Türkiye'nin en iyi köşe yazarları en güzel köşe yazıları ile Hürriyet'te! Usta yazarlar ve gündemi değerlendiren köşe yazılarını takip edin.

AB’de mükelleflere yaşam hakkı

<B>İYİ</B> niyetli mükellefleri koruyan ve onlara insanca yaşayabilme olanağı sağlayan düzenlemeler, AB ülkelerinin vergi yasalarında, özellikle yer alıyor.

GEÇİM İNDİRİMİ

AB ülkelerinde, medeni durum ile bağlantılı ‘en az geçim indirimi’ ya da başka adlar altında vergi indirimleri yer alıyor, insanın insanca yaşayabileceği asgari harcama tutarı örneğin yıllık 10-15 bin Euro, vergi dışı bırakılıyor.

Türkiye’de 1986 yılına kadar ‘genel indirim’ olarak uygulanan geçim indirimi, 3239 sayılı Kanunla 1 Ocak 1986’dan itibaren yürürlükten kaldırıldı. Ücretlilere ‘özel indirim’ adı altında uygulanan indirime de 1 Ocak 2004 tarihinden itibaren son verildi. Ücretliler; gıda, giyim, eğitim, sağlık ve kira harcamaları nedeniyle, düşük oranda bir vergi iadesinden yararlanabiliyorlar.

AB ülkelerinde, çocuk sayısı ile bağlantılı vergi indirimleri var. Türkiye’de, çocuklara uygulanan geçim indirimleri, 1 Ocak 1986 tarihinden itibaren, yürürlükten kaldırıldı.

GİDER YAZMA

AB ülkelerinde, gider yazılabilecek harcamaların kapsamının geniş tutulduğu
göze çarpıyor.

Gider yazılabilecek harcamalar yönünden, AB ülkelerine kıyasla Türkiye’de kapsam sınırlı tutulmuştur. Bu da belge düzenini olumsuz yönde etkilemektedir.

EMEK VE SERMAYE FARKI

AB ülkelerinde, emek geliri elde edenler sermaye kazançlarına kıyasla düşük oranda vergilendirilmektedir.
Örneğin, vergi oranı İngiltere’de % 10’dan, Fransa’da yüzde 6,83’ten başlıyor.

Türkiye’de, sermaye gelirlerinden bir bölümü ya hiç vergilendirilmemekte ya da düşük oranda vergilendirilmektedir. Son olarak 5281 sayılı yasa ile 2005 yılı için yapılan düzenlemede, düşük gelir grupları yerine, yüksek gelir gruplarında, vergi oranı 5 puan indirildi. Bu da AB ülkeleri ile yapılan kıyaslamada, bir başka çelişki olarak göze çarpıyor.

VERGİ TARİFESİ

AB ülkelerinde, belirli tutara kadar olan gelirlerden hiç vergi alınmıyor.
Bu tutar genellikle 5000-6000 Euro civarında.

Türkiye’de, bazı gelirler için, 2005 yılında 800 YTL’ye kadar olan gelirden vergi alınmıyor.

AB ülkelerinde, vergi tarifesi sıfırdan ya da düşük bir orandan başlıyor.

Bu gibi düzenlemelerle, mükelleflere öncelikle yaşamlarını sürdürme olanağı sağlanıyor.

Türkiye’de gelir vergisi oranı; ücretlilerde yüzde 15, diğerlerinde yüzde 20’den başlamaktadır. Kurumlar vergisi ise tek oranlı olup, yüzde 30’dur. 25 Eylül 2005 günü, tablo halinde açıkladık; AB’ye yeni üye olan 10 ülkede, ortalama kurumlar vergisi oranı yüzde 15 civarında...

DOLAYLI VERGİLER

AB ülkelerinde, dolaylı vergilerin oranı, dolaysız vergilerden daha düşük. Bir ülkede, dolaylı vergilerin toplam vergi gelirleri içindeki oranının, dolaysız vergilerden yüksek olması, o ülkede vergi adaletinin olmadığını gösterir. Türkiye’de, dolaylı vergilerin oranı sürekli artmakta olup, 2005 bütçe verilerine göre yüzde 73’e ulaşmış durumda.

CUMARTESİ: AB VE TÜRKİYE’DE VERGİ YÜKÜ
X