38 yılda 924.6 milyar dolarlık yatırım

Hürriyet Haber
07.01.2002 - 00:00 | Son Güncelleme: 07.01.2002 - 00:01

Türkiye 1963-2000 döneminde geçen 38 yılda, 2000 yılı fiyatlarıyla 924.6 milyar dolarlık sabit sermaye yatırımı yaptı. Bu dönemde 2000 yılı fiyatlarıyla 4 trilyon 34.2 milyar dolarlık milli gelir elde eden Türkiye, milli gelirinin yüzde 22.9`unu sabit sermaye yatırımlarına ayırdı. Devlet Planlama Teşkilatı, Devlet İstatistik Enstitüsü, Akbank Kültür Yayınları`ndan ``Cumhuriyet Dönemi Türkiye Ekonomisi`` kitabı ve yıllık program verilerinden yaptığı hesaplamlara göre, 1963-2000 döneminde yapılan 924.6 milyar dolarlık sabit sermaye yatırımının 635.1 milyar dolarını özel sektör (yüzde 68.7), 289.5 milyar dolarını ise devlet (yüzde 31.3) yaptı. 1923-1962 döneminde de, 2000 yılı fiyatlarıyla 75.8 milyar dolarlık toplam yatırım (bu dönemle ilgili sabit sermaye yatırımı verilerine ulaşılamadı) yapıldı. Bu dönemde elde edilen 627.2 milyar dolarlık milli gelirin yüzde 12.1`i toplam yatırımlara gitti. Ekonomik krizler, depremler gibi birçok olumsuzluklara rağmen Türkiye, cumhuriyet döneminde yapılan yatırımların yarıya yakını (461.6 milyar dolar) 1990 ve sonrası yıllarda gerçekleştirdi. 1 MİLYAR DOLARLIK YATIRIM TOPLAMI 1929`DA GEÇİLDİCumhuriyet kurulduğu yıl, 2000 yılı fiyatlarıyla 368 milyon dolar olan toplam yatırım miktarı, 1929 yılında 1 milyar, 1950 yılında 2 milyar, 1952 yılında 3 milyar, 1960 yılında 4 milyar doları aştı. 1923-1929 döneminde 5, 1930`lu yıllarda 11.4, 1940`lı yıllarda 13.2, 1950`li yıllarda 33.3, 1960-1962 döneminde 12.9 milyar dolarlık yatırım yapıldı. Sabit sermaye yatırımı olarak 1963 yılında 5.9 milyar dolarlık yatırım gerçekleştirildi. Yatırım miktarı 1965 yılında 6 milyar, 1966 yılında 7 milyar, 1967 yılında 8 milyar, 1968 yılında 9 milyar, 1969 yılında 10 milyar, 1974 yılında 15, 1976 yılında 20, 1987 yılında 30, 1993 yılında 40, 1997 yılında 50 milyar doları geçti. Türkiye, 1963-1969 döneminde 53.1, 1970`lerde 172.4, 1980`lerde 237.4, 1990`larda 415.9, 1990`lara 2000 yılı da dahil edildiğinde 461.6 milyar dolarlık sabit sermaye yatırımı yapıldı. EN FAZLA YATIRIM 1997 VE 1998`DEŞimdiye kadar en fazla yatırım 51.3 milyar dolarla 1997, 52.6 milyar dolarla 1998 yıllarında gerçekleştirildi. Sabit sermaye yatırım miktarı depremlere rağmen 1999 yılında 42.1 milyar dolar oldu. 2000 yılında 45.7 milyar dolar olan yatırım miktarının 2001 yılında 2000 yılı fiyatlarıyla 34 milyar dolara inmesi bekleniyor. DEVLETİN PAYI 1990`LARDA DÖRTE BİRE İNDİYatırımlar içinde 1980-1989 döneminde yüzde 40.4 olan devletin payı 1990-2000 döneminde yüzde 25.5`e indi. Bu oranın 2001 yılında yüzde 31`i bulması bekleniyor. Sabit sermaye yatırımları içinde özel sektörün payı, 1963-1969`da yüzde 66, 1970`lerde yüzde 66.6, 1980`lerde yüzde 59.6, 1990`larda yüzde 75, 1990-2000 döneminde yüzde 74.5 oldu.
Etiketler:

    EN ÇOK OKUNANLAR

      Sayfa Başı