Gündem Haberleri

GÜNDEM

    Afganistan'da Sovyetlerin hataları tekrarlanmamalı

    Newsweek
    16 Aralık 2009 - 00:08Son Güncelleme : 16 Aralık 2009 - 12:06

    Afganistan’da Sovyetlerin başarısız deneyimine benzer şeyler yaşansa da ABD’nin ülkedeki çabasına iyimser gözlerle bakmak için de bazı sebepler var

    Newsweek dergisinde, “Learning from the Soviets (Sovyetler'den ders almak)” başlığıyla yayımlanan haber analizde, ABD Başkanı Barack Obama’nın yeni Afganistan stratejisinin Sovyetlerin daha önce bölgede yaşadığı deneyimle benzerlik gösterdiğine dikkat çekilirken, Obama’nın bugüne kadar hiçbir dış gücün başarılı olamadığı bir konuda, çabalarını iki katına çıkarardığına değinildi.     

     

    SOVYETLERDEN DERS ALINMALI          

    ABD’nin bugün ülkede karşına çıkan birçok sorunu yaklaşık 30 yıl önce Sovyetler de yaşadı. Bölgesel ayaklanmaları durdurmak, Pakistan sınırındaki isyancılara verilen desteği kesme ve Kabil’de güvenilir bir hükümet kurmak isteyen Ruslar, kendilerinin ulaşamadıkları bu hedefleri, ABD’nin Sovyetlerin hatalarından ders alarak gerçekleştirebileceğine inanıyor.            

    O tarihte, Sovyetler, Afganistan savaşında uluslararası kamuoyu tarafından desteklenmeyip, kınanmıştı. Hatta ABD, 1980 Moskova Olimpiyat Oyunları’nı boykot edip, ülkeye ticari yaptırımlar uygulamıştı. Ancak Obama yönetimi bugün NATO'dan büyük bir destek görüyor.       

    Analize göre, iki dönem arasındaki en büyük fark, 1980’li yıllarda hem para hem de silah desteği gören Taliban askerlerinin artık süper bir güç tarafından desteklenmemesi. O tarihte Pakistan ve ABD tarafından desteklenen mücahitler, artık o kadar güçlü değil ve bu durum ABD’nin başarılı olma ihtimalini artırıyor.

    İKİNCİBİR VİETNAM OLMAYACAK

    Taliban’ın diğer ülkelerden aldığı desteğin kesilmesi ve teknik ve teknolojik olarak 1980’li yıllardaki kadar güçlü olmamasından dolayı ABD’nin Sovyetlerden daha iyi bir durumda olduğunu söyleyen Rusya Bölgesel Kalkınma Enstitüsü’nün direktörlerinden Yuri Krupnov, “Bu savaş ABD için ikinci bir Vietnam olmayacak” yorumunu yapıyor.

     

    Analizde değerlendirmelerine yer verilen Krupnow aynı zamanda, NATO’nun Sovyetlerin yaptıklarını tekrarlamama konusunda ABD’den daha iyi bir iş çıkardığını belirtti.

      

    Bölgedeki ABD’li askerlerin hem savaş sırasında hem de çatışmalar sonrasında hapse atılan Taliban güçlerine Sovyetler kadar acımasızca davranmadıklarına da dikkat çekilen analizde,204 yılında yaşanan Abu Ghraib hapishanesi skandalının ardından, ABD’li askerlerin daha dikkatli hareket ettikleri ve suçlulara daha iyi muamele ettikleri belirtildi.

     

    SOVYETLERİN BAŞARISIZLIKLARI

    Analizde, Rusların savaşı asker sayısını artırarak kazanmaya çalıştığı ancak bunda başarılı olmadıklarına dikkat çekilirken, ABD’nin de benzer bir strateji benimsemesinin akıllara başarısızlık olasılığını getirdiğine dikkat çekildi.

    Sovyetlerin başarısızlığında, ülke halkının gönlünü alma işinin Sovyetlerin haber alma teşkilatı KGB’ye bırakılmasın da etkisi oldu. Bugün ABD işgalinde olan Afganistan’da Sovyetler zamanındaki gibi gizli işkence merkezleri yok ve yeniden devlet başkanlığı görevine getirilen Hamid Karzai’nin kendisi ABD’lilerin kontrolündeki hapishanelerde yatan suçluların sorumluluğunu üstlendiğini açıkladı.

    Analize göre, bu toplum içinde çok daha kabul görür bir davranış.

    ABD’nin diğer bir avantajı da Sovyetlerin aksine, ABD yetkililerin kültürel hassaslılığa dikkat etmesi. Ülkede dinsel eğitim veren okulları, normal okullara dönüştürüp, mollaların otoritesini sarsan Sovyetler’in Afganistan savaşında yer almış olan generallerinden Ruslan Aushev, “Saçma ideolojik hatalar yaptık” yorumunu yaptı.

     

    Analizde, ABD’nin şu ana kadar Sovyetlerden daha başarılı işlere imza attığı vurgulanırken, ülkenin bundan sonraki sorunun Sovyetlerin hatalarını tekrarlamamak olduğu belirtildi. Bununla birlikte, Afganistan’ı daha iyi bir şekle sokacak ilk ülke olabilmek için hataları tekrarlamamak zorunda olduğuna değinildi

     

    Etiketler:
    

      EN ÇOK OKUNANLAR

        Sayfa Başı