"Vahap Munyar" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Vahap Munyar" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Vahap Munyar

1998’de bile zemin etüdü yaptırdık, Arifiye’yi okul listemizden son anda çıkardık

YIL 1998... Vehbi Koç Vakfı’nın 8 yıllık eğitime destek amacıyla “15 milyon dolara 15 okul” adımını attığı günler... Vakfın Genel Müdürlüğünü 1997’de üstlenen Erdal Yıldırım, okulların yaptırılacağı illerdeki arsaların zemin etüdleri için bir müşavirlik şirketiyle anlaştı.

Şirket okulun yaptırılacağı arsa belirlendikten sonra ilden zemin etütlerini istiyor, dikkatle incelemesini yapıyor, “Buraya okul binası yapılabilir” onayını verdikten sonra temel atılabiliyordu.
Bu çerçevede okul yaptırılacak adreslerden biri de Arifiye (Sakarya) olarak belirlendi. Müşavir şirket oradaki arsanın zemin etüdünü görmek istedi. Bir rapor gönderildi, Erdal Yıldırım kararı merak etti. Aldığı yanıta şaşırdı:
- Gelen zemin etüdünün belirlenen arsayla ilgisi yoktu.
Yıldırım, yeniden raporları istedi:
- Müşavir firmamız onay vermeden Arifiye’ye okul yaptıramayız. Lütfen doğru raporu gönderin.
İkinci çaba da sonuç vermeyince Erdal Yıldırım’a çevreden itiraz edenler oldu:
- Neden bu kadar titizleniyorsun. Koç Holding’in çeşitli yerlerde fabrikaları var. Deprem olunca onların yıkılacağını mı düşünüyorsun.
- Allah korusun ama zemine göre inşaat yapılmazsa o zaman sıkıntı yaşanır.
Üçüncü deneme sonrasında Arifiye’deki arsayla ilgili rapor müşavir şirkete ulaştı. Yıldırım’a sonuç bildirildi:
- Arsa tam fay hattında... Ya okulu buraya yaptırmayın, ya da inşaatı ona göre planlayın.
Yıldırım, 15 okul için ayrılan bütçenin zaten epey aşılacağının farkındaydı:
- 15 okulun 1’er milyon dolardan 15 milyon dolara yapılabileceği öngörülmüştü. Ancak, istenilen kalite ve standarda ulaşmak için bütçe 26 milyon dolara çıkmıştı.
Metropolitan Müzesi’nde yeni açılan İslam Eserleri bölümünde bulunan ve 10 milyon dolarlık bağışla gerçekleşen “Koç Ailesi Galerileri” için New York’tayken Vehbi Koç Vakfı Başkanı Semahat Arsel’in şu sorusu Erdal Yıldırım’a Arifiye olayını anımsattı:
- Erdal Bey, bizim Van’da yaptırdığımız okulda bir hasar var mı?
- Yok efendim.
Koç Holding Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Koç da, holdingin CEO’su Turgay Durak başkanlığında Van’a giden yöneticilerinden aldığı bilgiyi aktardı:
- Çok şükür yaptırdığımız okulda tek çizik bile yokmuş.
Yıldırım, Arifiye’deki arsayla ilgili yazışmaları anlattıktan sonra sordum:
- Arifiye’ye okul yaptırabildiniz mi?
- Hayır, vazgeçtik.
- Neden?
- Orada okul binası yaptırmak için çok özel teknikler kullanmak gerekiyordu. Zaten 15 okul için ayırmamız gereken kaynak 26 milyon doları bulmuştu. Fay hattında okul binası yapmak doğru olmazdı.
1999 Marmara Depremi’nde Ford Otosan’ın Gölcük’teki şimdiki fabrikasının inşaat alanında yaşanan faciayı anısattım:
- İnşaatın güvenlik görevlisi depremde oluşan çukura düşüp, sıkışarak hayatını kaybetmişti.
- Evet... Hepimiz çok üzülmüştük. Arifiye’de zemine bakmaksızın okulu yapsaydık, Marmara Depremi’nde belki de yıkılacaktı. Nitekim o zaman doğru dürüst “Deprem Yönetmeliği” de yoktu. Yönetmelik 1999 Marmara Depremi sonrasında devreye girdi.
Van’da can kaybının gün geçtikçe, arttığını anımsatıp ekledi:
- Her deprem sonrası can kayıplarıyla büyük üzüntü yaşıyoruz. En azından inşaat konusunda önlemler alınsa bu kadar can kaybı yaşamayız değil mi?
Yıldırım’ın sorusu bana geçenlerde sohbet ettiğimiz Gayrımenkul Yatırım Ortaklığı Derneği (GYODER) Başkanı Işık Gökkaya’nın şu mesajını anımsattı:
- İstanbul’da 50 bin konut, Marmara Depremi’nden beri alınmış yıkım kararına rağmen öylece duruyor. Kat Mülkiyeti Kanunu yıkımlara engel oluyor. Binadaki bir daire sahibi bile karşı çıksa yıkım gerçekleştirilemiyor.
Ülkemiz deprem kuşağında olduğuna göre, bu acının peşimizi bırakmayacağını görüyor, biliyoruz.
Her acıdan sonra tartışacağımıza, birbirimizi suçlayacağımıza yaşadığımız, okuduğumuz, tedavi gördüğümüz, çalıştığımız, yani tüm binaları “depreme dayanıklı” yapmaya çalışsak olmaz mı?
X