılması halinde, yukarıdaki senaryoda şekillenen tablo büyük ölçüde değişiyor.

    Bu senaryoyla, Kıvrıkoğlu, Genelkurmay Başkanlığı'nı bir yıl kısa yapacak. Kıvrıkoğlu, Kara Kuvvetleri Komutanlığı' nda bir yıl daha kalıp, 1999 yılında Genelkurmay Başkanlığı'nı üstleniyor. Bu görevde iki yıl kalıp, 2001 yılında yaş haddinden emekliye ayrılıyor. Ancak Kıvrıkoğlu'nun Kara Kuvvetleri'nde bir yıl daha beklemesi, 1. Ordu Komutanlığı ve altındaki denklemi değiştiriyor. Çünkü bu takdirde Atilla Ateş önümüzdeki ağustos ayında dört yılını doldurduğu ve bir üst göreve çıkamadığı için emekliye ayrılıyor.

    Ateş önümüzdeki ağustos ayında emekli olursa, yerine orgenerallikte üç yıl kıdemi olan komutandan birinin getirilmesi gerekiyor. Bu durumda Çevik Bir, Doğu Aktulga ve Necati Özgen'den biri üzerinde karar kılınması gerekiyor. Bu devrede Çevik Bir, Yüksek Askeri Şura'dan ön sırada çıktığı için teamül gereği daha şanslı bir konuma geliyor.

    Çevik Bir, önümüzdeki ağustos ayında 1. Ordu Komutanlığı'na giderse, 1999 yılında Kıvrıkoğlu'nun Kara Kuvvetleri'nden Genelkurmay'a geçişi nedeniyle boşalacak olan Kara Kuvvetleri Komutanlığı'nın başına geliyor.

    Bir, 1999 yılında Kara Kuvvetleri'ne geçerse, 2001 yılına kadar bu görevde kalıyor. 2001 yılı aynı zamanda Kıvrıkoğlu'nun emeklilik yılı. Bu durumda Genelkurmay Başkanlığı' na 2001 yılında gelecek olan kişi Çevik Bir olabilir.

    Tabii, bu senaryolardaki süreçler içinde her aşamada siyasi otoritenin onayının gerekli olduğunu da özellikle vurgulamak gerekiyor.






    Etiketler:
    

    EN ÇOK OKUNAN HABERLER

      Sayfa Başı