Gündem Haberleri

    107 maddede Güneydoğu planı

    Hürriyet Haber
    14.09.2000 - 00:00 | Son Güncelleme:

    Sedat ERGİN

    Terör mağduru olan Güneydoğu bölgesinin güçlendirilmesi ve halkın kazanılması için 107 maddelik eylem planı, Başbakan Bülent Ecevit tarafından 7 Mayıs'ta uygulamaya konuldu. Plan, kamu yönetimiyle ilgili 30, ekonomiyle ilgili 47, eğitimle ilgili 17 ve sağlıkla ilgili 13 önlemi kapsıyor.

    Planın 3 temel noktası

    * Bütün partilerin Güneydoğu'nun kalkınmasına ve refahına dönük bu eylem planına partilerüstü bir anlayışla yaklaşmaları.

    * Planın bütün icracı bakanlıklar ve kamu kuruluşları tarafından samimi olarak benimsenerek, işbirliği içinde yürütülmesi.

    * Hazırlanan plan çerçevesinde etkili bir teşkilatlanmaya gidilmesi ve kilit noktalara ‘ehil’ kadroların getirilmesi.

    YAKLAŞIK 15 yıl süren terör döneminin sona ermesinden sonra Güneydoğu bölgesinin ekonomik, sosyal ve idari yönden güçlendirilmesi ve bölge halkının kazanılmasını öngören toplam 107 maddelik son derece kapsamlı bir gizli eylem planının 7 Mayıs'ta Başbakan Bülent Ecevit tarafından imzalanarak uygulamaya konduğu ortaya çıktı. İlk olarak Milli Güvenlik Kurulu'nun geçen yıl Aralık ayındaki toplantısında alınan tavsiye kararı üzerine MGK ve çok sayıda bakanlığın işbirliği içinde yürütülen bir çalışma sonrasında hazırlanan eylem planı, kamu yönetimiyle ilgili 30, ekonomiyle ilgili 47, eğitimle ilgili 17 ve sağlık alanında 13 somut önlem içeriyor.

    Bu önlemler arasında en çarpıcı düzenlemeyi, bürokraside üst görevlere gelebilmek için Güneydoğu'da görev yapmış olma koşulunun getirilmesi oluşturuyor. Bu düzenlemenin yapılacağı Başbakan Ecevit tarafından daha önce açıklanmıştı.

    Alınan bilgilere göre, planda Kürtçe eğitim ve Kürtçe TV gibi ‘tartışmalı’ kültürel başlıklara yer verilmedi. Bu başlıkların ‘siyasallaşma’ kavramı çerçevesinde değerlendirilerek, planın dışında bırakıldığı öğrenildi. Buna karşılık, bölgedeki TRT yayınlarının her noktaya ulaşacak şekilde güçlendirilmesi önemli hedeflerden biri olarak sıralandı.

    Eylem planının en önemli özelliği, alınacak önlemlerin yürütülmesinden hangi bakanlık ya da kamu kuruluşunun sorumlu olacağının açık bir şekilde tanımlanması ve uygulamanın kesin takvime bağlanması. Önlemlerin bir bölümü için miad 2000 yılı, bir bölümü için 2001 ve diğerleri için de 2002 ve sonrası olarak belirlendi.

    KAMU İDARESİ ÖNLEMLERİ

    Planın kaleme alınmasından önce bölgede yürütülen çalışmalarda yapılan en önemli tespit, kamudaki yönetici kadrolarındaki düşündürücü açıklar oldu. Örneğin, Tarım Bakanlığı'nın bölgedeki yönetici kadrolarının yalnızca yüzde 28'inin dolu olduğu, diğer kadroların ya açık bulunduğu ya da vekaletle yürütüldüğü ortaya çıktı. Bölgede kamu yönetici kadrolarındaki doluluk oranı, Sağlık Bakanlığı'nda yüzde 46, Milli Eğitim Bakanlığı'nda ise yüzde 66 olarak saptandı.

    Bu çerçevede ilk aşamada alınması gereken önlemler arasında yönetici kadroların ivedilikle ve ehil kadrolarla doldurulması yer aldı.

    Yine bu bölümde, devlet idaresinin bölgede etkili bir düzeye getirilebilmesi için İçişleri Bakanlığı'nın bölgeye göndereceği vali ve kaymakamları seçerken, en iyi kadrolarını görevlendirmesi önerisi de bulunuyor. Ayrıca, vilayetlerin halkla ilişkiler bölümlerinin güçlendirilmesine öncelik verilecek.

    Bir diğer ilginç önlem ise vali ve kaymakamların siyasi etkilerden ve tasarruflardan koruyabilmek için savcı ve hakimlerin yararlandığı türden güvencelere kavuşturulmaları. Mülki idare amirlerinin görev sürelerine güvence getirilmesini mümkün kılacak idari düzenlemeler İçişleri Bakanlığı tarafından yürütülecek.

