« Hürriyet.com.tr

200 bin dolara uçan otomobil

Bir zamanların çizgi filmi ‘Jetgiller’ gerçek oluyor. İnternetten 10 bin dolar depozitoyla sipariş toplamaya başlayan uçan otomobil, pilotların hayalini gerçeğe dönüştürüyor. İster yolda, ister havada kullanın. İşte genç uçak mühendislerinin geliştirdiği ‘Transition’ın hikayesi...

Uğur CEBECİ / ucebeci@hurriyet.com.tr
Uğur CEBECİ
Uğur CEBECİSeyahat Yazarı

Amerika’nın en prestijli üniversitelerinden MIT’den mezun olan genç uçak mühendislerinin arasında, master programı sırasında gördükleri bir derste tartışma çıkar. Hepsi aynı zamanda amatör pilot olan mühendisler, uçmanın giderek daha pahalı olduğundan yakınmaktadır. Artan yakıt maliyetleri, uçakları koyacak havaalanı ve hangar bulamamak, ortak derttir.

Tartışma ‘Neden biz tasarlamıyoruz’ sorusuyla farklı bir boyuta taşınır. Bir araya gelen 13 uçak mühendisi, hem otomobil hem de uçak olan yeni bir tasarıma imza atmaya karar verir. Şirketlerinin adı da Latince’de ‘Dünyadan kaçış’ anlamına gelen ‘Terrafugia’ olacaktır.

Aslında uçan otomobil fikri çok yeni bir düşünce değil. 1920’lerde Henry Ford ile başlayan tasarımlara ciddi paralar yatırıldı. Prototip olarak adlandırılan birçok test aracı yapıldı. Ama bir türlü seri imalata geçilemedi. Prototipler ya emniyetsizdi, ya da planlanandan çok daha pahalıya mal olmuştu.

Terrafugia şirketi işe girişmeden önce, geçmişte yaşanan girişimleri iyi analiz etti. Standartların belirlenmesi için, Amerikan havacılık otoritesi FAA’e ve otomobil üreticilerine danışıldı. Yüzlerce amatör pilotla görüşme yapıldı.

KENDİSİNİ İSPAT ETTİ

200 bin dolara uçan otomobil

Mühendisler sınırlı sermayelerini riske atmamak ve tasarım becerilerini görebilmek için, önce konsept dizaynı yaptı. Proje ses getirmesine rağmen birçok amatör pilot, böyle bir hava aracının söylenen performansa erişebileceğinden emin değildi.

Önyargılar, 5 Mart 2009’da yapılan ilk test uçuşuyla yıkıldı. Uçan otomobil, havada saatte 185 kilometre hıza rahatlıkla çıkıp bin metreye tırmandı. Şimdi sıra ‘Transition’ olarak adlandırılan modelin imalatına gelmişti.

DEPOZİTO 10 BİN DOLAR

Üretim çalışmaları süren ilk uçan otomobilin testleri yıl sonunda başlayacak. Şirket bir yandan da internet sitesi üzerinden 10 bin dolar depozitoyla sipariş topluyor. Satış fiyatı 200 bin dolardan başlayan Transition, ilk müşterisine gelecek yıl teslim edilecek. Fiyat farklı ekipman veya tasarımla en fazla 250 bin dolara çıkacak.

HAFİF UÇAK KATEGORİSİNDE

* 30 SANİYEDE UÇUŞA HAZIR: Maksimum kalkış ağırlığı 650 kilogram olan Transition, Spor Hafif Uçak sınıfında yer alıyor. Yolda normal bir araç gibi dört tekerleği üzerinde yürüyor. 30 saniyede kanatlarını açarak uçuşa hazır hale geliyor. Yani evinizin garajından çıkıp havaalanına uçuşa gidebilirsiniz.

* 20 SAATLİK EĞİTİMLE UÇUN: FAA kurallarına göre Spor Hafif Uçak sınıfında bir hava aracını kullanabilmek için 20 saatlik uçuş eğitimi alınması gerekiyor. Eğer pilot lisansına sahipseniz, bu süre çok daha kısalıyor.

* SAATTE 18.9 LİTRE HARCIYOR: Aynı sınıftaki diğer uçaklarda olduğu gibi Transition 100 beygirlik Rotax 912S motoruna sahip. Üç palli pervane arkada. Havada bir saatlik uçuşta 18.9 litre yakıt harcıyor. İstenilse otomobil benzini de kullanılabiliyor. Rotax motor, küçük bir değişlikle yerde oluşturduğu gücü
tekerleklere veriyor.

* İKİ KİŞİLİK: Kabin ilk bakışta otomobilden farksız. Hafif uçaklara göre çok daha geniş. Bagaj bölümüne rahatlıkla golf çantası sığabiliyor. Transition, yerde direksiyon, havadaysa lövye yardımıyla kullanılıyor.

* 518 METREDEN HAVALANIYOR: Kalkış için 518 metrelik pist yeterli. Havada en fazla 185 kilometre hıza çıkabiliyor. Ekonomik seyir sürati ise saatte 172 kilometre. Havada rahatlıkla dört saat kalabiliyor. Menzili ise 787 kilometre. Yerdeyse saatte en fazla 105 kilometre hıza çıkabiliyor.

* PARAŞÜTÜ DE VAR: Pilotlar için en büyük güvence özel paraşüt sistemi. Acil durumlarda fırlayarak devreye giren sistem, uçan otomobilin emniyetle yere inmesini sağlıyor. Yerdeyse otomobil standartlarına göre çarpma testleri yapılacak. Gövde tasarımında hem uçak hem de otomotiv endüstrisinin standartları bir araya getirilecek.

ASKERİ AMAÇLI DA KULLANILACAK

Amatör pilotlar tarafından ilgiyle karşılanan Transition’a en büyük talep Amerikan Ordusu’ndan geldi. ‘Transformer’ adı verilen projede Terrafugia, 65 milyon dolar karşılığında Amerikan Ordusu’na uçan askeri cipler geliştirecek.
Şirket yaptığı çalışmada helikopter gibi üzerinde paller olan veya hem uçak hem de helikopter özelliklerine sahip ‘tiltrotor’ benzeri dikey kalkış imkanı sunan tasarımlar yapacak. Askerlerin savaş alanına hızla ulaştırılması için kullanılacak bu tür araçlar, üzerine yerleştirilecek silahlarla yakın hava desteği de verebilecek.
İlk aracın beş yıl içinde uçmaya başlaması planlanıyor. Acil durumlarda uçuş tecrübesi olmayan askerler için özel oto-pilot sistemleri geliştiriliyor. Uçan cipler istendiğinde tek merkezden kumanda edilebilecek.

Kaynak: Uğur CEBECİ / ucebeci@hurriyet.com.tr