10 yılda mevduat yüzde 126 arttı

Hürriyet Haber
05.11.2001 - 00:00 | Son Güncelleme: 05.11.2001 - 00:01

Türk bankacılık sisteminin 1990-1999 yıllarını kapsayan 10 yıllık döneminde kişi başına düşen mevduat miktarı yüzde 126 oranında artışla 563 dolardan 1.273 dolara yükseldi. Türkiye Bankalar Birliği Bankacılar Dergisi'nin ''Türkiye'de İller ve Bölgeler İtibariyle Gelir, Nüfus, Banka Sayısı, Şube Sayısı, Toplam Krediler ve Toplam Mevduat 1990-1999'' adlı özel sayısından derlediği bilgilere göre, Türkiye'de söz konusu dönem itibariyle toplam kredi hacmi yıllık ortalama yüzde 3.5 artış hızıyla 1999 sonunda 34.9 milyar dolara ulaştı. Kredi hacminin 16.5 milyar dolarlık bölümü Marmara Bölgesi'nden tahsis edilirken, kredi hacminin en yoğun olduğu il 14.1 milyar dolar ve yüzde 40.5'lik artışla İstanbul oldu. Giresun ili incelenen dönemde kredi hacmi büyüklüğü sıralamasında her sene ilk 6 içinde yer alırken, Kuzeydoğu ve Güneydoğu bölgeleri en düşük kredi hacmine sahip bölgeler oldu. Türkiye genelinde ihtisas kredileri hacmi 7.4 milyar dolardan 6.2 milyar dolara gerilerken, ihtisas dışı kredilerin hacmi 18.1 milyar dolardan 28.7 milyar dolara yükseldi. İhtisas dışı kredilerin toplam krediler içindeki payı yüzde 82.3'e ulaştı. 1990 yılı sonunda 31.7 milyar dolar olan toplam mevduat hacmi ise yıllık ortalama yüzde 11 oranında artarak 1999 sonunda 82 milyar dolara ulaştı. Kredi hacminde olduğu gibi mevduat hacminde de Marmara Bölgesi ve İstanbul büyüklük bakımından ilk sırada yer aldı. PARANIN ADRESİ 5 BÜYÜK İLTürkiye genelinde yabancı para cinsinden mevduat hacmi Türk Lirası cinsinden mevduat hacmine göre daha hızlı artış kaydetmesine rağmen, büyüklük bakımından Türk Lirası mevduatının gerisinde kaldı. TL mevduatın toplam mevduat içindeki payı yüzde 76.8'den yüzde 58.4'e gerilerken, yabancı para mevduatının payı yüzde 23.2'den yüzde 41.6'yayükseldi.İstanbul TL ve yabancı para cinsinden mevduat hacmi büyüklüğü sıralamasında ilk sırada bulunuyor. Kredi ve mevduat hacmindeki büyümeye paralel olarak incelenen dönemde Türkiye genelinde banka sayısı 66'dan 81'e, şube sayısı da 6 bin 540'dan 7 bin 642'ye yükseldi. Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde faaliyet gösteren banka sayısı 14'ten 26'ya yükselerek en hızlı artışın gerçekleştiği bölge oldu. İl bazında ise banka sayısı 13'ten 24'e yükselen Şanlıurfa oransal olarak, banka sayısı 54'ten 80'e yükselen İstanbul ise sayısal olarak en fazla yükselişin olduğu iller oldu. Şube sayısı bin 853'ten 2 bin 774'e yükselen Marmara Bölgesi en hızlı ve en yüksek oranda şubeleşmenin gerçekleştiği bölge olurken, 2 bin 145 şube ile en hızlı şubeleşen il olan İstanbul şube payını yüzde 28.1'e çıkardı.1999 yılı itibariyle milli gelir oranı en yüksek ilk 5 ilin mevduat yoğunlaşması yüzde 74, kredi yoğunlaşması yüzde 76 olarak gerçekleşti. İlk 10 il için ise yoğunlaşma oranı sırasıyla yüzde 80 veyüzde 85 oldu. GÜNEYDOĞU'DA KİŞİ BAŞINA KREDİ ORTALAMASI 42 DOLARTürkiye genelinde kişi başına düşen kredi miktarı 10 yılda yüzde 19.4 oranında artarak 454 dolardan 542 dolara çıktı. Marmara Bölgesi yıllık ortalama 3.1 ile en hızlı arttığı bölge oldu. Bu bölgede kişi başına 1.089 dolar kredi düştü. Akdeniz Bölgesi kişi başına düşen kredi miktarının yıllık ortalama yüzde 2.8 ile en hızlı azaldığı bölge olurken, Güneydoğu Bölgesi kişi başına düşen 42 dolar kredi ile en alt sırada, il bazında Giresun kişi başına düşen 2 bin 351 dolar ile ilk sırada yer aldı. Yine incelenen dönemde kişi başına düşen mevduata göre Türkiye ortalaması 563 dolardan bin 273 dolara yükseldi. Artış hızı her bölgede pozitif değerler almakla birlikte, en hızlı artış oranı yıllık ortalama yüzde 10.4 ile Akdeniz Bölgesi'nde kaydedildi. Kişi başına düşen mevduatın en yüksek olduğu bölge 2 bin 746 dolar ile Marmara Bölgesi, en düşük olduğu bölge ise 108 dolar ile Güneydoğu Bölgesi oldu. İl bazında kişi başına düşen 3 bin 960 dolar mevduatla Ankara ilk sırada yer aldı. BANKA BAŞINA DÜŞEN ŞUBE VE KİŞİ SAYISI AZALDITürkiye genelinde banka başına düşen kredi ve mevduat oranında artışa karşın banka başına düşen şube ve kişi sayısında gerileme kaydedildi. Banka başına düşen kredi miktarı yıllık ortalama yüzde 1.2 artışla 430.6 milyon dolara ulaşırken, mevduat miktarı yıllık ortalama yüzde 8.6 oranında artarak 1 milyar dolara çıktı. Banka sayısının şube sayısından daha hızlı artması sonucunda ise banka başına düşen şube sayısı yaklaşık 5 adet düşerek 1999 yılı sonunda 94'e geriledi. En fazla gerileme Karadeniz Bölgesi'nde kaydedildi. İl bazında İstanbul, banka başına düşen 26 şube ile ilk sırayı aldı. Türkiye'de banka başına düşen kişi sayısı da bu dönemde 57 bin kişi azalarak 794 bin 394 kişiye geriledi. Her bölgede gerileme görülmekle birlikte, Güneydoğu Bölgesi banka başına düşen kişi sayısı 246 bin 815 ile en fazla olduğu bölge oldu. İstanbul ise banka başına düşen kişi sayısı yüzde 9.9 azalmasına karşın 121 bin 20 kişi ile yine ilk sırada yer aldı. Şube başına düşen mevduat ve kredi miktarı artarken kişi sayısı azaldı. Şube başına düşen kredi miktarında Türkiye ortalaması yaklaşık 700 bin dolar artarak 1999 yılı sonunda 4.6 milyon dolar, şube başına düşen mevduat miktarı yıllık ortalama yüzde 9.2 oranında artışla 1999 yılı sonunda 10.7 milyon dolar olurken, şube başına düşen kişi sayısı 1999 sonunda 1990 yılına göre 174 kişilik azalmayla ortalama 8 bin 420kişiye geriledi.
Etiketler:

    EN ÇOK OKUNANLAR

      Sayfa Başı