    Bu bölümdeki bir diğer kritik önlem, köy koruculuğu sistemine aşamalı olarak son verilmesi. Ancak, geçmişte yaptıkları hizmetlerin unutulmadığının gösterilmesi için korucuların açıkta kalmamaları esas alınacak. İleri yaşta olanlara emeklilik hakkı getirilirken, diğerlerinin bölgede başka işlere kaydırılmaları sağlanacak. Planda, yumuşak geçiş yoluyla hiçbir korucunun işsiz bırakılmaması öngörüldü.

    Eğitimde hedef kadınlar

    EYLEM planının bir diğer önemli hedef alanını bölgedeki eğitim hizmetleri oluşturuyor. Burada izlenecek stratejide hedef kitlelerden biri çocuklar üzerindeki etkileri dikkate alınan kadınlar alacak. Bölgede okuma yazma bilmeyen ya da hiç Türkçe bilmeyen kadınların oranı yüzde 62 olarak saptandı.

    Yatılı ilköğretim bölge okullarındaki (YİBO) öğrenci açığının doldurulması da bir diğer öncelik olarak tespit edildi. Yapılan saptamaya göre, bölgede inşa edilen YİBO'larda toplam 10 bin kişilik öğrenci kapasitesinin kullanılmadığı tespit edildi. Öğrencilerin bu okullara çekilmesi için Milli Eğitim Bakanlığı yeni önlemler üzerinde çalışacak.

    Bir diğer sorun ise bölgedeki birleştirilmiş sınıfların sayısının yüksekliğinde beliriyor. Türkiye'de birleştirilmiş sınıfların yüzde 50'sinin Güneydoğu'da olduğu anlaşıldı. Eğitim kalitesinin düşmesine yol açan birleştirilmiş sınıf uygulamasından normal sınıf uygulamasına geçilmesi, planın eğitim başlığındaki en önemli hedeflerden biri olarak gösteriliyor.

    Bu bölümde bir diğer sorunlu alan olarak öğretmen açığı çıktı. 1998-99 öğretim yılında bölgedeki öğretmen sayısı 7453 olarak belirlendi. Planda Milli Eğitim Bakanlığı'na bu kadroları en kısa zamanda doldurması hedefi verildi.

    Doktorlara rotasyon

    EYLEM planının hazırlık aşamasında bölgedeki sağlık hizmetleriyle ilgili olarak yürütülen çalışmalar da çarpıcı sonuçlar ortaya koydu. Buna göre, Türkiye ortalamasında 2.148 kişiye bir uzman hekim düşerken, bu oran Güneydoğu'da 7.600, Doğu Anadolu'da ise 5.300'e çıkıyor.

    Eylem planında, bu oranları yukarı çekebilmek ve bölge halkına sağlanan sağlık hizmetlerini yaygınlaştırmak üzere Sağlık Bakanlığı'ndaki doktor kadrolarına rotasyon sisteminin getirilmesi önlemi yer alıyor. Bir başka deyişle, asker ve polisin tabi olduğu rotasyon uygulaması devlette görevli sağlık personeli için de geçerli olacak.

    Teşvikler artırılıyor

    GÜNEYDOĞU'nun ekonomik durumu, bu çalışma sırasında geniş bir şekilde masaya yatırıldı. Türkiye'de toplam nüfusun yüzde 53'ü tarım sektöründe istihdam edilirken, bu oran Güneydoğu'da yüzde 70'e, Doğu Anadolu'da ise yüzde 73'e çıkıyor. Tarımın küçük alanlarda yapılması, ayrıca gübre girdisinin düşük olması tarımda verimliliği önemli ölçüde geriletiyor.

    Bu çerçevede eylem planında tarımcılığın ve hayvancılığın geliştirilmesi için bir dizi önleme yer verildi. Bunlar arasında arazilerin toplulaştırılması, gübre girdilerinin yükseltilmesi için özel teşvikler uygulanması, iyi cins-melez hayvan sağlanması, yem üretiminin teşvik edilmesi, kooperatifçiliğin güçlendirilmesi bulunuyor.

    Tarım dışındaki ekonomik önlemler arasında da, Güneydoğu için özel bölgesel planlama modeline geçilmesi, bu bağlamda özel sektör yatırımlarına sağlanan teşviklerin Güneydoğu için daha cazip hale geterilmesi yer alıyor. Bu önlemlerin alınmasında koordinasyonu DPT üstlenecek.

    Etiketler:
    

    EN ÇOK OKUNAN HABERLER

      Sayfa Başı